Şaşırtıcı Bir Bulgu, 800.000 Yıllık Homininlerin Ateşi Kullandığını Gösterdi
Araştırmacılar, en son AI yöntemlerini kullanarak ateş kullanımını destekleyen en eski kanıtlardan birini buldular. “Ateş olmayan yerden duman çıkmaz” diye bir söz vardır ve Weizmann Bilim Enstitüsü araştırmacıları bu iddiayı araştırmak ya da en azından “dumanın” ne olduğunu tanımlamak için çok çalışıyorlar.
Araştırmacılar, yakın zamanda Ulusal Bilimler Akademisi Bildirilerinde yayınlanan bir makalede, ateş kullanımının bilinen en eski göstergelerinden biri olan, en az 800.000 yıl öncesine dayanan, görsel olmayan ateş belirtileri bulmak için yarattıkları ve kullandıkları çığır açan bir tekniği açıklıyorlar.
Yeni oluşturulan yöntem, arkeolojiyi daha veri odaklı, bilimsel bir yaklaşıma doğrugötürmeye yardımcı olabilir, ancak belki de daha önemlisi, insan hikayesinin başlangıcını, en temel geleneklerimizi ve deney ve yenilik eğilimimizi anlamamıza yardımcı olabilir.
Arkeologlar, Homo habilis’in, insanları ve soyu tükenmiş aile üyelerimizden bazılarını içeren eski homininlerin ateşi ilk kez kontrollü bir şekilde kullandığı zamanlarda Homo erectus’a evrimleşmeye başladığını düşünüyorlar. Bunun yaklaşık bir milyon yıl önce meydana geldiği düşünülmektedir.
Bu bir tesadüf değil, çünkü “pişirme hipotezi” çalışma teorisi, ateş kullanımının insan gelişiminde çok önemli bir rol oynadığını, homininlerin sadece sıcak kalmalarını, karmaşık aletler yapmalarını ve yırtıcıları savuşturmalarını değil, aynı zamanda pişirme yeteneği geliştirmelerini de sağladığını iddia ediyor.
Et pişirmek sadece patojenleri ortadan kaldırmakla kalmaz, aynı zamanda verimli protein sindirimini ve besin değerini artırarak beynin büyümesinin yolunu açar. Bu hipotezle ilgili tek sorun veri eksikliğidir: piroteknolojinin arkeolojik kanıtlarını bulmak, öncelikle nesnelerin yanmasından (esas olarak bir renk değişikliği) kaynaklanan değişikliklerin görsel olarak tanımlanmasına dayandığından, geleneksel yöntemler ateş kullanımına dair yaygın kanıtlar bulmayı başarmıştır. Ancak bunlar 200.000 yıldan daha eski değildi.
500.000 yıl öncesine dayanan bazı ateş kanıtları olsa da, dünya çapında sadece beş arkeolojik alan, eski ateşin güvenilir kanıtlarını sağlıyor. Ekip şimdi “Altıncı alanı yeni bulmuş olabiliriz” diyor.
İsrail’de 200.000 ila 420.000 yıl öncesine dayanan taş aletlerin kontrollü bir şekilde yakıldığına dair göstergeler bulmak için arkeolojide yapay zeka ve spektroskopinin uygulanmasına birlikte öncülük ettiler.
İsrail’deki en eski sitelerden biri olan Batı Celile’de bulunan Evron Ocağı, ilk olarak 1970’lerin ortalarında keşfedilen bir açık hava arkeolojik alanıdır. O dönemde Prof. Avraham Ronen başkanlığında yürütülen bir dizi kazı sırasında, arkeologlar 14 metre derinliği kazdılar ve 800.000 ila 1 milyon yıl öncesine ait çok sayıda hayvan fosili ve Paleolitik alet ortaya çıkardılar.
Bulundukları alandan veya topraktan elde edilen bulguların hiçbirinde herhangi bir görsel ısı kanıtı bulunmadı: kül ve kömür zamanla bozularak, yanmanın görsel kanıtını bulma şansını ortadan kaldırdı. Bu nedenle, Weizmann bilim insanları ateş kanıtı bulmak istiyorlarsa, daha uzakları aramaları gerekiyordu.
“Çalışma daha önce kullandıklarından daha gelişmiş bir AI modelinin geliştirilmesiyle başladı. AI’nın avantajı, çok sayıda ve ölçekte gizli kalıpları bulabilmesidir. Malzemelerin kimyasal bileşimini moleküler seviyeye kadar saptayarak, modelin çıktısı, taş aletlerin ısıtıldığı sıcaklığı tahmin edebilir ve nihayetinde geçmiş insan davranışları hakkında bilgi sağlayabilir.
Ekip, neredeyse yarım yüzyıl önce bölgede bulunan 26 çakmaktaşı aletin ısıya maruz kalmasını değerlendirdi. Sonuçlar, aletlerin çok çeşitli sıcaklıklara ısıtıldığını ortaya çıkardı: bazıları 600°C’yi aştı. Ayrıca, farklı bir spektroskopik teknik kullanarak, 87 fauna kalıntısını analiz ettiler ve soyu tükenmiş bir filin dişinin de ısınmadan kaynaklanan yapısal değişiklikler gösterdiğini keşfettiler.
İddialarında temkinli olsalar da, gizli ısının varlığı, bilim insanlarının kendilerinden farklı olmayan eski atalarımızın da deney yaptıklarını gösteriyor.
Derleyen: Feyza ÇETİNKOL
Utah Çölü’nde Buz Devrine Kadar Uzanan 88 Antik İnsan Ayak İzi Bulundu
Çatı Katında Bulunan Kesik Başlı Mısır Mumyasının CT Taraması Açıklandı
/Şaşırtıcı Bir Bulgu, 800.000 Yıllık Homininlerin Ateşi Kullandığını Gösterdi/