Tip 1 Diyabete Bağlı Virüs İçin Olası Aşı
Birçok gözleme göre, bazı virüs enfeksiyonları otoimmün atakta tip 1 diyabete yol açan bir rol oynayabilir. İsveç’teki Karolinska Institutet’teki araştırmacılar ve Finli meslektaşları artık bu virüslere hastalığa karşı koruma sağlayabileceği umuduyla aşı ürettiler. Çalışma, Science Advances dergisinde yayınlandı.
Tahminen 50.000 İsveçli tip 1 diyabetle (bazen çocuk diyabeti olarak da bilinir) yaşarken, hastalığın nedenleri bilinmemektedir. Genetik bir bileşen vardır, ancak hastalığın gelişmesi için çevresel faktörlere de ihtiyaç vardır. Tip 1 diyabette önemli olduğuna inanılan bu faktörlerden biri, çok yaygın bir enterovirüs grubunun neden olduğu enfeksiyonlardır. Söz konusu alt grup Coxsackie B (CVB) ailesidir ve soğuk algınlığına neden olabilecek altı suştan oluşur. Bununla birlikte, CVB’ler miyokardit ve menenjit gibi hastalıklara yol açan daha ciddi enfeksiyonlara da neden olabilir.
Birçok bilimsel gözleme göre, bir hipotez CVB’lerin tip 1 diyabet gelişiminde rol oynadığını göstermektedir. Hastalık, pankreastaki insülin üreten beta hücrelerine otoimmün bir saldırı ile karakterizedir ve virüs enfeksiyonunun bir şekilde bu saldırıyı bağışıklık sistemi tarafından başlatması mümkündür.
Tip 1 diyabet için genetik risk profili olan çocukların uzun yıllar boyunca kan testleri ile izlendiği epidemiyolojik çalışmalar, CVB’lerin patojenik bir katkıda bulunabileceğini göstermektedir. Ayrıca, CVB’lerin tip 1 diyabet gelişimine dahil olabileceğini gösteren otopsi gözlemleri de vardır. Bununla birlikte bu, diyabet araştırmacıları arasında iyi kurulmuş bir hipotez olsa da, bağlantı henüz kanıtlanamadığından varsayımsal kalmaktadır.
Karolinska Institutet’teki araştırmacılar ve Tampere Üniversitesi ve Finlandiya’daki Jyväskylä Üniversitesi’ndeki arkadaşları şimdi bilinen altı CVB suşuna karşı koruma sağlayan bir aşı ürettiler. Aşı, farklı hayvan modellerinde test edildi ve aşının, CVB ile enfekte olmuş fareleri virüs kaynaklı tip 1 diyabet geliştirmekten koruduğu gösterildi.
Araştırmacılar daha sonra insanlara çok benzer genetik özelliklere sahip rhesus maymunlarındaki aşıyı test etti. Bu hayvanlarda aşı iyi çalıştı ve virüslere karşı koruyabileceğini düşündüren CVB antikorlarını indükledi.
Tampere Üniversitesi’nden klinik geliştirme programına katılan Profesör Heikki Hyöty, “Sonuçlar, insanlarda benzer bir ticari aşının test edilmesini amaçlayan devam eden bir klinik gelişim programına önemli bilimsel destek sağlıyor.” dedi. Program, bir Finlandiyalı biyoteknoloji şirketi ile işbirliği içinde bir Amerikan ilaç firması tarafından yürütülmektedir.
İlk klinik çalışmalarda aşının güvenli olduğu varsayıldığında, plan, tip 1 diyabet için genetik risk profili olan çocuklarda aşı kullanmaktır. Araştırmacılar, tip 1 diyabet gelişen çocuk sayısının aşılamadan sonra azalması veya hiçbiri hastalık geliştirmemesi durumunda CVB’lerin tetikleyici bir çevresel faktör olduğunu doğrulayacaktır.
Huddinge, Karolinska Institutet Tıp Bölümü’nde tip 1 diyabet profesörü ve yazışmadan sorumlu yazar Malin Flodström-Tullberg, “Bu çalışmaların bu tür aşıların CVB enfeksiyonlarına karşı etkili olduğunu ve çocuklara uygulanabileceğini göstermesi umudumuz.” diyor. “Tam sayının tahmin edilmesi zor olmasına rağmen, şu anda Coxsackievirus’un neden olduğundan şüphelendiğimiz tip 1 diyabet vakalarını önleyebilirsek harika olurdu. Aynı zamanda aşı, hem çocuklarda hem de yetişkinlerde ciddi bir seyre sahip olabilen miyokardite ve düzenli olarak okuldan ve işten uzak tutan bazı soğuk algınlığına karşı koruma sağlayacaktır. ”
Çeviri:Simge Kara
Kaynak:More information: “A hexavalent Coxsackievirus B vaccine is highly immunogenic and has a strong protective capacity in mice and nonhuman primates” Science Advances (2020).