Temiz Enerji Umudu Yer Altında Saklı
Yakıt kaynağı olarak zaten büyük ölçüde hidrojen gazına güveniyoruz ve önemli karbon-nötr hedeflere ulaşmanın anahtarı olarak kabul ediliyor.
Şimdi araştırmacılar doğal olarak hidrojen oluşturmak için bir reçete buldular, bu da Dünya’nın kabuğunda kilitli olan büyük gaz rezervlerinin bulunmasına yardımcı olabilir.
Araştırmacılar, bu rezervlerden yararlanmanın hidrojen enerjisi ihtiyacımızı 170.000 yıla kadar karşılayabileceğini söylüyor. Bu da hidrojen üretmek için artık hidrokarbon kullanmak zorunda kalmayacağımız anlamına geliyor ki bu da karbondioksit emisyonlarına katkıda bulunuyor.
Yeni tarif İngiltere ve Kanada’dan bir ekip tarafından bir araya getirildi. Tahminlerine göre pişirme süresi yaklaşık bir milyar yıl.
Araştırmacılar potansiyel hidrojen bölgelerinin haritasını çıkardı. (Ballentine ve diğerleri, Nat. Rev. Earth Environ., 2025)
İngiltere’deki Durham Üniversitesi’nden yerbilimci Jon Gluyas, “Helyum için başarılı bir keşif stratejisi geliştirdik ve hidrojen için de benzer bir ilk prensip yaklaşımı benimsenebilir” diyor.
Hidrojen, yerkabuğunda suyun demir açısından zengin ya da radyoaktif elementler içeren kayalarla etkileşime girmesiyle oluşur. Sıcaklık, basınç, zamanlama ve muhafaza açısından diğer bazı kriterlerin de karşılanması gerekir.
Araştırmacılar tüm bu faktörleri göz önünde bulundurarak ve Dünya’da bulundukları yerlerin haritasını çıkararak, örneğin Mali’deki Bourakebougou sahasında olduğu gibi, yararlanılmayı bekleyen bol miktarda hidrojen olabileceği sonucuna vardılar.
Kanada’daki kayalarda yeraltı suyundan salınan doğal hidrojen. (Kararlı İzotop Laboratuvarı, Toronto Üniversitesi)
Bir sonraki sorun ise onu bulmak. Bu çalışmada bir araya getirilen tarif, uzmanların arayabileceği bileşenleri listeliyor – ve hidrojenin bulunması için hepsinin dahil edilmesi gerekiyor. Araştırma aynı zamanda bir tür hazine haritası işlevi görerek, koşulların hidrojen oluşumu için elverişli olduğu bölgelere işaret ediyor.
Toronto Üniversitesi’nden yerbilimci Barbara Sherwood Lollar, “Örneğin yeraltı mikroplarının hidrojenle kolayca beslendiğini biliyoruz” diyor.
“Onları hidrojenle temas ettirecek ortamlardan kaçınmak, hidrojeni ekonomik birikimlerde korumak açısından önemlidir.”
Diğer birçok araştırmacı da bu görevle meşgul. Bu yılın başlarında yayınlanan bir çalışma, tektonik plakaların itme ve çekme hareketiyle oluşan, dünyanın sıradağlarında kilitli kalmış geniş hidrojen rezervleri olabileceğini öne sürdü.
Hidrojen günümüzde, özellikle de dünyayı beslemeye yardımcı olan gübre üretiminde büyük önem taşıyor. Gaza olan talebin 2022’de 90 milyon metrik tondan (99 milyon ABD tonu) 2050’ye kadar 540 milyon metrik tona çıkması bekleniyor. Hidrojen üretmenin yapay yolları olsa da bunlar pahalı ve karbon nötr değil.
Doğal hidrojeni bulmak ve çıkarmak için hala yapılacak çok iş var – ve bulduğumuzda sınırlı bir kaynak olacak – ancak bunun gibi araştırmalar, daha temiz enerjili bir gelecek için uygulanabilir bir seçenek olduğunu gösteriyor.
Oxford Üniversitesi’nden jeokimyacı Chris Ballentine, “Tekrarlanabilir başarılı bir keşif tarifi, enerji dönüşümüne önemli ölçüde katkıda bulunacak ticari olarak rekabetçi, düşük karbonlu bir hidrojen kaynağının kilidini açacaktır” diyor.
Kaynak: https://www.sciencealert.com
Evrenin En Sık Rastlanan Elementleri Dünya’da Neden Az Bulunuyor?