Ürkütücü Yeşil Tilki Ateşi Yakınınızdaki Bir Ormanı Aydınlatıyor Olabilir
Doğal dünyanın garip bir cilvesi olarak, pek çok canlı türü parlıyor. Fındık farelerinden martılara kadar, bilim insanlarının hala emin olmadığı nedenlerle UV ışığı altında parlıyorlar. Deniz, dinoflagellatlar tarafından yaratılan ve deniz ışıltısı olarak bilinen biyolüminesan bir ışıltıya sahipken, mantarlar da tilki ateşi olarak bilinen kendi biyolüminesanslarıyla ışıltıya katılıyor.
Bu biyolüminesans, çürüyen veya çürümekte olan ahşap üzerinde yaşayan mantar türlerinde bulunur ve yeni bir fenomen olmaktan çok uzaktır – aslında, Chicago Üniversitesi Kütüphanesi’ne göre, Aristoteles binlerce yıl önce ormandan gelen “soğuk ateş” ışığı olarak bile yazmıştır.
Parıltının nedenleri yüzlerce yıldır bilimin kafasını karıştırıyor, ancak 2015 yılında yayınlanan bir makale, gece parıltısının amacının mantar sporlarını çevreye yayacak böcekleri ve diğer potansiyel tozlayıcıları çekmek olduğunu öne sürdü.
Neonothopanus gardneri mantar türünü inceleyen araştırmacılar, mantarın sirkadiyen ritmi aracılığıyla biyolüminesansı düzenlediğini, böylece geceleri zirve yapmasına ve aksi takdirde karanlıkta onu bulamayacak olan daha fazla böceği çekmesine izin verdiğini de buldular.
Ekip, gerçek mantarları taklit etmek için aynı yeşil renge sahip LED mantarlar yarattı. Ayrıca parlayan ışığı olmayan sahte mantarlar da kurdular ve parlayan mantarları üç kat daha fazla böceğin ziyaret ettiğini buldular.
“Sonuçlar, biyolüminesansın sporları dağıtmak için hayvanları çekebileceğini gösteriyor. Bu ek yayılma mekanizması, özellikle sık ormanlarda bu mantara bir avantaj sağlayabilir,” diyor yardımcı yazar Cassius Stevani Guardian’a.
Tilki ateşinin tam olarak nasıl oluştuğu üç şeyin etkileşimine bağlıdır: lusiferin, redüktaz ve lusiferazın hepsinin parıltıyı oluşturmak için birlikte çalıştığı ve seviyelerinin geceleri zirveye çıktığı bulunmuştur. Rusya’dan bir ekip, lusiferinin öncüsünün parıldamayan mantarlarda da bulunduğunu, ancak geceleri parlayan türlerde 100 kata kadar daha yaygın olduğunu buldu. Luciferin, denizin ışıldamasını sağlayan küçük organizmalar da dahil olmak üzere diğer türlerde de mevcuttur; ancak ekip, mantar bazlı luciferin maddesi ile halihazırda bilinenler arasında farklılıklar buldu.
“Fungal lusiferin kimyasal olarak bilinen diğer lusiferinlerle ilişkili değildir, bu nedenle tamamen farklı bir ışık emisyon mekanizmasını temsil eder. Bu durum fotokimya, biyokimya ve evrim açısından önemlidir. Dahası, bilinmeyen bir fungal lusiferazın araştırılmasına olanak sağlıyor,” diyor Rus çalışmanın kıdemli yazarı Ilia Yampolsky Guardian’a.
Ekip, bir gün genetiği değiştirilmiş, örneğin sokak lambası görevi görebilecek parlayan ışık yayan ağaçlar yaratabilmeyi umuyor. Bu gerçekleşene kadar, böceklerle birlikte ormanda tilki ateşinin tadını çıkarmanız gerekecek.
Kaynak: https://www.iflscience.com
Derleyen: Figen Berber
Dünyada İlk Defa Devasa Işığıyla Parlayan Biyolüminesans Özelliğe Sahip Köpek Balığı Bulundu