Önce Ağaçlara Tırmandılar Sonra Gökyüzüne Çıktılar
Pterozorlar, 10 metreye varan devasa kanat açıklıkları sayesinde Mezozoik Çağ’ın (252-66 milyon yıl önce) göklerine hükmetmiştir. Kuşlardan çok önce, onlar ilk gerçek uçan omurgalılardı. Ama önce yürümeyi öğrenmeleri gerekiyordu.
Yeni bir araştırma, Mezozoik dönem pterozorlarının uzuvlarının sadece havada değil, ağaçlarda ve yerde yaşamaya da mükemmel bir şekilde adapte olduğunu ortaya koydu.
Ekip, yaşayan kuşlarda gördüğümüze benzer birçok pterozor kemiği toplamayı başardı. Kemiklerin çok çeşitli olması, pterozorların sadece harika uçucular olmadığını gösteriyor.
Ağaçlar ve yer de dahil olmak üzere çok çeşitli karasal habitatlarda yaşamaya adapte olmuşlardı.
Paleontolog Robert Smith, “Erken pterozorlar tırmanmaya adapte olmuşlardı, uzuvları bugün tırmanan kertenkelelerde ve ağaçkakan gibi kuşlarda bulunanlara benzer şekilde modifiye edilmişti” dedi.
“Uzun süreler boyunca dikey yüzeylere tutunmak zor bir iştir ve küçük, hafif hayvanlar için bunu yapmak çok daha kolaydır.”
İlk pterozor türleri muhtemelen sadece ağaçlarda yaşıyordu ve küçüktü. Ancak, Jura döneminin ortalarında büyük bir evrimsel değişim meydana geldi.
Pterozorların uzuvları, kara hayvanlarının ön ve arka uzuvlarına çok daha benzer hale geldi. Bir ağaçta yukarı ve aşağı dikey harekete değil, yatay harekete – yürüme ve koşmaya – daha iyi adapte oldular.
Ancak karasal yerleşime geçiş, pterozorlar için yeni ekolojik fırsatlar ve yeni beslenme stratejileri ortaya çıkardı.
Ağaçta yaşamanın getirdiği kısıtlamalar artık onları engellemiyordu:
Paleobiyolog David Unwin, “En eski pterozorlarda arka uzuvlar, yürümeyi ve koşmayı ciddi şekilde engelleyen uçan bir zarla birbirine bağlıydı. Daha sonraki, daha evrimleşmiş pterozorlarda bu zar ayrılarak her bir arka uzvun bağımsız hareket etmesine olanak sağladı” diyor.
“Bu, uzuv değişiklikleriyle birlikte pterozorların yerdeki hareket kabiliyetini büyük ölçüde geliştiren çok önemli bir yenilikti.”
Yerde ve gökyüzünde
Pterozorlar ağaçlardan yere indiğinde, dinozorlar ve çok sayıda diğer sürüngenler de dahil olmak üzere diğer birçok hayvan tarafından zaten iskan edilmişti.
Bu daha uyumlu türlerle rekabetten kaçınmak için, pterozorlar hem uçmayı hem de yürümeyi gerektiren ekolojik nişleri işgal ettiler. Sonuç olarak tuhaf davranış stratejileri ortaya çıktı.
Bazı pterozorların, tıpkı modern flamingoların yaptığı gibi, yiyecekleri süzmek için yüzlerce ince, iğneye benzer dişleri vardı. Smith, “Bu bulgular, pterozorların evrimini tam olarak anlamak için sadece uçuş değil, hareketlerinin tüm yönlerinin incelenmesi gerektiğini vurguluyor” diyor.
“Pterozorların uçabildiği gerçeği, hikâyelerinin yalnızca bir parçası. Ağaçlarda ya da yerde nasıl yaşadıklarını inceleyerek, eski ekosistemlerde oynadıkları rolü anlayabiliriz.”
Derleyen: Feyza ÇETİNKOL
Kaynak: Önce Ağaçlara Tırmandılar Sonra Gökyüzüne Çıktılar