Tarihi Değiştiren Bulgular: Stonehenge Taşlarının Gerçek Yolculuğu
Yeni bir araştırma, arkeolojinin en uzun süredir devam eden tartışmalarından birine ışık tutuyor: Stonehenge’in devasa mavi taşları nihai yerlerine nasıl ulaştı?
Curtin Üniversitesi’nden yapılan yeni bir çalışma, bilim insanlarının Stonehenge’in ikonik mavi taşlarının kökenini anlama biçimini yeniden şekillendiriyor ve bunların hareket eden buz kütleleri tarafından değil, insanlar tarafından bölgeye taşındığına dair şimdiye kadarki en ikna edici kanıtı sunuyor.
On yıllardır araştırmacılar, buzulların Sunak Taşı ve diğer büyük kayaları Salisbury Ovası’na taşıyıp taşıyamayacağı konusunda tartışıyorlardı. Son bulgular, dengeyi kasıtlı insan hareketine doğru kaydırıyor ve taşların doğal güçler tarafından bırakılmak yerine kasıtlı olarak anıta getirildiğini öne sürüyor.
Bu fikri test etmek için Curtin bilim insanları, mineral “parmak izi” olarak bilinen bir tekniğe başvurdular. Güney İngiltere’deki Stonehenge’i çevreleyen nehir tortularında korunmuş mikroskobik mineral tanelerini analiz ettiler. Bu taneler, tortuların Britanya genelindeki uzun yolculuklarını kaydediyor ve bir zamanlar hangi bölgelerden geçtikleri hakkında ipuçları veriyor.
Eğer buzullar bu bölgeyi kasıp kavurmuş olsaydı, uzak coğrafyalardan aşındırılmış, kendine özgü bir mineral karışımı bırakmış olurlardı. Binlerce yıl boyunca bu kayalar parçalanarak, bugün bile tespit edilebilen ve tarihlendirilebilen minik parçacıklar açığa çıkarırdı.
Dünyanın Önde Gelen Zirkon Kristali Analizi
Curtin’in John de Laeter Merkezi’ndeki gelişmiş aletleri kullanan araştırma ekibi, Dünya’daki en sert minerallerden biri ve jeolojik tarihin güvenilir bir göstergesi olan 500’den fazla zirkon kristalini inceledi.
Curtin’in Yer ve Gezegen Bilimleri Okulu’ndaki Mineral Sistemlerinin Zaman Ölçekleri Grubu’ndan baş yazar Dr. Anthony Clarke, sonuçların buz tabakalarının Stonehenge bölgesine hiç ulaşmadığına dair herhangi bir mineral kanıtı ortaya koymadığını söyledi.
Dr. Clarke, “Eğer buzullar kayaları İskoçya veya Galler’den Stonehenge’e kadar taşımış olsaydı, Salisbury Ovası’nda açık bir mineral izi bırakırlardı,” dedi.
“Bu kayalar zamanla aşınarak, yaşlarını ve nereden geldiklerini anlamak için tarihlendirebileceğimiz küçük tanecikler salmış olurdu.
“Buzulların taşımış olabileceği bu taneciklerden bazılarını bulmak için Stonehenge yakınlarındaki nehir kumlarına baktık ve hiçbirini bulamadık. Bu da alternatif açıklamayı -insanların taşları taşıdığı- çok daha olası kılıyor.”
Dr. Anthony Clarke, Stonehenge’de. Fotoğraf: Curtin Üniversitesi
Taşlar Nasıl Taşındı?
Dr. Clarke, insanların taşları nasıl taşımış olabileceğinin hâlâ bir gizem olduğunu söyledi.
“Bazı insanlar taşların İskoçya veya Galler’den gemiyle getirilmiş olabileceğini veya yuvarlanan kütükler kullanılarak karadan taşınmış olabileceğini söylüyor, ancak bunu asla bilemeyebiliriz,” dedi Dr. Clarke. “Ancak bildiğimiz şey, buzun taşları neredeyse kesinlikle taşımadığıdır.”
Çalışmanın ortak yazarı, Curtin’deki Mineral Sistemlerinin Zaman Ölçekleri Grubu’ndan Profesör Chris Kirkland, bulguların uzun süredir devam eden tarihi soruları çözmek için modern jeokimyasal araçların gücünü vurguladığını söyledi.
Profesör Kirkland, “Stonehenge bizi şaşırtmaya devam ediyor,” dedi. “Kum tanesinden daha küçük mineralleri analiz ederek, bir asırdan fazla süredir devam eden teorileri test edebildik.
“Bu ikonik anıt hakkında sorulabilecek çok fazla soru var; örneğin, Stonehenge neden inşa edildi?
“Muhtemelen takvim, antik tapınak, ziyafet alanı gibi çok çeşitli amaçlar için kullanıldı.
“Dolayısıyla bu tür soruları sormak ve cevaplamak farklı veri kümeleri gerektiriyor ve bu çalışma, bu büyük resme önemli bir parça ekliyor.”
Bulgular, 2024 yılında Curtin liderliğinde yapılan ve Stonehenge’in kalbindeki altı tonluk ‘Sunak Taşı’nın İskoç kökenli olduğunu belirleyen bir diğer önemli keşfi takip ediyor ve Neolitik inşaatçıların ikonik taşları kasıtlı olarak ve çok uzak mesafelerden temin edip taşıdığı görüşünü daha da güçlendiriyor.
Kaynak: https://scitechdaily.com