Uzayda Dünyadaki Gibi Olmayan Bilmediğimiz Bir Yaşam Formatı Olabilir
Uzaylı yaşamı arayışımız, Dünya’daki yaşamı referans olarak kullanmakla sınırlandırıldı, esasen Dünya’nın ötesinde “bildiğimiz gibi yaşam” arıyoruz. Başka gezegenlerde yaşam arayan astrobiyologlar için, “bilmediğimiz yaşamın” özelliklerini tahmin etmek için hiçbir araç yoktur.
Proceedings of the National Academy of Sciences (PNAS) dergisinde yayınlanan yeni araştırmada, bir bilim insanı ekibi, yaşam kimyasında belirli moleküllere bağlı görünmeyen, evrensel kalıpları tanımlayarak bu kısıtlamanın üstesinden geldi. Bu bulgular, Dünya yaşamından farklı biyokimyaya sahip yabancı yaşamın özelliklerini tahmin etmek için yeni bir fırsat sunuyor.
Dünya’da yaşam, yüzlerce kimyasal bileşik ve reaksiyonun etkileşiminden ortaya çıkar. Bu bileşiklerin ve reaksiyonların bazıları, tüm organizmalarda bulunur ve dünyadaki tüm yaşam için evrensel olarak paylaşılan bir biyokimya yaratır. Ancak bu evrensellik kavramı, bilinen biyokimyaya özgüdür ve henüz gözlemlenmemiş örneklerle ilgili tahminlere izin vermez.
Bilim insanı Walker, “Biz sadece vücudumuzun bir parçası olan moleküller değiliz; canlı varlıklar olarak, oluştuğumuz birçok molekülün etkileşimlerinin ortaya çıkardığı bir özelliğiyiz” diyor.
Baş yazar Dylan Gagler, yaşam olgusunu daha iyi anlama arzusuyla evrensel biyoloji ile ilgilenmeye başladığını söyledi. “Yaşam saptanması şaşırtıcı derecede zor bir kavram. Anlayabildiğim kadarıyla, hayat nihayetinde biyokimyasal bir süreçtir, bu yüzden hayatın bu seviyede ne yaptığını keşfetmek istedim.” diyor.
Gagler ve Walker sonunda, biyokimyanın işlevsel itici güçleri olan enzimlerin bu kavrama yaklaşmanın iyi bir yolu olduğuna karar verdiler. Ekibiyle birlikte bakterilerin, arkelerin ve ökaryaların enzimatik yapısını araştırabildiler ve böylece Dünya’nın biyokimyasının çoğunu ele geçirdiler.
Bu yaklaşım sayesinde ekip, hayat ağacı boyunca paylaşılan enzimlerin biyokimyasal işlevindeki istatistiksel kalıpları tanımlayarak yeni bir tür biyokimyasal evrensellik keşfetmeyi başardı. Bunu yaparken, istatistiksel kalıpların, bilinen tüm yaşam tarafından kullanılan ortak enzim işlevleri kümesiyle açıklanamayan işlevsel ilkelerden kaynaklandığını doğruladılar ve genel işlev türleri ile ilişkili ölçekleme ilişkilerini belirlediler.
Araştırmacı Hyunju Kim,”Biyokimyanın geniş ölçekli istatistiksel modellerinden bu yeni tür biyokimyasal evrenselliği belirledik ve Dünya’daki tüm yaşam için ortak olan belirli moleküller ve reaksiyonlar tarafından tanımlanan geleneksel olana kıyasla, bilinmeyen yaşam biçimlerine daha genellenebilir olduklarını gördük.” diye açıklıyor. “Bu keşif, yaşamın genel kuralları için yeni bir yaşam örnekleri arayışımızda bize rehberlik edebilecek yeni bir teori geliştirmemizi sağlıyor.”
Santa Fe Enstitüsü’nden ortak yazar Chris Kempes, “Bu sonuçların evrenin herhangi bir yerinde tutmasını bekleyebiliriz ve bu, önümüzdeki birçok ilginç çalışmayı motive eden heyecan verici bir olasılıktır” diyor.
Araştırmalarının genişliği ve derinliği, kozmik kökenler ve gezegen sistemi oluşumundan yaşamın kökenleri ve evrimi ve Dünya’nın ötesinde yaşam arayışına kadar astrobiyoloji araştırmalarının yelpazesini kapsıyor.
Derleyen: Feyza ÇETİNOL
/Uzayda Dünyadaki Gibi Olmayan Bilmediğimiz Bir Yaşam Formatı Olabilir/