Radyo Dalgalarında Yepyeni Bir Dünya: 63 Dev Galaksi Ortaya Çıktı
Düzinelerce yeni dev radyo galaksisinin İLK keşfi
Wisconsin-Madison Üniversitesi’nden ve başka yerlerden gökbilimciler, Yirmi cm’de Radyo Gökyüzünün Soluk Görüntüleri (FIRST) araştırmasının bir parçası olarak 63 yeni dev radyo galaksisinin keşfedildiğini bildirdi. Bulgular, 15 Kasım’da arXiv ön baskı sunucusunda yayınlanan bir makalede ayrıntılı olarak açıklanıyor.
Dev radyo galaksileri (GRG’ler) olarak adlandırılan radyo galaksileri, toplam öngörülen doğrusal uzunluğu en az 2,3 milyon ışık yılını aşan radyo galaksileridir. Düşük yoğunluklu ortamlarda yetişen nadir nesnelerdir. Genel olarak, GRG’ler gökbilimciler için radyo kaynaklarının oluşumunu ve evrimini incelemek açısından önemlidir.
Birçok GRG, aktif galaktik çekirdeklerle (AGN) ilişkili çift radyo kaynakları veya DRAGN’ler olarak bilinen çift loblu radyo galaksileridir. Radyo galaksilerinin lobları birden fazla kaynak olarak tespit edilebildiğinden, radyo araştırmalarında tanımlanmaları zor olabilir. Bu nedenle, tespit edilebilen birçok GRG tanımlanmamış kalabilir. FIRST, Very Large Array (VLA) kullanarak, düşük frekansı ve genişletilmiş kaynaklara karşı iyi hassasiyeti nedeniyle, birçok yeni GRG’nin varlığını ortaya çıkarma potansiyeline sahiptir.
Bu nedenle Wisconsin-Madison Üniversitesi’nden Soren Ramdhanie liderliğindeki bir astronom ekibi, daha önce tespit edilmemiş GRG’leri aramak için FIRST’ı analiz etmeye karar verdi. FIRST verilerindeki çift loblu radyo galaksilerini tanımlamak için DRAGNhunter algoritmasını kullandılar ve yeni bulunan kaynakları araştırdılar.
Araştırmacılar, “DRAGNhunter, kataloglanmış genişletilmiş radyo kaynaklarını ayrılıklarına ve göreceli hizalamalarına göre eşleştirerek DRAGN’leri tanımlar, ardından AllWISE kataloğundaki olası ev sahibi galaksiyi aramak için olasılık oranı yaklaşımını kullanır” dedi.
Sonuç olarak, Ramdhanie’nin ekibi DRAGNhuster algoritmasını kullanarak FIRST veri kümesinde başlangıçta 80 dev radyo galaksisi tespit etti. Tespit edilen GRG’lerden 17’sinin bu türden bilinen galaksilerin 5 arksaniye içinde olduğu ve yeni keşifler olmadığı ortaya çıktı.
Yeni bulunan GRG’ler 0.51 ile 1.32 arasındaki kırmızıya kaymalarda bulunmuştur. Örneklemin sadece altı galaksisinin spektroskopik kırmızıya kaymaları vardır, geri kalan 57 galaksinin ise tahmini fotometrik kırmızıya kaymaları vardır. En yüksek kırmızıya kaymaya sahip GRG DELS J225125.27-025451.8 olarak belirlenmiştir.
Çalışmada rapor edilen en büyük GRG DELS J093016.68+114241.4 olarak adlandırılmıştır. Yaklaşık 4 milyon ışık yılı doğrusal boyuta sahiptir ve 1,14 kırmızıya kayma değerinde bulunmuştur. En küçüğü olan DELS J234027.85+003057.4 ise 1.01 kırmızıya kayma değeriyle 2.3 milyon ışık yılı doğrusal büyüklüğe sahiptir.
Çalışmada ayrıca yeni GRG’lerin 25,34 ila 27,09 W/Hz arasında değişen 1,4 GHz parlaklığa sahip olduğu bulunmuştur. Bu galaksilerin akı yoğunluğu dağınıktır ve 7,14 ile 337,85 mJy arasında ölçülmüştür.
Yeni keşfedilen GRG’lerin özelliklerine daha fazla ışık tutmak için daha fazla çalışma yapılması gerekiyor. Gökbilimciler, bu GRG’lerden bazılarının önceki kataloglarda genişletilmiş radyo galaksileri olarak tanımlanmış olabileceğini de sözlerine ekledi.
Derleyen: Deniz KAFKAS
Kaynak: Radyo Dalgalarında Yepyeni Bir Dünya: 63 Dev Galaksi Ortaya Çıktı