Osmanlı Ordusunca Başı Kesilen Bizanslının, Kırık Çenesini Onarmak İçin Altın Diş Kullanılmış
Bilinmeyen savaşçının kafatası ve alt çenesi, 30 yıl önce, şimdi Batı Trakya olan Ege’ye yakın antik Yunan kenti Abdera’nın kalıntıları üzerine inşa edilmiş bir Bizans kalesi olan Polystylon kalesinde ortaya çıkarıldı.
Mediterranean Archeology and Archaeometry dergisinde yayınlanan yeni bir rapora göre, savaşçının başı, beş yaşındaki bir kızın iskeletinin olduğu aynı mezarda özenle gömülmüş.
Her iki kalıntı seti de, yüzyıllarca toprak tarafından gizlenmiş olan kaledeki 20 parsellik bir mezarlığın ortasında bir sanduka veya taş tabutta bulundu.
Savaşçı ve genç mezar arkadaşının akraba olup olmadığı veya birbirlerini tanıyıp tanımadıkları belli değil.
Kazıyı yöneten arkeolog Anagnostis Agelarakis, kalıntıları 90’lı yıllarda kaydetmişti, ancak savaşçının o dönemde nadir görülen iyileşmiş çene kemiğini ancak son zamanlarda fark etti.
Çene iki parçaya ayrılmıştı. Agelarakis, o dönemdeki tıp uzmanının, çenenin iki büyük parçasını bir araya getirmesini sağlayan beceri ve bilgisini övdü.
Böyle bir yara, yemek yemeyi veya içmeyi inanılmaz derecede zorlaştırabilir ve kurbanın açlıktan ölmesine neden olabilirdi.
Agelarakis’e göre, adamın aldığı bakım seviyesi savaşçının VIP olduğunu gösteriyor.
“Büyük olasılıkla kalenin askeri lideriydi” dedi. Bu aynı zamanda Osmanlılar kaleyi ele geçirdiklerinde neden başını kestiklerini de açıklar.
Hâlâ biraz hizasız bir çenesi vardı, ancak Agelarakis bunu tıbbi komplikasyonlara ve hatta muhtemelen savaşçının hareketsiz kalamamasına, cerrahın beceri eksikliğine bağladı.
Yazarlar, “Aslında, doktor tarafından hizalanmış çene parçalarının takip düzeltme tedavileri olmasaydı, temel üçgen olarak tanımlanan kırık çene bileşeni kaynaşacak şekilde ayarlanmazdı” diye yazdılar.
Çenesini kapatmak için kullanılan gerçek metal çoktan gitmiş olsa da, Agelarakis bunun altın olduğundan oldukça emin: Güçlü ama esnek ve toksik olmayan bir şey olması gerekirdi ve çenede bakır tel lekeleriyle ilişkili yeşil veya gümüş ile görülen tipik gri renk değişikliği yoktu.
Teli bağlayan düğüm, yanağını çizmesin diye bir diş törpülenmişti. Agelarakis, “Bu çok karmaşık bir işlem ve oldukça şaşırtıcı” dedi.
Agelarakis, telin geçirildiği dişlerindeki tartar oluşumuna dayanarak, askerin 35-40 yaşlarındaki şiddetli ölümünden yaklaşık on yıl önce yaralandığını düşünüyor.
Çenesini nasıl kırdığı net değil, ancak Agelarakis, bir attan düşmeyi veya bir mızrak ucu veya mermiden kaynaklanan bir yarayı içerdiğini öne sürdü.
Yazarlar, tedavisinin keşfinin, “1800 yıl önce tavsiye edilen bir müdahale yaklaşımının devam eden uygulanmasına yansıdığını” söylüyorlar.
Ayrıca, ‘Bizans İmparatorluğunun en çalkantılı son 100 yılındaki insanlık durumuna bir bakış’ sunuyorlar.
Savaşçının kafası, muhtemelen 1380’lerde, Osmanlılar tarafından kale işgal edildiğinde kesilmişti.
Kafatasının da, yüzünün üst kısmında ‘korkunç boyutta’ bir kırık ve ‘farklı silah türlerinin vuruşundan’ kaynaklanan diğer künt kuvvet travması ile ezildiğini yazdılar.
Agelarakis, kafasının vücudunun geri kalanı olmadan başkasının mezarına yerleştirildiği göz önüne alındığında, cenazesinin Osmanlı’nın haberi olmadan hızlı bir şekilde yapıldığını teorileştirdi.
Çalışmaya göre, ‘korkunç acısı ve başının kesilmesi, kalenin teslim edilmediğini, ancak zorla alınmış olması gerektiğini’ öne sürüyor.
Derleyen: Feyza ÇETİNKOL
Yeni Bulunan 2 Bin Yıllık Mumyanın Niçin Altın Dilli Olduğu Açıkladı
/Osmanlı Ordusunca Başı Kesilen Bizanslının, Kırık Çenesini Onarmak İçin Altın Diş Kullanılmış/