Sıfır sayısına yapılan en eski referans, eski bir Hint el yazmasında bulundu

Sıfır sayısına yapılan en eski referans, eski bir Hint el yazmasında bulundu

Uzun zamandır en büyük matematiksel gizemlerden biri olmuştur, ancak uzmanlar nihayet sıfır sayısını belirlemek için kullanılan simgenin kökenini keşfettiklerini düşünüyorlar.

Oxford Üniversitesi uzmanları tarafından yürütülen ve son 14 karbon tarihlendirmesi yapılmış, onu üçüncü yüzyıla kadar dayanan, yani önceden inanılandan beş yüz yıl daha eski olan, 1881’de keşfedilen Hintçe matematiksel bir metin olan Bakhshali’de sıfır referansına rastlandı.

Araştırmanın başyazarı Profesör Marcus du Sautoy, “Bugün sıfır kavramının her yerde kullanıldığını ve dijital dünyanın temelini oluşturduğunu varsayıyoruz” dedi.

“Fakat Bakhshali elyazmasında bulunduğu noktadan itibaren sayı olarak sıfır oluşturulması, matematik tarihinin en büyük ilerlemelerinden biriydi.”

“Şimdiler, 3. yüzyılda Hindistan’daki matematikçilerin daha sonra modern dünyaya bu kadar temel olabilecek bir fikir tohumunu yerleştirdiklerini biliyoruz. Bulgular, çarpıcı matematiğin Hint alt kıtasında yüzyıllardır nasıl olduğunu gösteriyor.”

Profesör du Sautoy, noktalı sembolün bir sayı sisteminde büyüklük sıralarını belirtmek için bir “işaret” olarak nasıl kullanıldığını açıkladı – örneğin, sıfır, 101’deki eksikliği ifade ediyor.

Ve bir işaretleyici olarak sıfır, Babil ya da antik Maya’nın eski kültürlerinde bilinirken, Hint el yazmasında simge iki ana nedenden ötürü önemlidir.

Birincisi, bu noktanın günümüzde sıfır sembolünde gördüğümüz boş bir merkeze sahip olmasıyla gelişti.

Ve ikincisi, Hintli bir gökbilimci olan Brahmagupta’nın altıncı yüzyılda yazdığı Brahmasphutasiddhanta metni sıfırdan bir sayı olarak bahseden ilk belge olup yalnızca Hindistan’da sıfırın bugünkü haline dönüştüğünü gösterir.

Önceki araştırma, çoğunlukla yazı stiline bakarak Bakhshali elyazmasını 8. ve 12. yüzyıllar arasına dayandırdı.

Bununla birlikte yeni çalışmalar, eski elyazmasının aslında en az üç farklı döneme kadar uzanan bir materyalden – son derece kırılgan olan 70 huş ağacı kabuğunun yapraklarından -yapıldığını ortaya koymaktadır.

El yazmasının ev sahipliğini yapan Bodley Kütüphanesi’nde bir kütüphaneci olan Richard Ovenden şöyle konuştu: “Bakhshali el yazmasının tarihini belirlemek, matematik tarihi ve Güney Asya kültürünün erken incelenmesi için yaşamsal önem taşıyor ve bu şaşırtıcı araştırma sonuçları, altın kıtanın zengin ve uzun süredir devam eden bilimsel geleneğine tanıklık ediyor.”

Eski el yazması kısa süre içinde antik Hindistan’ı aydınlatan bir serginin parçası olarak Londra’daki Science Museum’da halka sergilenecek: 5000 Years of Science and Innovation sergisi, 4 Ekim 2017’de açılıyor.

Kaynak: https://www.ancient-code.com/oldest-reference-number-zero-found-ancient-indian-manuscript/

Çeviri: Bünyamin Tan