Rüya Kontrolü Bilim Kurgudan Bilimsel Gerçeğe Dönüşüyor
Araştırmacılar, insanların rüyalarını bir nebze de olsa kontrol edebildiklerini göstererek, bilim kurgu ve korku türlerinde sıkça işlenen bir temayı kağıt üzerinden laboratuvara taşıdılar.
Ancak, rüya kontrolüne dair daha hayalperest yaklaşımların aksine, Northwestern Üniversitesi’ndeki (NU) araştırmacılar, rüyaları, bir sorun üzerinde uyuyarak çözüm bulmaya yardımcı olabileceği fikriyle uyumlu hale getirip getiremeyeceklerini öğrenmekle özellikle ilgileniyorlardı.
Bu nedenle, rüya içinde rüya gördüğünüzü fark etme ve bazen olanları kontrol etme yeteneği olan berrak rüyalar konusunda deneyimli 20 kişiyi işe aldılar.
Bu ay yayınlanan rüya ile ilgili bir başka çalışma, berrak rüyaların travma sonrası stres bozukluğu ve Parkinson hastalığı gibi durumlar için ruh sağlığı terapisine yardımcı olabileceğini gösterdi ve Northwestern Üniversitesi ve diğer enstitülerden araştırmacılarla yapılan önceki çalışmalar, berrak rüya görenler ve test uygulayıcıları arasında basit bir iletişim türünün mümkün olduğunu gösterdi.
Neuroscience of Consciousness dergisinde yayınlanan bu çalışma için , denekler yatmadan yaklaşık iki saat önce geldiler ve çözmeleri için bir dizi zeka bulmacası verildi; bu bulmacalar üzerinde her seferinde üç dakika çalıştılar.
Sunulan her bulmaca sırasında, katılımcılar bulmacanın adıyla birlikte tekrar eden benzersiz bir ses kaydı duydular. Gönüllüler, çözülmemiş dört bulmaca kalana kadar bulmacalar üzerinde çalışmaya devam ettiler.
Ardından herkesten yatağa gitmesi istendi. Çoklu sensör izleme yöntemine dayanarak, araştırmacılar, uykunun REM evresinde çözülmemiş dört bulmacadan ikisinin ses kayıtlarını katılımcılara dinlettiler ve rüyaları bulmacaların bir anısına ve potansiyel bir çözümüne yönlendirmeyi umdular.
Buldukları sonuç, katılımcıların %75’inin çözülmemiş bir bulmacayla ilişkili en az bir rüya gördüğünü bildirmesiydi. Ek olarak, rüyalara dahil edilen ve çağrıştırılan bulmacaların %42’si ertesi sabah veya daha sonraki bir zamanda çözülürken, çağrıştırılmayanların çözülme oranı sadece %17 idi.
Ormanda balık avı
Katılımcıların bulmacaları çözmelerine yardımcı olmanın yanı sıra, müzik seçimleri rüyalarını başka şekillerde de etkiledi.
“Araştırmanın baş yazarı Karen Konkoly, ‘Bilinçli rüya görmese bile, bir rüya gören kişi, rüyasındaki bir karakterden ipucu verdiğimiz bulmacayı çözmesine yardım istedi’ diyor. ‘Bir diğeri ‘ağaçlar’ bulmacasıyla uyarıldı ve bir ormanda yürüdüğünü hayal ederek uyandı. Başka bir rüya gören kişi ise ormanlarla ilgili bir bulmacayla uyarıldı ve ormanda balık tuttuğu ve o bulmacayı düşündüğü bir rüyadan uyandı. Bunlar, rüya görenlerin talimatları nasıl takip edebildiğini ve rüyaların, bilinçli rüya görmeseler bile, uyku sırasındaki seslerden nasıl etkilenebileceğini gösterdiği için tanık olmak açısından büyüleyici örneklerdi.”
Araştırmacılar, çalışmanın bir sınırlamasının, gözlemledikleri problem çözme sonuçlarının bir kısmının, rüyalarda açıkça çözülen bir şeyden ziyade, uyanıklık sonrası bilişsel süreçlerden kaynaklanmış olabileceği olduğunu söylüyorlar.
Bu nedenle, gelecekteki çalışmaların, REM uykusu evrelerinden hemen sonra veya hatta katılımcılarla rüya görürken iletişim kurarak problem çözmeyi test edecek şekilde tasarlanması gerektiğini belirtiyorlar.
Ayrıca, rüyaların problem çözme üzerindeki etkisinin ötesine geçen ve genelleştirilmiş öğrenme veya duygusal düzenleme gibi rüyaların diğer bileşenlerine bakmayı planlayan gelecekteki çalışmalar tasarlamayı da düşünüyorlar.
Konkoly, “Umarım bu bulgular, rüyaların işlevleri hakkında daha güçlü sonuçlara ulaşmamıza yardımcı olur,” diyerek sözlerini tamamladı. “Bilim insanları, rüyaların problem çözme, yaratıcılık ve duygu düzenlemesi için önemli olduğunu kesin olarak söyleyebilirlerse, umarım insanlar rüyaları zihinsel sağlık ve refah için öncelikli bir konu olarak ciddiye almaya başlarlar.”
Derleyen: Feyza ÇETİNKOL
Kaynak: Rüya Kontrolü Bilim Kurgudan Bilimsel Gerçeğe Dönüşüyor
Olağanüstü Sıvı, Güneş Enerjisini Şişelenmiş Güneş Işığı Gibi Depoluyor