Psikologlar Stresi Azaltmaya Yardımcı olmak İçin 20-5-3 Kuralını Belirlediler
Çoğumuz içten içe doğada daha fazla zaman geçirmemiz gerektiğini biliyoruz. Tıpkı daha fazla su içmemiz, annemizi daha sık aramamız ve gece saat 1’de sosyal medyada saatlerce gezinmeyi bırakmamız gerektiğini bildiğimiz gibi.
Sorun hiçbir zaman farkındalık eksikliği değildi…
Bilim, ilk noktayı göz ardı etmenin durumu daha da kötüleştirdiğini gösteren giderek artan kanıtlara sahip . Chicago Üniversitesi’nde psikoloji profesörü olan Mark G. Berman, kariyerini “ekolojik nörobilim” olarak adlandırdığı, çevrenin insan beynini fiziksel olarak nasıl etkilediğini incelemeye adamıştır.
Berman’a göre, doğayla temas eksikliği, stres düzeyinin artmasına, kronik hastalıklara ve yalnızlığa katkıda bulunuyor; birçok insan bu sorunları kendi sorunları olarak görmezden gelmeyi tercih ediyor.
Bütün bunlar ne anlama geliyor?
Buradaki temel mekanizma dikkattir. Berman, 1992 yılında Michigan Üniversitesi’nden psikologlar Stephen Kaplan ve Rachel Kaplan tarafından geliştirilen Dikkat Geri Kazanım Teorisi’ne dayanmaktadır.
Bu teoriye göre, iki tür dikkat vardır.
Birincisi, yönlendirilmiş dikkat. Bunu şu anda kullanıyorsunuz: işte, araba kullanırken, telefonunuzu kontrol ederken. Bu kaynak tükeniyor.
İkincisi istemsiz dikkattir. Ağaçların arasında yürürken ve aceleniz yokken devreye girer. Bu tür dikkat neredeyse yorucudur.
Berman, “Birçok doğal alan, ilgi çekici ve rahatlatıcı arasında bir denge kuruyor,” diye açıklıyor. Beyniniz farkına bile varmadan bir mola veriyor.
Stresi Azaltmak İçin Doğadan Nasıl Yararlanılır?
Bu fikrin pratik uygulaması 20-5-3 kuralıydı.
Bu modele göre, bir kişiye şunlar önerilir:
Haftada üç kez en az 20 dakika yeşil alanda vakit geçirin;
Ayda bir kez 5 saat daha doğal, vahşi bir ortamda vakit geçirin;
Yılda en az bir kez, kendinize 3 gün boyunca şehir hayatından ve teknolojiden tamamen kopma fırsatı tanıyın.
Bu, ideal bir maksimum değil, minimum bir kılavuzdur. Ancak en azından somut bir rakam olması, onu çoğu soyut sağlıklı yaşam tarzı tavsiyesinden daha iyi bir kılavuz haline getiriyor.
Parklara ve doğal alanlara düzenli erişimi olmayan şehir sakinleri için Berman, “mekanı doğallaştırmak” olarak adlandırdığı bir alternatif sunuyor. Bu, iç mekana saksı bitkileri, doğa fotoğrafları ve doğal tasarım unsurları eklemeyi içeriyor.
Nörogörüntüleme çalışmaları, doğa görüntülerine bakan kişilerin, şehir manzaralarına bakanlara kıyasla, dinlenme halindeyken beyin ağlarında daha yüksek bağlantı düzeyine sahip olduğunu göstermiştir.
İlginç bir şekilde, yapay bitkiler bile olumlu bir etki yaratabiliyor. Bu, bakış açınıza bağlı olarak ya cesaret verici ya da biraz üzücü.
Derleyen: Feyza ÇETİNKOL
Kaynak: Psikologlar Stresi Azaltmaya Yardımcı olmak İçin 20-5-3 Kuralını Belirlediler