Sahra Çölü Her 21.000 Yılda Bir Yemyeşil Bir Toprağa Dönüşüyor
Sahra Çölü’nün kum tepeleri ve kayalık platoları zaman kadar eskiymiş gibi gelebilir. Yeni bir araştırmanın da gösterdiği gibi, Kuzey Afrika’nın bu geniş şeridi her 21.000 yılda bir kurak çölden yemyeşil ormanlık alana dönüşüyor.
Sahra’nın yeşil bir ormanlık alan olduğu son dönem 15.000 ila 5.000 yıl önce gerçekleşmiştir. Bu son araştırma, bunun sadece garip bir olay olmadığını, kabaca her 21.000 yılda bir bölgeyi kuraktan neme dönüştüren döngüsel bir dönüşümün parçası olduğunu teyit etmektedir.
Çalışmanın başyazarı ve Helsinki Üniversitesi ile Bristol Üniversitesi’nde iklim bilimci olan Dr. Edward Armstrong yaptığı açıklamada, “Sahra Çölü’nün savan ve ormanlık ekosistemlere döngüsel dönüşümü, gezegendeki en dikkat çekici çevresel değişimlerden biridir” dedi.
“Çalışmamız, Afrika Nemli Dönemlerini paleoiklim gözlemlerinin gösterdiği ile karşılaştırılabilir büyüklükte simüle eden ve bu olayların neden ve ne zaman meydana geldiğini ortaya koyan ilk iklim modelleme çalışmalarından biridir.”
Yeni araştırma, yakın zamanda geliştirilen bir iklim modelini kullanarak son 800.000 yıl boyunca “Kuzey Afrika Nemli Dönemleri” olarak adlandırılan süreci daha iyi anlamaya çalıştı.
Araştırmacıların çalışmaları, Sahra’daki periyodik ıslak evrelerin Dünya’nın Güneş etrafındaki yörüngesindeki değişikliklerden kaynaklandığı fikrini doğruladı. Genel olarak Sahra’nın “yeşillenmesinin” Dünya’nın kendi ekseninde sallanmasından kaynaklandığı, mevsimselliği etkilediği ve gezegenin bu kısmının aldığı enerji miktarını belirlediği kabul edilmektedir. Bu da sonuçta Afrika Musonu’nun gücünü etkilemekte ve bu geniş bölgede ne kadar bitki örtüsünün yayılacağını kontrol etmeye yardımcı olmaktadır.
Ancak araştırmacıların çalışmaları, bu döngünün Kuzey Yarımküre’deki uzak yüksek enlem buz tabakalarından etkilenebileceğini de gösteriyor. Çalışmaları, Dünya’nın yüksek enlemlerinin çoğunun kalın buzul tabakalarıyla kaplandığı Buzul Çağları sırasında nemli dönemlerin meydana gelmediğini belirtiyor.
Bu buz tabakalarının atmosferi bir buzdolabı gibi soğutarak Afrika Muson sistemini sınırlandırdığı ve Sahra Çölü’ndeki bitki yaşamının büyümesini baskıladığı tahmin ediliyor.
Kuzey Afrika’nın döngüsel dönüşümü sadece Sahra için büyük bir mesele değil, aynı zamanda kendi hikayemiz için de büyük etkileri var. Sonuçta, insanların en büyük ilk başarılarından bazıları – Afrika’dan göçler – büyük ölçüde Sahra’nın durumu tarafından belirlenmiştir. “Ruh haline” bağlı olarak, ya sert bir engel ya da misafirperver bir yol olarak hareket edebilir.
Araştırmanın eş yazarı ve Helsinki Üniversitesi’nde Hominin Ortamları Yardımcı Doçenti Miikka Tallavaara, “Sahra bölgesi, türlerin hem Kuzey ve Sahra Altı Afrika arasında hem de kıta içinde ve dışında dağılımını kontrol eden bir tür kapıdır” dedi.
“Sahra yeşilken kapı açıktı ve çöller hüküm sürerken kapalıydı. Nemli ve kurak evreler arasındaki bu değişimin Afrika’daki türlerin yayılımı ve evrimi üzerinde önemli sonuçları olmuştur. Kuzey Afrika’nın nemli dönemlerini modelleyebilmemiz büyük bir başarıdır ve artık insan dağılımlarını da daha iyi modelleyebileceğimiz ve Afrika’daki türlerimizin evrimini daha iyi anlayabileceğimiz anlamına gelmektedir.”
Kaynak: https://www.iflscience.com
Derleyen: Figen Berber
Sahra Çölü’nde Keşfedilen “Kara Güzellik” 5-10 Milyon Yıl Önce Mars’tan Düştü