Sepsis Kanser Kadar Yaygın, Kalp Krizi Kadar Ölümcüldür
İsveç’te yapılan yeni bir çalışmada yayınlanan veriler, hastane hastalarında sepsisin daha önce sanılandan çok daha yaygın olduğunu gösteriyor. Peki siz dikkat etmeniz gereken belirti ve semptomları biliyor musunuz?
2016’da İsveç’in güneyindeki Skåne bölgesinde yapılan ilk araştırma, sepsis vakalarının tahmin edilenden çok daha yüksek olduğunu (her 100.000 yetişkinde 750) ortaya koyunca alarm zilleri çaldı. Şimdi, ekip tüm Avrupa’yı kapsayan benzer bir çalışmaya başlamadan önce aynı bölgede yapılan yeni araştırma pilot proje olarak kullanılıyor.
Araştırmacılar, sepsisin hastaneye yatışların yüzde 4’ünde etken olduğunu ve sepsis hastalarının yüzde 20’sinin üç ay içinde öldüğünü tespit etti.
Kıdemli yazar Adam Linder yaptığı açıklamada, “Bu, sepsisi benzer olumsuz uzun vadeli sonuçlara sahip kanser kadar yaygın ve akut miyokard enfarktüsü [kalp krizi] kadar ölümcül hale getiriyor” dedi. “Sepsisten kurtulanların dörtte üçü kalp krizi, böbrek sorunları ve bilişsel zorluklar gibi uzun vadeli komplikasyonlar da yaşamaktadır.”
Yardımcı yazar Lisa Mellhammar’ın da açıkladığı gibi, geçmişte sepsis oranlarını takip etmek zordu: “Doktorlar hastaları tanı kodlarını kullanarak sınıflandırıyor. Sepsis bir enfeksiyondan kaynaklanan ikincil bir tanı olduğundan, birincil hastalık genellikle tanı kodunu belirlediğinden, bu durum önemli ölçüde eksik teşhis edilmektedir.”
Araştırmacılar sepsisin bir salgın olarak kabul edilmesi gerektiği görüşünde ve çalışmalarının bir sonraki aşamasında Avrupa Sepsis Birliği ile birlikte çalışıyorlar.
Peki bu öldürücü durum tam olarak nedir ve görseniz tanır mısınız?
Sepsis nedir?
Mellhammar’ın açıkladığı gibi, sepsis ikincil bir durumdur – mevcut bir enfeksiyon kontrolden çıktığında ve vücudun bağışıklık sistemi normalde sağlıklı olan dokulara saldırmaya başladığında ortaya çıkar. Grip ve COVID-19 gibi yaygın viral enfeksiyonlar da dahil olmak üzere hemen hemen her enfeksiyon, enfeksiyonun kendisi başlangıçta o kadar ciddi görünmese bile sepsise yol açabilir.
Sepsis vakalarının çoğunluğu, genellikle akciğerler, idrar yolları, deri veya gastrointestinal sistemdeki bakteriyel enfeksiyonlardan kaynaklanır. Bakteriyel bir enfeksiyonunuz olduğundan şüpheleniyorsanız, doğru tedaviyi alabilmeniz ve sepsise ilerlemesini önlemek için en iyi şansa sahip olabilmeniz için erken tıbbi yardım almanız önemlidir.
Belirtiler çok hızlı bir şekilde kötüleşebileceğinden, şüpheli sepsis vakalarında zamanında tedavi hayati önem taşır.
Sepsis belirtileri nelerdir?
Sepsisi fark etmek zor olabilir, ancak aramanız gereken bazı işaretler vardır.
Kafa karışıklığı, yönelim bozukluğu veya konuşma bozukluğu
Hızlı kalp atış hızı veya zayıf nabız
Ateş, titreme veya çok soğuk hissetme
Nemli veya terli cilt
Soluk, lekeli veya mavi/gri cilt, dudaklar veya dil – bu durum daha koyu cilt tonlarında avuç içlerinde veya ayak tabanlarında daha kolay görülebilir
Nefes darlığı
Bastırdığınızda solmayan bir kızarıklık
Aşırı ağrı veya rahatsızlık
Sepsis hastaları genellikle kendilerini aşırı derecede iyi hissetmediklerini ifade ederler. Hayatta kalanlar “yaklaşan kıyamet” duygusundan veya ölüm korkusundan bahsederler.
Bebeklerde veya çok küçük çocuklarda şunları da fark edebilirsiniz:
Aşırı uyku hali
Size normal şekilde yanıt vermemek
Normalden farklı ses çıkaran ağlama
Gürültülü veya hızlı nefes alma
Sepsis geçiren her kişide bu belirtilerin hepsi görülmeyebilir. Şüpheniz varsa, en iyisi içgüdülerinize güvenmek ve hızlı bir şekilde acil tıbbi bakım aramak ve bakım sağlayıcısına sepsisten şüphelendiğinizi bildirmektir. Bu, özellikle hastanın yakın zamanda bir enfeksiyon geçirdiğini veya potansiyel olarak bulaşıcı bir hastalığı olan başka birine maruz kaldığını biliyorsanız önemlidir.
İsveç’te yapılan çalışmanın yazarları, sepsis farkındalığının artırılmasının önemini vurgulamıştır. Linder, “Sepsis bakımı son yıllarda iyileşmiş olsa da, hastaları daha erken teşhis etmek için tanı yöntemlerimizi geliştirmemiz gerekiyor” dedi. “Halk ve karar vericiler arasında sepsis konusunda farkındalığı artırmak, kaynakların uygun şekilde tahsis edilmesini sağlamak için çok önemlidir.”
Kaynak: https://www.iflscience.com
Derleyen: Figen Berber
Sepsis (kan zehirlenmesi) nedir: Kanseri geçerek dünyada en fazla ölüme neden olan hastalık