Radyasyonla Güçlenen Bitki, Mars’ın Yeni Umudu Olabilir

Radyasyonla Güçlenen

Radyasyonla Güçlenen Bitki, Mars’ın Yeni Umudu Olabilir

Araştırmacılar, Mars’taki zorlu koşullarda hayatta kalabilecek ve potansiyel olarak gelecekteki insanların Mars’ı terraform etmesine yardımcı olabilecek bir bitki tespit ettiler.

Eğer insanlar Güneş Sistemi’nin başka bir yerinde bir yuva kurmak isterlerse, Mars bir cehennem dünyası olmaması, gerçekten üzerinde durabileceğimiz bir yüzeye sahip olması ve sıvı suyun var olabileceği yaşanabilir bölgenin sınırında olmasıyla rekabeti geride bırakarak en uygun seçenek gibi görünüyor.



Ancak gezegeni evimiz diyebileceğimiz bir gezegene dönüştürmek için çok şey yapılması gerekecek. Kısacası, diğer pek çok ev konforunun yanı sıra, daha yüksek sıcaklıklar ve bir çeşit nefes alınabilir atmosfer iyi olurdu.

Gezegenin yüzde 95 karbondioksit içeren atmosferinin bir kısmını solunabilir oksijene dönüştürecek bitkilerin yetiştirilmesi yararlı bir başlangıç olacaktır. Yeni bir makalede, Çin Bilimler Akademisi’nden bir ekip bir bitkiyi test etti; Syntrichia caninervis adlı bir yosun türü, en yaygın olarak soğuk çöllerin biyolojik toprak kabuğunda (BSC) bulunur.

“Kara bitkileri arasında yosunlar genellikle ekstrem ortamlarda büyümek için doğal olarak seçilen öncü türlerdir. Yosun kabukları, BSC’lerin gelişiminde ileri bir aşamayı temsil eder,” diye yazıyor ekip makalelerinde. “Yosun ve liken kabuklarıyla karşılaştırıldığında, yosun kabukları daha büyük biyokütle ve karbon sabitleme kapasitesine sahiptir, bu nedenle biyojeokimyasal döngülerde önemli roller oynar ve çöl yüzeyini stabilize eder.”

Türün kuraklık, soğuk ve radyasyon gibi aşırı çevresel stres faktörlerine karşı özellikle uygun olması, yosunu Mars koşullarında hayatta kalmak için iyi bir aday haline getiriyor. Ekip bunu, bitkileri aşırı dehidrasyona maruz bırakmakla başlayarak, yosunu laboratuarda benzer koşullara maruz bırakarak test etti. Yosun dehidrasyondan kurtuldu ve “rehidrasyondan sonraki saniyeler içinde” fizyolojik faaliyetlerine devam etti.

Daha sonra, hidratlanmış ve dehidre edilmiş bitkiler aşırı soğuğa maruz bırakılmıştır. Bitkiler 3 veya 5 yıl boyunca -80°C (-112°F) dondurucuya ve 15 veya 30 gün boyunca -196°C (-321°F) sıvı nitrojen depolama tankına yerleştirildikten sonra geri kazanım için sterilize edilmiş kuma aktarıldı. Ekip, bitkilerin bu aşırı koşullara maruz kaldıktan sonra şaşırtıcı derecede iyi iyileştiğini, susuz bitkilerin susuz muadillerine göre biraz daha iyi performans gösterdiğini tespit etti.

“Sıvı nitrojende 15 ve 30 günlük depolamanın ardından, bitkiler nihayetinde yaklaşık iki yeni dal oluşturdu” diye yazan ekip, “rejenerasyon oranı kontrol bitkilerinin yaklaşık yüzde 95’iydi” diye ekledi.

Ekip daha sonra bitkileri kızıl gezegende karşılaşacakları türden aşırı radyasyona maruz bırakarak sulu ve susuz bitkileri 500 ila 16.000 gr (Gy) arasında radyasyona maruz bıraktı. Yine bitkiler, en azından düşük dozlarda, bu koşullara şaşırtıcı derecede iyi dayandılar. Radyasyon 500 ila 1.000 Gy arasında olduğunda, bitkiler aslında kontrol bitkilerinden daha iyi iyileşti.

Ancak, daha yüksek dozlara maruz kalan bitkilerin iyileşmesi daha uzun sürdü. 4.000 Gy’den fazlası bitkilerin stres belirtileri göstermesine neden oldu ve 60 günlük iyileşmenin ardından bu bitkilerin yenilenme oranı yüzde 70 oldu. Ekip, organizmaların yüzde 50’sinin hayatta kaldığı dozun yaklaşık bir saatlik 5.000 Gy’lik uygulama olduğunu tespit etse de, susuz bitkiler yine daha iyi performans gösterdi.

Bu, bitkilerin ne kadar dayanıklı olduğunu gösteren çok fazla radyasyondur. İnsanlar genellikle 50 Gy civarında şiddetli kasılmalara ve/veya ölüme maruz kalırken, bitkiler genellikle yaklaşık 1.000 Gy’den daha fazla dayanamazlar.

Son olarak, Çin Bilimler Akademisi’ndeki Gezegen Atmosferleri Simülasyon Tesisi’ni kullanan ekip, bitkileri 1, 2, 3 ve 7 gün boyunca Mars atmosferindeki gaz dengesi ve gezegende görülenlere benzer sıcaklık dalgalanmaları da dahil olmak üzere Mars benzeri koşullara maruz bıraktı. Susuz bırakılan bitkiler 30 günlük bir iyileşme süresinin ardından yüzde 100 iyileşirken, tesiste sadece bir gün tutulan hidratlı bitkiler yenilenmiş, ancak susuz bırakılan bitkilerden daha yavaş iyileşmiştir.

Ekip, “Diğer gezegenlerde kendi kendine yeterli yaşam alanları oluşturmak için hala uzun bir yol olsa da, model bir yosun bitkisi olan S. caninervis’in Mars’ta büyümek için öncü bir bitki olarak büyük bir potansiyele sahip olduğunu gösterdik” dedi. “Geleceğe baktığımızda, bu umut verici yosunun Mars’a veya Ay’a götürülerek uzayda bitki kolonizasyonu ve büyümesi olasılığının daha fazla test edilebileceğini umuyoruz.”

Kaynak: https://www.iflscience.com

Derleyen: Figen Berber 

İnsanlı Mars Görevi Söz Konusu Bile Olamaz! Böbreklerimiz Buna Dayanamaz

Bir yanıt yazın

Bu site, istenmeyenleri azaltmak için Akismet kullanıyor. Yorum verilerinizin nasıl işlendiği hakkında daha fazla bilgi edinin.

Çok Okunan Yazılar