Örnek 24: Mars’ta NASA Tarafından İncelenen Tuhaf Kaya
NASA, Mars’ta bulunan ve adını Wyoming’deki Yellowstone Ulusal Parkı’nın zirvesinden alan “Bunsen Zirvesi” olarak bilinen tuhaf bir kayaya daha yakından baktı.
Perseverance keşif aracı bu kayayı ilk kez fotoğrafladığında NASA bilim insanlarının hemen dikkatini çekti.
NASA, keşfinden kısa bir süre sonra yaptığı açıklamada, “Bu kaya ilgi çekiciydi çünkü çevresindeki arazinin arasında uzun duruyor ve sol yüzünde ilginç bir yüzey dokusu var” dedi.
“Kayanın görüntüde göze çarpan bir başka özelliği de gezginin hemen önündeki neredeyse dikey yüzüydü. Dikey bir yüz, bilim ekibinin ilgisini birkaç nedenden dolayı çekmektedir: Birincisi, bir kayanın dikey bir yüzü, kayada meydana gelebilecek herhangi bir kimyasal veya fiziksel tabakalaşmanın kesitsel bir görünümünü verebilir. İkincisi, dikey bir yüz genellikle daha az tozla kaplıdır, bu da bilimsel araçlarımız için iyi bir haberdir!”
11 Mart’ta Perseverance sondaj aracını kullanarak 1,7 metreye 1 metre (5,6 fit genişliğinde ve 3,3 fit yüksekliğinde) boyutlarındaki kayadan analiz için bir örnek aldı ve spektrometreler aracılığıyla kayanın yüzde 75 oranında karbonat tanelerinin “neredeyse saf” silika ile bir arada bulunduğunu tespit etti.

NASA’nın Perseverance Mars keşif aracı “Bunsen Zirvesi “nden bir örnek topluyor.Resim kredisi: NASA/JPL-Ca
Peki NASA neden özellikle bu kayayla bu kadar ilgileniyor? Perseverance’ın görevinin büyük bir kısmı, eski mikrobik yaşamın belirtilerini içerebilecek kaya ve toprak örnekleri toplamaktır ve bunun gibi kayalar onu bulmak için en iyi şans olabilir.
Pasadena, Kaliforniya’daki Caltech’te Perseverance proje bilimcisi olan Ken Farley yaptığı açıklamada, “Basitçe söylemek gerekirse, bu Jezero Krateri’ni araştırmaya karar verdiğimizde bulmayı umduğumuz türden bir kaya” dedi. “Örneklediğimiz kayadaki minerallerin neredeyse tamamı suda oluşmuş; Dünya’da suda biriken mineraller genellikle eski organik materyalleri ve biyo-imzaları hapsetmede ve korumada iyidir. Bu kayaç bize oluştuğu dönemde Mars’ta mevcut olan iklim koşulları hakkında bile bilgi verebilir.”
Daha fazla analiz yapılması gerekse de ekip, kayanın eski bir gölün parçası olabileceğine inanıyor.
West Lafayette, Indiana’daki Purdue Üniversitesi’nden Perseverance bilim insanı Briony Horgan, “Hâlâ marjini araştırıyor ve veri topluyoruz, ancak şimdiye kadarki sonuçlar buradaki kayaların eski bir gölün kıyısında oluştuğu hipotezimizi destekleyebilir” diye ekledi. “Bilim ekibi, karbonat ve silika oluşturmanın başka yolları da olduğundan, Marjin Biriminin kökeni için başka fikirleri de değerlendiriyor. Ancak bu kaya nasıl oluşmuş olursa olsun, bir örnek elde etmek gerçekten heyecan verici.”
Perseverance, Jezero Krateri boyunca numune toplamaya devam edecek ve “Parlak Melek” olarak bilinen ve çok daha eski kayalar içerdiği düşünülen bir alana yönelecek. Her şey planlandığı gibi giderse, örnekler 2028 yılında gezegene gidecek bir örnek toplama misyonu tarafından Dünya’ya geri gönderilecek.
Kaynak: https://www.iflscience.com
Derleyen: Figen Berber
