Türkiye’de 12.000 Yıl Önce Gömülen Kadın Şaman Olabilir
Türkiye’de bir arkeolog ekibi, yaklaşık 12.000 yıl önce Çemka Höyük neolitik yerleşiminde gömülmüş bir kadının olası bir şaman olduğunu tespit etti. L’Anthropologie dergisinde yayınlanan çalışma, kadının gömülüşünü ve çevresinde bulunan hayvanları inceleyerek, çanak çömlek öncesi neolitik köydeki önemli rolünü ortaya koyuyor.
Araştırmacılar, 2019 yılında, köy sakinlerinin avcı-toplayıcılıktan küçük yerleşimler kurmaya geçiş yaptığı bir dönemde yaşamış olan bu kadının kalıntılarını keşfetti. Öldüğünde 25 ila 30 yaşlarında olduğu tahmin ediliyor.
Kadın, o dönemde yaygın bir uygulama olan çamurdan inşa edilmiş bir binanın tabanının altına gömülmüştür. Ancak, aynı döneme ait diğer kalıntılardan farklı olarak, çeşitli vahşi hayvanlarla birlikte gömülmüştür. Özellikle de cesedi büyük bir kireçtaşı bloğuyla örtülmüştü.
Çalışma, hayvanların onun etrafına dikkatlice yerleştirildiğini ortaya koydu. Örneğin, bir yaban öküzünün kafatası vücudunun hemen üzerinde, çenesi ayrılmış ve ayaklarının dibine yerleştirilmişti. Diğer kemikler arasında bir kekliğin kanatları, bir sansarın bacakları ve dağınık koyun ya da keçi kemikleri yer alıyordu.
Gömütünde hayvanların benzersiz bir şekilde yer alması, muhtemelen bir şaman olarak özel bir statüye sahip olabileceğini düşündürmektedir. Çeşitli kültürlerde şamanların genellikle ruhlarla, özellikle de kötü niyetli olanlarla özel bir bağlantıları olduğuna ve hayvanlarla ve onların temsil edebileceği ruhlarla yakın bir ilişki içinde olduklarına inanılır.
Derleyen: Deniz KAFKAS
Kaynak: Türkiye’de 12.000 Yıl Önce Gömülen Kadın Şaman Olabilir
Avcı-Toplayıcıların Düzenli Evleri: 11.000 Yıl Öncesine Ait İnanılmaz Buluntular
Avcı-Toplayıcıların Düzenli Evleri: 11.000 Yıl Öncesine Ait İnanılmaz Buluntular.
Kuzey Yorkshire’daki dünyaca ünlü Mezolitik Star Carr alanından elde edilen arkeolojik kanıtlar, avcı-toplayıcıların belirli ev içi faaliyetler için ‘bölgeler’ oluşturarak muhtemelen düzenli bir ev tuttuklarını göstermiştir.
York Üniversitesi ve Newcastle Üniversitesi’nden araştırma ekibi, Star Carr bölgesinde 11.000 yıl öncesine tarihlenen, koni biçimli ya da kubbeli olması muhtemel üç yapının içinde bulunan taş aletlerin kullanımına ilişkin mikroskobik kanıtları inceledi.
Araştırmacılar, ‘ev’in içinde ahşap, kemik, boynuz, bitki, post, et ve balıkla ilgili işler de dahil olmak üzere bir dizi faaliyetin gerçekleşmiş olabileceğini tespit etti. Araştırmacılar daha sonra bu faaliyetlerin konutun neresinde gerçekleşmiş olabileceğini saptamak için bu faaliyetlerin mekânsal örüntülerini çizdiler.
Farklı Alanlar York Üniversitesi Arkeoloji Bölümü’nden Dr. Jess Bates şunları söyledi: