Tesadüfen Keşfedildi: 319 Milyon Yıllık Balığın Fosilleşmiş Beyni Bulundu
Bu antik buluntu, türünün tek örneğidir. Paleontolog Matt Friedman, daha büyük bir proje için mikro-BT taramalarını test ederken, 319 milyon yıllık oldukça ayrıntılı bir balık beyni fosili bulunca şaşırdı.
Genellikle bu tür eski yaşamın izleri, yumuşak dokular hızla ayrıştığı ve neredeyse hiçbir zaman fosil haline gelmediği için hayvanların sadece kemikleri gibi daha sert kısımları şeklinde kalır. Ancak bu durumda, yoğun bir mineral, muhtemelen pirit, vücuda sızdı ve muhtemelen düşük oksijen ortamında daha uzun süre hayatta kalan dokunun yerini aldı. Bu, bugün küçük balık Coccocephalus wildi’nin kraniyal siniri ve yumuşak dokularının detaylarına benzeyen bir oluşumun taranmasını mümkün kıldı.
Antik örnek türünün tek örneğidir, bu nedenle ilk kez 1925’te tanımlandığından beri araştırmacıların elinde olmasına rağmen bu özellik gizli kalmıştır; çünkü bilim insanarı istilacı araştırma yöntemlerini kullanma riskine girmezler. Friedman, “Geçen yüzyılda birkaç kişi tarafından birkaç kez incelenen fosilin dikkate değer bir şekilde korunduğunu bulduk” diye açıklıyor.
Bu tarih öncesi haliç balığı muhtemelen böcekler, küçük kabuklular ve kafadanbacaklıları avlıyor ve onları kemikli çubuklarla desteklenen yüzgeçlerle kovalıyordu. Actinopterygii’nin bir alt sınıfı olan parlak yüzgeçli balıklar, ton balığı ve denizatı da dahil olmak üzere yaşayan tüm omurgalıların yarısından fazlasını ve dünyadaki tüm balıkların %96’sını oluşturur.
Bu grup, yaklaşık 450 milyon yıl önce, bir kısmı daha sonra atamız olan lob-yüzgeçli balıklardan ayrıldı. C. wildi daha sonra, bugün hala yaşayan bir balık grubundan on milyonlarca yıl önce ayrılarak kendi evrim yolunu izledi. Michigan Üniversitesi’nden paleontolog Rodrigo Figueroa ve meslektaşları makalelerinde, “Analiz, bu taksonu ışın yüzgeçli balıkların tüm canlı türlerini içeren grubun dışında konumlandırıyor” diye yazıyor . “Bu nedenle, Coccocephalus’un beyin yapısının ayrıntıları, omurgalıların ana soyunun evriminin erken aşamalarındaki nöral morfolojinin yorumlanması için önemlidir.”
Eski bir balığın beyni neye benziyor?
Beynin bazı özellikleri, çürüme ve koruma süreci nedeniyle kaybolmuş olabilir, ancak ekip yine de belirli morfolojik ayrıntıları ayırt edebildi. Bu, onların bu tarihöncesi ön beynin gelişme şeklinin, yaşayan ışınsal yüzgeçli balıkların geri kalanından çok bizimkine benzediğini görmelerini sağladı.
“Yaşayan tüm ışın yüzgeçli balıkların aksine, Coccocephalus’un beyni içe doğru esner. Aslında fosil, ışınsal yüzgeçli balıkların karakteristik beyin özelliğinin evrimleşmesinden önceki bir zaman dilimini yansıtıyor. Bu bize, bu özelliğin ne zaman evrimleştiğine dair bir çerçeve sunuyor. Bu, Coccocephalus hakkında yeni veriler ortaya çıkana kadar oldukça zayıf bir anlayışa sahip olduğumuz bir nokta.”
Bu iç kıvrım, çıkıntılı ön beyin olarak bilinir. Bizimki gibi, sonunda “C” harfine benzeyen boş bir alanı saran ve ayna kopyasına bağlanan beynin iki yarım küresini içerir. Karşılaştırıldığında, hala yaşayan ışınsal yüzgeçli balıklarda görülen dışa dönük ön beyin, bunun yerine aralarında ince bir boşluk olan iki şişmiş loba sahiptir.
Araştırmacılar, içinde başka hangi yumuşak doku belirtilerinin gizlendiğini görmek için müze koleksiyonlarındaki diğer balık fosillerini taramaya hevesli.
Derleyen: Feyza ÇETİNKOL
Kaynak: Tesadüfen Keşfedildi: 319 Milyon Yıllık Balığın Fosilleşmiş Beyni Bulundu
Mısır’da Firavun Mumyalama İşlemine Dair yeni Sırlar Keşfedildi