Ocontoún’daki Maya Şehirlerinin İsimlerinin Yazılı Olduğu Kabartmalar
Ulusal Antropoloji ve Tarih Enstitüsü’nden (INAH) arkeologlar Meksika’nın Campeche bölgesindeki Oconcuntún’da kazınmış bir kabartma keşfettiler.
‘Taş sütun’ anlamına gelen Ocuntun, yakın zamanda Baramucú Ekolojik Rezervi’nde yüksek çözünürlüklü fotoğrafçılık ve ışık algılama ve menzil (LiDar) kullanılarak keşfedilen bir Maya şehridir.
Şehir yaklaşık 123,5 dönümlük bir alanı kaplamaktadır ve Klasik döneme (MS 250-1000) tarihlenmektedir. MS 10. yüzyılda nüfus azalmış ve şehir Maya Gerileme Dönemi’nde (Güney Maya Ovaları’ndaki birçok Maya şehrinin terk edildiği dönem) terk edilmiştir.
Zemin incelemeleri, 15 metreden yüksek piramidal bir yapı, bir plaza, eş merkezli olarak düzenlenmiş uzun yapılar ve bir top sahasının kalıntıları dahil olmak üzere birkaç büyük yapı ortaya çıkarmıştır.
Büyük bir geçit, 80 metre uzunluğunda dikdörtgen bir akropolün bulunduğu alanın güneydoğu ve kuzeybatı yapı komplekslerini birbirine bağlamaktadır. Kazılarda kuzeybatı alanındaki bir merdiven üzerinde, üzerinde sahneler ve Maya hiyeroglifleri bulunan 1,82 metre genişliğinde büyük bir megalitik blok ortaya çıkarılmıştır.
Aslen steller, merdivenler ve lento taşlarından oluşan daha büyük bir anıtın parçası olan blok, Maya esirlerini tasvir eden çizimler, dağların zoolojik temsilleri ve kartuş şeritleri üzerine yazılmış eksik hiyerogliflerle yazılmıştır.
Metin daha yakından incelendiğinde, ‘efendi’ anlamına gelen ajau sembolünün bir Maya hükümdarı veya asilzadesine atıfta bulunduğu ve üzerinde muhtemelen ‘Maatz’ın Efendisi’ anlamına gelen ‘maatz’ kelimesini oluşturan bir hece olduğu ortaya çıktı.
Araştırmacıya göre ‘Maatz’ Okontun’un ya da başka bir yerin orijinal ismine karşılık geliyor olabilir. Benzer durumlar Chaktun, Koba, Karakmul ve Tikal’de de bulunmuştur”.
Bloğun çevresinde yapılan kazılarda ayrıca sekiz köşeli yıldız şeklinde oyulmuş kemikler, dihedral çakmaktaşı ve çeşitli çanak çömlek parçaları da dahil olmak üzere ikincil gömüler ortaya çıkarıldı.
Derleyen: Deniz KAFKAS
Kaynak: Ocontoún’daki Maya Şehirlerinin İsimlerinin Yazılı Olduğu Kabartmalar Bunu ortaya Çıkarabilir.
Antik Maya Şehirleri Tehlikeli Bir Şekilde Civa İle Kirlenmişti
Mezoamerika’daki antik Maya şehirlerinde, toprak yüzeyinin altında beklenmedik bir tehlike pusuda beklemektedir: civa kirliliği. Frontiers in Environmental Science dergisindeki bir inceleme makalesinde, araştırmacılar bu kirliliğin modern olmadığı sonucuna varıyorlar: 250 ile 1100 yılları arasında Klasik Dönem Mayaları tarafından civa ve civa içeren ürünlerin sık kullanımından kaynaklanıyor. Bu kirlilik, bazı yerlerde o kadar ağırdır ki bugün bile tedbirsiz arkeologlar için potansiyel bir sağlık tehlikesi oluşturmaktadır.