Tarih Kitapları Yeniden Yazılacak: Maya Yazıtında Gizlenen Sır Ne?
Yeni Maya Hükümdarı Keşfedildi: Bu Antik Yazıt Ne Anlama Geliyor?
Arkeologlar, Yucatán Yarımadası’nın uç noktasındaki yoğun Meksika ormanında, yükselen Nohoch Mul piramidinin yakınlarındaki terk edilmiş antik Maya şehri Cobá’da, gizli bir tarihi hazine ortaya çıkardılar.
Bir zamanlar kutsal bir havuzun tabanını oluşturan geniş bir taş levha keşfedildi. Bu levhayı dikkat çekici kılan şey, üzerine titizlikle oyulmuş olan yüz yirmi üç gliftir. İlk analizler, gliflerin MS 12 Mayıs 569 tarihinde, Keh Witz Nal ya da “Geyik Dağı” adı verilen bir kasabanın kuruluşunu detaylandırdığını göstermektedir. Ayrıca daha önce bilinmeyen bir Maya hükümdarı olan K’awiil Ch’ak Chéen’i tanıtmakta ve Maya yıldırım tanrısı K’awiil’i çağırmaktadır.
Diğer gliflerde, Cobá’yı kurduğuna inanılan tanrılardan bahsedilir; bunlar arasında sayısız neslin efendisi Bolón Tz’akab Ajaw da yer almaktadır.
Günümüzde Yucatán Yarımadası’ndaki Quintana Roo’da bulunan Cobá’nın, M.Ö. 50’li yılların başlarında Mayalar tarafından kurulduğu ve bin beş yüz yılı aşkın bir süre boyunca kesintisiz yerleşim gördüğü düşünülmektedir. Zirvede olduğu dönemde şehir, yaklaşık elli bin nüfusa ev sahipliği yapan, gelişen bir kültür merkeziydi. Maya dilinde “dalgalı sular” anlamına gelen Cobá, eski sakinlerinin ruhani ve estetik yaşamları hakkında fikir veren gravür ve heykeller açısından oldukça zengindir.
On bir metrekare büyüklüğünde ve L şeklinde bir glif dizilimine sahip bu taş levhanın keşfi, önemli bir arkeolojik bulgu olmuştur. Daha önce yapılan araştırmalarda Cobá’da biri kırk yıl hüküm sürmüş üç kadın olmak üzere on dört hükümdar tespit edilmişti. Yeni keşfedilen yazıt, bu hükümdarların çoğunun tanrı K’awiil’in adını benimsediğini desteklemektedir.
Yazıt üzerinde daha detaylı çalışmalar yapılması planlanmakla birlikte, şu anki odak noktası, su ve erozyondan daha fazla zarar görmesini önlemek için taşın restore edilmesi ve korunmasıdır. Taşa daha fazla zarar vermeden çalışmaya devam edebilmek için yüksek çözünürlüklü bir üç boyutlu rekonstrüksiyon oluşturulmuştur.
Derleyen: Deniz KAFKAS
Kaynak: Tarih Kitapları Yeniden Yazılacak: Maya Yazıtında Gizlenen Sır Ne?
Dere Yatağında 270 Kg Ağırlığında Dev Bir Mamut Dişi Bulundu
Dere Yatağında 270 Kg Ağırlığında Dev Bir Mamut Dişi Bulundu