Türkiye’deki Antik Kalıntılardan Yeni Bir Dil Keşfedildi
Daha önce bilinmeyen bu dil büyük olasılıkla Hitit İmparatorluğu içindeki gizemli bir grup tarafından konuşuluyordu.Yüzyıllardır konuşulmayan kayıp dil, Türkiye’deki bazı antik kalıntılar arasında çivi yazılı kil tabletler üzerinde keşfedildi.
Yeni dil, Türkiye’nin kuzeyinde yer alan ve bir zamanlar Hitit İmparatorluğu’na başkentlik yapmış bir arkeolojik alan olan Boğazköy-Hattuşa’da, diğer adıyla Hattuşa’da keşfedilmiştir. Alan, etkileyici kentsel mimarisi ve yüzyıllar boyunca oldukça iyi korunmuş olan çarpıcı sanat eserleri sayesinde 1986 yılında UNESCO Dünya Mirası Listesi’ne girmeye hak kazanmıştır.
Hititler, modern Türkiye’nin yarımadası olan Anadolu’ya göç eden ve burada Geç Tunç Çağı’nda (MÖ 1650 ila 1200) bölgenin en zorlu imparatorluklarından birini kuran eski bir Hint-Avrupa grubuydu.
Savaş becerileriyle tanınan Hititler, savaşlarını ve kanunlarını kil tabletlere yazarak kayıt tutmalarıyla da tanınıyorlardı. 1980’lerden bu yana arkeologlar Boğazköy-Hattuşa bölgesinde çivi yazılı yaklaşık 30.000 kil tablet ortaya çıkarmıştır. Metinlerin çoğu Hititçe yazılmıştır, ancak son araştırmalar bazı tabletlerin daha önce bilinmeyen bir dilde yazıldığını ortaya çıkarmıştır.
Bu yeni keşfedilmiş bir dil olduğundan, araştırmacılar henüz çoğunun ne anlama geldiğini çözememişlerdir. Bununla birlikte, büyük olasılıkla Hitit merkez bölgesinin kuzeybatı ucunda, bugünkü Bolu veya Gerede civarında bir bölge olan Kalašma halkı tarafından konuşulduğu görülmektedir. Dilin özellikleri, Hitit İmparatorluğu’nda kullanılan ve iyi bilinen bir dil olan Luvice ile de belirgin benzerlikler taşıyor.
Dahası, araştırmacılar tabletin Kalašma’da gerçekleştirilen eski bir kült ritüelinden bahsettiğinden şüpheleniyor.
Julius-Maximilians-Universität Würzburg’dan antik Yakın Doğu uzmanı Profesör Daniel Schwemer yaptığı açıklamada, “Hititler ritüelleri yabancı dillerde kaydetmekle benzersiz bir şekilde ilgileniyorlardı” dedi.
Dil alışılmadık olsa da, bugün hala Avrupa’nın büyük çoğunluğunun yanı sıra İran platosu ve kuzey Hindistan alt kıtasında konuşulan bir dil ailesi olan Hint-Avrupa dilleriyle açıkça ilişkilidir.
Çok geniş bir coğrafyayı kapsayan bu dil ailesi Hintçe ve Farsçadan Rusça ve İngilizceye kadar her şeyi kapsamaktadır. Aslında, Avrupa’da Hint-Avrupa ailesinden gelmeyen ve hayatta kalan tek dillerden biri, sadece Fransa ve İspanya sınırları arasında Pirene dağlarının batı ucunda küçük bir özerk bölge olan Bask Ülkesi’nde konuşulan istisnai bir dil olan Baskçadır.
Kaynak: https://www.iflscience.com
Derleyen: Figen Berber