Tarihin Yeniden Yazılması: Mısır’ın Yeni Krallığı Düşündüğümüzden Daha Sonra Başladı
İngiliz müzelerindeki eserlere radyokarbon tarihlemesi için erişim izni veren ilk çalışma, İkinci Ara Dönem ile Eski Mısır’ın Yeni Krallığı arasındaki geçişi inceledi.
Son 10.000 yılın en güçlü volkanik patlamalarından biri, Ege Denizi’ndeki Yunanistan’ın Thera (Santorini) adasında meydana geldi. Ancak kesin tarihi, MÖ 17. yüzyılın sonları veya 16. yüzyıl civarında, uzun süredir tartışılıyor.
Patlamadan kaynaklanan volkanik kül, Doğu Akdeniz’e yayılarak, arkeologları onlarca yıldır şaşırtan ipuçları bıraktı. Temel soru, bu büyük jeolojik olayın, Mısır hükümdarlarının yerleşik zaman çizelgesiyle nasıl örtüştüğüydü.
Araştırmacılar, Yukarı ve Aşağı Mısır’ı yeniden birleştiren ve Yeni Krallık’ı kuran firavun Kral Ahmose ile bağlantılı ilk radyokarbon tarihleri aracılığıyla yeni kanıtlar sağladılar.
Analizleri, patlamanın Yeni Krallık’ın yükselişinden önce, İkinci Ara Dönem’de gerçekleştiğini gösteriyor. Bulgular, 18. Hanedanlığın başlangıcı için “daha düşük” (daha genç) bir kronolojiyi güçlü bir şekilde destekliyor; bu da Mısır’ın bölgedeki komşu kültürlerle etkileşimlerini anlamak için önemli sonuçlar doğuruyor.
Örnek koleksiyonu için nadir müze erişimi
BGU’nun Sde Boker Kampüsü’ndeki Jacob Blaustein Çöl Araştırmaları Enstitüleri’nden Prof. Hendrik J. Bruins ve Hollanda’daki Groningen Üniversitesi’nden Prof. Johannes van der Plicht, Londra’daki British Museum ve Petrie Müzesi’nde radyokarbon testi için eser örnekleri toplamak üzere olağanüstü izin aldı. Müze gözetiminde, Abydos’taki Ahmose Tapınağı’ndan (Britanya Müzesi) bir kerpiç, Satdjehuty ile ilişkili bir keten kefen bezi (Britanya Müzesi) ve Teb’den (Petrie Müzesi) altı tahta çubuk şabti örneği aldılar.
Geleneksel arkeolojik anlayışların aksine, volkanik patlamanın Mısır Yeni Krallığı döneminde değil, daha erken bir dönemde, İkinci Ara Dönem’de meydana geldiğini keşfettiler. Santorini patlamasının radyokarbon tarihleri, Firavun Ahmose ve 17. Hanedanlık ile 18. Hanedanlık başlarından itibaren araştırılan diğer eserlerle ilgili ilk radyokarbon tarihlerinden önemli ölçüde daha eskidir .
Prof. Hendrik J. Bruins, “Bulgularımız, İkinci Ara Dönem’in geleneksel değerlendirmelerden çok daha uzun sürdüğünü ve Yeni Krallığın daha sonra başladığını gösteriyor” diyor.
Derleyen: Feyza ÇETİNKOL
Kaynak: Tarihin Yeniden Yazılması: Mısır’ın Yeni Krallığı Düşündüğümüzden Daha Sonra Başladı
Yok Olmadılar, Ama Eridiler: Neandertallerin Kaderi Üzerine Yeni Bir Teori