Sonunda Tardigradların Hayatta Kalamayacağı Bir Şey Bulundu
Tardigradlar Dünya’da neredeyse yenilmez olduklarından, bilim insanları onların zayıf noktasını bulmak için uzaya yöneldiler.
Tardigradlar minik, sevimli ve neredeyse yenilmez canlılardır . Ancak görünen o ki, Mars yüzeyinin zorlu koşullarında tardigradlar bile hayatta kalamıyor. Ya da en azından Mars yüzeyinin simülasyonlarında .
Uluslararası Astrobiyoloji Dergisi’nde yayınlanan yakın tarihli bir çalışma için araştırmacılar, Mars’ın ana kayasını kaplayan gevşek mineral birikintileri olan regolit’in laboratuvar ortamında oluşturulmuş rekonstrüksiyonlarına tardigradları yerleştirdiler. Deneyde birçok sürpriz yaşandı. Başlangıçta, tardigradlar Mars toprağında hayatta kalmakta zorlandılar, ancak regolit’in basit bir ön yıkaması, tardigradların hayatta kalma olasılığını büyük ölçüde artırdı.
Penn State Üniversitesi’nde mikrobiyolog ve çalışmanın baş yazarı Corien Bakermans yaptığı açıklamada, “Simüle edilmiş regolit içindeki bakteri ve mantarlar hakkında çok şey biliyoruz, ancak bunların hayvanları, hatta tardigradlar gibi mikroskobik hayvanları bile nasıl etkilediği hakkında çok az şey biliyoruz” dedi.
Dünya için mikrobiyal astronotlar
Çalışmanın temel amacı, Mars toprağının gezegen korumasına , yani dünya dışı cisimleri Dünya’dan gelen kirleticilerden koruma uygulamasına etkisini değerlendirmekti ve bunun tersi de geçerliydi. Bakermans’ın açıkladığı gibi, araştırmacılar özellikle Mars toprağının bitki büyümesiyle uyumlu olup olmadığını ve ayrıca “Dünya’dan gelen kirlenmeye karşı koruma sağlayan” “doğal olarak zararlı koşulların” varlığını araştırdılar.
Araştırmaya göre, uzayda hayatta kalma deneyimine sahip mikroskobik hayvanlar olan tardigradlar (aşırı sıcaklıklar, radyasyon, susuzluk ve açlık gibi koşullara da dayanıklılar), bu görev için ideal adaylar gibi görünüyor.
Laboratuvarda üretilmiş Mars toprağı
Çalışma için araştırmacılar iki tür Mars toprağı (regolit) oluşturdu. Bu toprak replikası, NASA’nın Curiosity gezicisinin Gale Krateri’ndeki Rocknest Yatakları’ndan yaptığı yolculuk sırasında topladığı örneklere dayanıyordu .
Araştırmacılar, MGS-1 adı verilen bir örneğin gezegenin genel yüzeyini temsil eden “küresel” bir regolit görevi gördüğünü, OUCM-1 adlı başka bir örneğin ise daha sonra “kimyasal bileşime [ve] mineral yapısına özel dikkat gösterilerek” geliştirildiğini açıkladı.
Ekip, tardigradların hem uykuda hem de aktif aktivite durumlarını inceledi. Uykuda olma durumu, tardigradların aşırı derecede susuz kaldığı zaman ortaya çıkar; bu durum aynı zamanda onların uzay boşluğunda veya okyanusun derinliklerinde hayatta kalmalarını sağlayan durumdu. Öte yandan, makaleye göre aktif tardigradlar “şiddetli bir şekilde sürünür veya yüzer”.
Issız topraklarda yaşayan tardigradlar
Ekip, her bir regolit örneğine aktif tardigradları karıştırarak, aktivite seviyelerini birkaç gün boyunca kontrol etti. MGS-1’in tardigrad aktivitesini önemli ölçüde azalttığını ve bazılarının ikinci günde tamamen hareketsiz hale geldiğini buldular. Buna karşılık, OUCM-1 tardigradlarının “her zaman diliminde oldukça enerjik” olduğu belirtildi. Her iki örnekte de, ölü veya canlı tardigradların ağızlarının yakınında mineral parçacıkları vardı.
Bakermans, “MGS-1’in ne kadar hasar verici olduğuna biraz şaşırdık,” dedi. “Simülatörde yıkanıp gidebilecek özel bir şey olabileceği teorisini ortaya attık.”
Nitekim, araştırmacılar MGS-1’i sadece suyla duruladıklarında, modifiye edilmiş karışıma eklenen tardigradların birkaç gün boyunca çok daha fazla canlılık gösterdiği ve hayatta kalmayı başardığı belirtiliyor. Bakermans bunun beklenmedik bir durum olduğunu ancak regolit tabakasının kirleticiler için oldukça zararlı maddeler içerdiğini gösterdiğini kaydetti.
Mars’tan çok uzakta
Bununla birlikte, deneyin bazı önemli sakıncaları da var. İlk olarak, araştırmacılar, regolit tabakasını suyla yıkamak gibi basit bir işlemin zararlı maddeleri uzaklaştırabilmesinin nispeten güven verici olduğunu söylüyor. Ancak insanlık Mars’a yerleşirse, toprağı yıkama ihtiyacı olsun ya da olmasın, su büyük bir sorun olacaktır.
Ayrıca, bu simülasyon hayali Mars regolitini temel alıyordu; iyi ya da kötü, bildiğimiz kadarıyla hiçbir tardigrad Mars’a ayak basmadı. Araştırmacıların belirttiği gibi, basınç veya sıcaklık farklılıklarını hesaba katan daha ileri araştırmalar, tardigradların hayatta kalabilirliğinde önemli bir rol oynayabilir.
Son olarak, tardigradlar büyüleyici test denekleri olsa da, Mars’taki kontaminasyon riskleri hakkında tüm hikayeyi anlatmıyorlar. Mars benzeri koşullarda nasıl performans gösterdikleri, diğer organizmaların -dayanıklı ekstremofil mikroplar da dahil olmak üzere- orada nasıl hayatta kalacağını veya yayılacağını mutlaka göstermez.
Yine de, yeni sonuçlar, Bakermans’ın tanımladığı gibi, “herhangi bir parçanın gezegen korumasının daha geniş kapsamlı anlayışına nasıl bir dezavantaj veya fayda sağlayabileceği” konusunda bazı bilgiler sunuyor. Ayrıca, bu, tardigradların belki de şimdiye kadar var olmuş en dayanıklı canlılar olduğunun bir başka örneği.
Derleyen: Feyza ÇETİNKOL
Kaynak: Sonunda Tardigradların Hayatta Kalamayacağı Bir Şey Bulundu