Sıradan Bir Beyin Taraması, İnsanın Ne Kadar Hızlı Yaşlandığını Gösteriyor
Araştırmacılar, beyin taramalarıyla insanın biyolojik yaşını belirleyen yeni bir “yaşlanma saati” geliştirdiler. 50.000’den fazla görüntünün analizi, beyin kabuğunun kalınlığı ve gri maddenin hacminin yaşlanma hızını ve yaşa bağlı hastalık riskini tahmin edebileceğini gösterdi.
Modern beyin görüntüleme yöntemleri arasında manyetik rezonans tomografi (MRT), fonksiyonel MRT (fMRT) ve elektroensefalografi (EEG) bulunmaktadır.
Pozitron emisyon tomografisi (PET), tek foton emisyon bilgisayarlı tomografi (SPECT), difüzyon tensör görüntüleme (DTI) beyaz maddenin yolları boyunca su moleküllerinin hareketini izlemek için, bilgisayarlı tomografi (BT), manyetoensefalografi (MEG) ve spektroskopi kullanılır.
Tüm bu ve diğer birçok yöntem, doktorların ve bilim insanlarının beyni araştırmasına yardımcı olur.
Bilim insanları, 50.000’den fazla beyin taramasını analiz ederek, standart beyin görüntülerinin bir kişinin yaşlanma hızını ortaya çıkarabileceğini gösterdi.
Yaşlanmanın başlıca özellikleri arasında, dil ve düşünmeyi kontrol eden bölge olan beyin kabuğunun kalınlığı ve içindeki gri maddenin hacmi yer almaktadır.
Bu ve diğer özellikler, bir kişinin yaşlandıkça düşünme ve hatırlama yeteneklerinin ne kadar hızlı azalacağını ve ayrıca kırılganlık, hastalık ve ölüm riskini tahmin edebilir.
Yeni sonuçları klinikte kullanmak için henüz çok erken olsa da, test daha önce tanımlanan “saatler”e göre avantajlar sunmaktadır — bunlar genellikle kan tahlillerine dayanmaktadır.
Biyolog Mahdi Mokri, “Görüntüleme, beyin yapısının yaşlanmasına ilişkin benzersiz ve doğrudan bilgiler sunarak, sadece kan bazlı biyobelirteçler veya moleküler biyobelirteçlerin kaydedemediği bilgileri sağlar” diyor.
Beyin yaşlanması
Genetik, çevre ve hastalıklar biyolojik yaşlanma hızını etkiler. Sonuç olarak, kronolojik yaş her zaman zamanın vücut üzerindeki etkisini yansıtmaz.
Daha gelişmiş bir saat oluşturmak için araştırmacılar, Nisan 1972 ile Mart 1973 arasında Yeni Zelanda’nın Dunedin kentinde doğan 1000’den fazla kişiyi incelemeye başladı.
Ekip, yeni bir yaşlanma saati oluşturdu: daha yüksek puanlar, gelecekte kronik hastalık ve ölüm riskinin daha yüksek olmasıyla ilişkiliydi.
Bu, sadece Danide’den katılımcılar için değil, aynı zamanda İngiliz biyobankasından alınan görüntüler ve Alzheimer hastalığı araştırması kullanıldığında da geçerliydi.
Büyük veri kümelerine rağmen, yeni saatler bir araştırma aracı olmaya devam ediyor. Ekip, şizofreni veya uyku bozuklukları gibi durumların hızlandırılmış yaşlanma ile ilişkili olup olmadığını araştırarak saatlerini yeni koşullarda test ediyor.
Derleyen: Feyza ÇETİNKOL
Kaynak: Sıradan Bir Beyin Taraması, İnsanın Ne Kadar Hızlı Yaşlandığını Gösteriyor
Yetişkin Beyninde Yeni Nöronların Doğmaya Devam Ettiği Kanıtlandı