Suya Erişimin Arttırılması Afrika’daki Göçebe Halkları Yok Edebilir
Sahra altı Afrika’nın aşırı kurak bölgelerinde suya erişimin artması kısa vadede göçebe çobanlara yardımcı olabilir. Ancak uzun vadede, ekosistemler ve tüm halklar için ciddi sonuçlar doğurabilir. Uppsala Üniversitesi’nin yeni araştırması bunu gösteriyor.
Suya kolay erişim, geleneksel göçebe halkların yeni otlaklar için göçebeliği terk edip yerlerinde kalmalarını sağlıyor. Ve su bir kez daha kıtlık içinde.
Sahra altı Afrika’da milyonlarca çiftçi su krizlerine, kıtlığa ve göçe yol açan kuraklıklardan muzdarip. Kuraklık özellikle yağışların çok değişken olduğu, kısa yağışlı mevsimlerin ardından aylarca süren kurak dönemlerin yaşandığı kurak bölgelerde yıkıcı olmaktadır.
Bu bölgelerdeki topluluklar büyük ölçüde göçebe çobanlardan oluşmaktadır. Mevsimsel sürü hareketleri, dünyanın dört bir yanındaki göçebeler tarafından kuraklıkla başa çıkmak için kullanılan geleneksel bir stratejidir.
Son zamanlarda, kurak alanlarda su altyapısını iyileştirmeye yönelik girişimler daha yaygın hale gelmiştir. Stratejilerden biri, su çıkarmak için derin kuyular inşa etmek ve sondaj kuyuları açmaktır. Genellikle bu önlem kuraklık sırasında hayvanları ve insanları kurtarır.
Su hayattır, ama…
Yeni bir çalışmada araştırmacılar, yeni su kaynaklarının göçebe toplulukları nasıl etkilediğini inceledi. Bilim insanları, çeşitli Afrika ülkelerindeki büyük kurak alanlarda nitel antropolojik araştırma yöntemlerini ve Angola’yı örnek alarak veri analizi ve sosyo-hidrolojik modelleme gibi nicel yöntemleri kullandılar.
Araştırmacılar çalışmalarında kurak alanlardaki genel koşulları kuraklık şiddeti, suya erişim, toprak koşulları ve nüfus büyüklüğü açısından karşılaştırdı. Sondaj kuyuları, sığ kuyular ve açılan derin kuyulara ilişkin 1954-2018 yılları arasındaki istatistikleri incelediler.
Oluşturulan su altyapısının çoğu birden fazla işleve sahipti ve hem evsel kullanım hem de hayvancılık ve sulama için tasarlanmıştı. 2021 yılı boyunca araştırmacılar Angola’daki sekiz göçebe topluluğu takip etmiş ve 24 odak grupla derinlemesine görüşmeler gerçekleştirmiştir.
Çalışma, suya erişim yeni kuyular ve sondaj kuyuları ile iyileştirildiğinde, su ihtiyacının daha da arttığını göstermektedir. Hem insanlar hem de çiftlik hayvanları daha fazla suya, hayvanlar da daha fazla meraya ihtiyaç duyuyor. Ve su yine yetersiz.
“Geleneksel göçebe yaşam tarzlarını terk edip tek bir yere kalıcı olarak yerleşmeleri halinde hayvancılıkla uğraşan çiftçiler için büyük sorunlar ortaya çıkma riski var.”
“Çalışmamız, etkili bir yönetim olmaksızın yalnızca su arzını artırmaya yönelik önlemlerin göçebe toplulukların kuraklık ve iklim değişikliğine karşı direncini tehlikeye atma riski taşıdığını gösteriyor ve bu durum, önümüzdeki on yıllarda birçok bölgede kuraklığın şiddetlenmesinin beklendiği bir döneme denk geliyor.”
Derleyen: Feyza ÇETİNKOL
Kaynak: Suya Erişimin Arttırılması Afrika’daki Göçebe Halkları Yok Edebilir