Shipton Ana’nın Taşlaştırıcı Kuyusu Oyuncakları Taşa Dönüştürüyor

Shipton Ana’nın Taşlaştırıcı Kuyusu Oyuncakları Taşa Dönüştürüyor

Taşa dönüşmüş gibi görünen ürkütücü nesneler görmek istiyorsanız, İngiltere’nin Knaresborough kentindeki Shipton Ana’nın taşlaşma kuyusu tam size göre. Yerel jeolojinin bir cilvesi olarak taşlaşma kuyusu, en sevimli nesneleri bile taşa çevirme konusunda medusa benzeri bir yeteneğe sahip; bir oyuncak ayının taşlaşması üç ay, gözeneksiz nesnelerin minerallerle kaplanması ise iki yıla kadar sürebiliyor.

Yerel efsane ve mit figürü Shipton Ana’nın 1488 yılında, günümüzde Shipton Ana Mağarası olarak adlandırılan yakınlardaki bir mağarada doğduğu söylenmektedir. Bir cadı ve kahin olarak bilinen Shipton Ana, bazen “Yorkshire’ın Nostradamus’u” olarak anılmaktadır. Ancak, Shipton Ana’nın öngördüğü gibi dünyanın sonu 1881’de gelseydi muhtemelen fark ederdik.



Shipton Ana’nın Mağarası’nın web sitesinde de belirtildiği gibi: “Kehanetlerin hepsi tarihsel olarak doğru olmayabilir ve hikayeler yüzyıllar boyunca biraz süslenmiş olabilir […] Efsanenin ne kadarının doğru olduğundan emin olamasak da, kesin olan şey 500 yıl önce burada Knaresborough’da Shipton Ana adında bir kadının yaşadığı ve o konuştuğunda insanların ona inandığı ve sözlerini aktardığıdır.”

Kuyunun (damlayan kuyu olarak da bilinir) görünüşte mistik özellikleri yüzyıllardır belgelenmiştir. 1534’te Leland’ın Intinerary’si “harika bir doğaya sahip bir Kuyu, Damlayan Kuyu, çünkü yanındaki büyük Rokkes’ten sürekli su damlıyor. Bu su öylesine güçlü ve öylesine doğaldır ki, Rokke’den bu çukura düşen ya da Rokke’nin içinde veya çevresinde yetişen ve bu suya dokunan her şey taşa dönüşür; ya da Rokke’nin çevresinde bulunan kum veya başka bir ince toprak.”



Shipton Ana’nın taşlaşan kuyusunun büyüleyici, bazen ürkütücü görünen, bilimsel bir mucize olduğundan emin olabiliriz. Peki, taşlaşma kuyusu nasıl çalışıyor? Bunun nedeni suyun sihirli güçlerle dolu olması ya da 1534 tarihli kayıtta belirtildiği gibi çok soğuk olması değil, daha ziyade mineral içeriğidir.

Taşlaşma kuyusunun suları yerin yaklaşık bir mil (1,6 kilometre) altından, akifer adı verilen ve minerallerin çözündüğü bir kaya kütlesi aracılığıyla çıkıyor. Shipton Ana Mağarası Park Asistanı John Wynne 2021 yılında Youtuber Tom Scott’a “Sular demir, çinko, magnezyum, alüminyum ve kalsiyum karbonattan oluşuyor” dedi. Wynne, 1630 yılında Sir Charles Slingsby tarafından satın alınmadan ve daha sonra turistik bir cazibe merkezine dönüştürülmeden önce, “Batıl inançları olan insanlar, taşa dönüşen hayvan iskeletleri, yapraklar bulurlardı ve aslında insanların taşa dönüşeceğini düşünürlerdi!” diyor.

2013 tarihli bir makalede, 1896 tarihli bir rapora atıfta bulunularak, taşlaşma kuyusundan alınan bir litre suyun normal bir litre sudan 10 grain (0,65 gram veya 0,023 ons) daha ağır olduğu ve bunun da litre başına yaklaşık 1.140 miligram (galon başına 0,18 ons) çözünmüş katı maddeye işaret ettiği belirtilmektedir. Makalede ayrıca, “sülfat ve karbonat bakımından zengin suyun, en iyi örneği Knaresborough’daki Dropping Well tufa süzgeci olan kalkerli tufa birikimine de elverişli olduğu” belirtilmektedir.

Tufa bir tür kireçtaşıdır. Suda çözünmüş karbonatların çözeltiden çıkıp katı hale gelmesiyle oluşur, bu sürece çökelme denir. Bu, suyun bir kısmının buharlaşarak geriye kalan kısımdaki karbonat konsantrasyonunu arttırmasıyla gerçekleşir. Taşlaşma kuyusu tüf ve traverten adı verilen ve yine kalsiyum karbonattan oluşan daha sert bir tortul kayaç türünden oluşur – ve kuyunun taşlaşma gücünün ardındaki sır da bu kalsiyum karbonattır. Aslında, kuyunun ön kısmının, birikimden kaynaklanan bir çıkıntı oluşmasını önlemek için düzenli olarak kazınması gerekmektedir.

Kuyuda pek çok tuhaf ve harika nesneye kalsiyum karbonat kaplaması yapılmıştır. Bunlar arasında Kraliçe Mary’nin 1923’te bıraktığı bir ayakkabı, aktör Warwick Davis’in bıraktığı bir Ewok oyuncağı ve 1853’ten kalma bir silindir şapka ve bone de yer almaktadır.

Hediyelik eşya dükkanından mineral kaplı bir oyuncak ayı bile satın alabilirsiniz!

Kaynak: https://www.iflscience.com

Derleyen: Figen Berber

Movile Mağarasında 5 Milyon Yıldır Mühürlü Olan İlginç Bir Yaşam Gizleniyor