Ölüm Yıldızı! Evrenin En Büyük Patlaması Kameralara Yakalandı
Dünya’dan bir milyar ışık yılı uzaktaki devasa bir gama ışını patlaması, gök bilimciler tarafından şimdiye kadar tespit edilen ve kaydedilen evrendeki en büyük patlamadır. Uzmanlarına göre, patlayıcı olay bir yıldızın ölümü ve bir kara deliğe dönüşümünün başlangıcıydı.
Bu, uzak galaksi dışı kaynaklardan yayılan, gökyüzünde gözlemlenen parlak X-ışını ve gama-ışını flaşlarının bir kombinasyonundan oluşan devasa bir gama ışını patlamasıydı. Namibya’daki Dünya tabanlı Yüksek Enerji Stereoskopik Sistem (HESS) teleskopunun desteğiyle uzay tabanlı Fermi ve Swift teleskopları tarafından tespit edildi.
Dünya’dan bir milyar ışık yılı uzaklıkta olmasına rağmen, bu Eridanus takımyıldızından gelen ‘kozmik arka bahçemiz’ içinde kabul edilir. Bunu tespit eden Alman ekibi, bugüne kadar keşfedilen herhangi bir gama ışını patlamasının en enerjik radyasyonu ve en uzun gama ışını art ışımasına sahip olduğunu söylüyor.
Önceki gama ışını patlamaları ortalama 20 milyar ışık yılı uzaklıktaydı. GRB 190829A olarak adlandırılan patlama, ilk olarak 29 Ağustos 2019’da tespit edildi. Ekip, “HESS ile yapılan gözlemler, kara deliklerin doğum çığlıkları olan bu devasa yıldız patlamalarında gama ışınlarının nasıl üretildiğine dair yerleşik fikre meydan okuyor” dedi.
Dr Andrew Taylor, gama ışını patlaması meydana geldiğinde ‘ön sırada’ olduklarını söyledi. “Birkaç gün boyunca art ışımayı ve benzeri görülmemiş gama ışını enerjilerini gözlemleyebiliriz”
Bu gama ışını patlamasına olan nispeten kısa mesafe, çok yüksek bir enerji aralığında radyasyonun foton enerjilerinin dağılımı olan afterglow spektrumunun ayrıntılı ölçümlerine izin verdi. 3,3 tera-elektronvolta kadar olan spektrumunu veya görünür ışıktaki fotonların trilyon katı kadar enerjik olduğunu belirleyebildiler.
Ruiz-Velasco, “Bu gama ışını patlamasında olan bu olağanüstü şey bizim kozmik arka bahçemizde gerçekleşti,” diye açıkladı. “Çok yüksek enerjili fotonlar, kozmosta daha büyük mesafelerde gerçekleştiği için, Dünya’ya giderken arka plan ışığıyla çarpışmalarda emilmedi.”
Ekip, ilk patlamadan üç gün sonrasına kadar yerden tespit edilen yalnızca dördüncü gama ışını patlaması olan GRB 190829A’nın ardından gelen parıltıyı izleyebildi. Bununla birlikte, daha önce tespit edilen patlamalar çok daha uzakta meydana geldi ve art arda parıltıları yalnızca birkaç saat boyunca ve çok daha düşük enerjilerde gözlemlenebildi.
DESY bilimcisi Sylvia Zhu, bu patlamaların, hızla dönen bir yıldızın çöküşünden kaynaklanan evrendeki en büyük patlamalar olduğunu söyledi.
Derleyen: Feyza ÇETİNKOL
Hubble Uzay Teleskobu Asimetrik Görünümlü Bir Galaksi Keşfetti (Video)
Hubble Uzay Teleskobu Asimetrik Görünümlü Bir Galaksi Keşfetti (Video)
/Ölüm Yıldızı! Evrenin En Büyük Patlaması Kameralara Yakalandı/