Truva Savaşı’ndan Roma Cumhuriyeti’ne Akdeniz Gümüş Ticareti Yeniden İnşa Edildi
Bilim insanları, Truva Savaşı’nın geleneksel tarihlerini, Roma’nın kuruluşunu ve Kudüs’teki Süleyman Tapınağı’nın yıkımını içeren bir dönem boyunca Doğu Akdeniz gümüş ticaretini yeniden yapılandırdılar.
Fransız, İsrailli ve Avustralyalı bilim insanları ve nümismatlardan oluşan bir ekip, Geç Tunç ve Demir Çağı dönemlerinde Akdeniz’de devam eden, ancak ara sıra yavaşlayan sikke öncesi gümüş ticareti için jeokimyasal kanıtlar buldu. Nümismatik, sikke veya kâğıt para koleksiyonculuğu ve paraları inceleyen çalışma sahasıdır. Sikkecilik olarak da adlandırılır. Bu alanda uzman kişilere “nümismat” adı verilir. Gümüş, tüm kuzey-doğu Akdeniz’den ve İber Yarımadası kadar uzaklardan elde edildi.
Ekip, gümüş Hacksilber’de bulunan küçük kurşun izlerinin cevher kaynaklarını belirlemek için yüksek hassasiyetli izotopik analiz kullandı. Hacksilber, güney Levant’ta MÖ ikinci bin yılın başından dördüncü yüzyıla kadar ödeme aracı olarak kullanılan kırık gümüş külçeler ve mücevherler de dahil olmak üzere düzensiz kesilmiş gümüş külçedir.
Yerel ve uluslararası işlemlerde kullanılan, standart ağırlıklara karşı terazilerde tartılarak değeri belirlendi. Bölgede yapılan arkeolojik kazılarda genellikle seramik kapların içinde saklandığı tespit edilmiş ve Levant’ta çıkarılacak gümüş olmadığı için ithal edilmesi gerekmiştir.
Goldschmidt jeokimya konferansında araştırmayı sunan Dr. Liesel Gentelli, “Sikke basımından önce bile uluslararası ticaret vardı ve Hacksilber, mallarla takas edilen metalardan biriydi” dedi.
Ekip, güney Levant’ta, günümüz İsrail’inde ve Filistin Yönetimi’nde MÖ 1300’den MÖ 586’ya kadar uzanan 13 farklı bölgeden Hacksilber’i analiz etti. Örnekler arasında ‘En Gedi, Ekron ve Megiddo’dan (Armageddon olarak da bilinir) buluntular vardı. Bulgularını cevher örnekleriyle eşleştirdiler ve Hacksilber’in çoğunun Güney Ege ve Balkanlardan (Makedonya, Trakya ve İllirya) geldiğini gösterdiler. Bazılarının Sardunya ve İspanya kadar uzaklardan geldiği de tespit edildi.
Baş araştırmacı Liesel Gentelli (École normale supérieure de Lyon, Fransa) şunları söyledi:
“Daha önceki araştırmacılar, Geç Tunç Çağı’nın sonundaki toplumsal çöküşün ardından gümüş ticaretinin sona erdiğine inanıyorlardı, ancak araştırmamız, özellikle güney Levant ile Ege dünyası arasındaki alışverişin hiçbir zaman durmadığını gösteriyor. Doğu Akdeniz çevresindeki insanlar bağlı kaldı. Gümüşün ticaret veya yağma sonucunda Levant’a akması muhtemeldir.
1300-1100 BCE civarında, Bronz’dan Demir Çağı’na geçiş döneminde gümüş kıtlığı dönemleri görüyoruz. Bu döneme ait bazı hazineler, gümüşün, gümüş eksikliğini gidermek için eklenmiş olan olağan dışı yüksek bakır içeriği gösteriyor.
Gümüş ticaretiyle ilgili bulgularımızı belirli tarihsel olaylarla eşleştiremeyiz, ancak analizimiz, bazı bilim adamlarının MÖ 12. yüzyılın başlarına tarihlendirdiği Truva Savaşı’ndan önce, MÖ 753’te Roma’nın kurulmasıyla ve Nebuchadnezzar’ın Kudüs’teki Süleyman Tapınağı’nı yıkmasıyla işaretlenen MÖ 586’daki Demir Çağı’nın sonuna kadar Hacksilber ticaretinin önemini gösteriyor.
Bundan sonra, ilk olarak birkaç arkaik madeni paranın buluntuları ve daha sonra Güney Levant’ta MÖ 450 dolaylarında bir para ekonomisine geçiş olarak, Hacksilber ticaretini daha az alakalı hale getiren sikkelerin kademeli olarak girişini görüyoruz. Ancak bu çalışma, Hacksilber’in Bronz ve Demir Çağı ekonomilerinde oynadığı süregelen ve önemli ekonomik rolü ortaya koyuyor.”
Liverpool Üniversitesi Arkeolojik Malzemeler Kıdemli Öğretim Üyesi Dr. Matthew Ponting şunları söyledi:
“Bu, Erken Demir Çağı Levant’ındaki ticaret ve değişim yolları anlayışımızı doğrulayan önemli yeni bir çalışmadır. Bölgede bulunan tüm gümüşün ithal edilmiş olması gerekmesi, tarihin bu önemli döneminde ticaret yollarını daha genel olarak araştırmak ve alaşım kullanımı ve tercihi hakkında daha fazla bilgi edinmek için heyecan verici olanaklar sunuyor.”
Derleyen: Feyza ÇETİNKOL
51000 Yıl Öncesi Neandertallerine Ait “Dünyanın En Eski Süsü” Keşfedildi
51000 Yıl Öncesi Neandertallerine Ait “Dünyanın En Eski Süsü” Keşfedildi
/Truva Savaşı’ndan Roma Cumhuriyeti’ne Akdeniz Gümüş Ticareti Yeniden İnşa Edildi /