Tarih Öncesi Kadınların İcat Ettiği Dahiyane Taş Devri Av Silahı
Atlatl olarak bilinen antik bir silah, tarih öncesi kadınlar tarafından erkeklerle aynı güçte mermiler fırlatmak için kullanılmış ve böylece avcılık görevlerini üstlenmelerini sağlamış olabilir. Bir grup öğrencinin bir tarlada arkaik mızrak fırlatıcısını kullanmasını izleyen araştırmacılar, atlatlın erkek ve kadın fırlatıcıların performansını “eşitlediğini” tespit ederek, atlatlın eski kadınların daha küçük boyutlarını telafi etmiş olabileceğini öne sürdü.
Araştırmacılar, “Atlatl, dart olarak adlandırılan hafif bir mızrağı itmek için kullanılan, elde taşınan, çubuk şeklindeki bir cihazdan oluşan basit ancak sofistike bir silah dağıtım sistemidir” diye açıklıyor. “Forager atlatlının, öncülü olduğu varsayılan fırlatılan cirit yerine benimsenmesine ilişkin hipotezlerden biri, çeşitli insanların eşit performans sonuçları elde edebilmesi ve böylece daha fazla insanın avcılık faaliyetlerine kapsayıcı bir şekilde katılımını kolaylaştırmasıdır.”
Bu hipotezi test etmek için, çalışmanın yazarları 108 öğrenciden ve yerel halktan 10 kez cirit atmalarını ve ardından atlatl kullanarak 10 kez fırlatmalarını istedi. Genel olarak, erkek öğrenciler ciriti saniyede 8,1 ila 16,1 metre (saniyede 26,6 ila 52,8 feet) arasında bir hızla fırlatırken, kadınlar saniyede 5,1 ila 11,5 metre (saniyede 16,7 ila 37,7 feet) arasında bir hıza ulaştı.
Bununla birlikte, atlatl kullanırken, erkek katılımcılar mermilerini saniyede 10,1 ila 24,1 metre (saniyede 33,1 ila 79,1 fit) hızla fırlatabilirken, kadınlar saniyede 10,1 ila 20,1 metre (saniyede 33,1 ila 66 fit) arasında benzer bir aralıkta puan aldı.
Araştırmacılar, “Sonuçlarımız, ciritin aksine, atlatlın kadın ve erkeklerin fırlattığı mermilerin hızını eşitlediğini gösteriyor” diye yazıyor. Bu nedenle, uzak geçmişte bir noktada, “fırlatılan ciritten atlatl ve darta geçişin, daha fazla ve farklı insanın avlanma davranışlarına katılmasına izin vererek iş bölümünden ziyade birleşmeye izin vermiş olabileceği” sonucuna varmışlardır.
Çalışmanın yazarı Michelle Bebber yaptığı açıklamada saha deneylerini anlatırken, “erkeklerin çok fazla uğraştıkları ve dartları fırlatmak için güçlerini kullanmaya çalıştıkları için sık sık hüsrana uğradıklarını” söyledi.
“Ancak atlatl basit bir kaldıraç işlevi gördüğünden, erkeklerin genel olarak daha fazla kas gücüne sahip olmasının avantajını azaltıyor”.
Silahın kadınlara sağladığı orantısız avantaja dikkat çeken Bebber, “bazı bağlamlarda atlatlın kadınlar tarafından icat edilmiş olması kesinlikle olasılık dahilindedir” dedi. Böyle bir kavrayış, avcı-toplayıcı toplumlardaki cinsiyet rolleri ve sorumluluklarına ilişkin anlayışımızı değiştirerek, et aramaya çıkanların sadece erkekler olmadığını öne sürüyor.
Bebber, “Pek çok insan geçmişte kadınların pasif olduğunu ve sadece erkeklerin avcı olduğunu düşünme eğilimindedir, ancak giderek artan bir şekilde durum böyle görünmüyor” dedi. “Gerçekten de ve belki de en önemlisi, farklı alanlar arasında – arkeoloji, etnografya ve şimdi de modern deneyler – kadınların büyük ve küçük av hayvanlarının aktif ve başarılı avcıları olduğu konusunda giderek artan bir fikir birliği var gibi görünüyor.”
Kaynak: https://www.iflscience.com
Derleyen: Figen Berber