NASA, Diğer Yıldızların Çevresindeki Dünyalara Bakabilmek İçin Yeni Gezegen Görüntüleyiciyi Piyasaya Sürdü
NASA, diğer yıldızların çevresindeki gezegenleri doğrudan görüntülemek için kullanılabilecek yeni,ilginç bir cihaz ortaya çıkarttı.Vorteks koronografı veya vorteks maskesi olarak adlandırılan bu cihaz, sentetik elmastan yapılmıştır ve sadece 1 cm(0,4 inç) genişliğinde ve 0,3 mm (0,01 inç) kalınlığındadır.
NASA,“Vorteksin kazınmış kanal modeli, kompakt diske çok benzer, CD’nin minyatür bir versiyonu gibi görünür ”şeklinde açıklama yaptı. Cihazı tarayıcı elektron mikroskobu ile büyütmek(yakınlaştırmak) , maskenin, her biri insan saçından 100 kat daha ince bir dizi eş merkezli kanala benzeyen mikro yapısını ortaya çıkarttı.
Peki, Bu cihaz nasıl çalışıyor?
Yıldızlar gezegenlerinden birkaç bin ila birkaç milyar kat daha fazla parlaktır, bu da gezegenlerin bulundukları yörüngelere ve boyutlara bağlı olarak oldukça zor görünmesini sağlar. Bunu çözümlemek için,gökbilimciler yıldızın ışığını engellemek için bazen bir koronograf kullanırlar.
Bununla birlikte düzenli koronograflar,ev sahibi yıldızlarına yakın olan gezegenleri görmeye çalışmakla sınırlıdır. Vorteks koronografı, ışık dalgalarını birleştirmek ve kesmek yerine, basitçe ışığı teleskopun dedektöründen uzağa yönlendirecek şekilde geliştirildi.
NASA’nın Jet Propulsion Laboratory (JPL)’de ve California Caltech’de(üniversite) bir araştırma bilimcisi olan Dmitri Mawet, “Yıldız ışığı, yıldızın görüntüsünün bulunduğu yere karanlık bir delik oluşturan(açan) optik bir tekillik üzerine merkezlendiği için bu cihaza vorteks koronografı adı veriliyor” dedi.
Cihaz yakın zamanda ilk kez Hawaii’deki WM Keck Gözlemevinde kurulup kullanıldı. JPL’den Gene Serabyn liderliğindeki bir ekip, cihazı, ev sahibi yıldızından 23 AU yörüngesinde olan HIP79124 B adlı kahverengi bir cüceyi(başarısız bir yıldız) doğrudan görüntülemek için kullandı. (1 AU, astronomik birimi, Dünya’nın Güneş’e olan uzaklığıdır)
Mawet tarafından yönetilen ikinci bir araştırmada ise, HD141569A adında genç bir yıldızın çevresindeki tozlu materyalin üç halkası gözlemlendi. Bu materyal zamanla sistemde gezegenler oluşturacaktır ve bu disklerin nasıl evrildiğini anlamak gezegen oluşumu hakkındaki bilgimizi arttırmada önemlidir. Araştırmacılar, en içteki halkanın yaklaşık -173 ° C (-280 ° F) bir sıcaklığa sahip olduğunu keşfettiler; bu bizim asteroit kuşağımızdan biraz daha sıcaktır.
Proje, cihazın, kayalık ve gaz gezegenleri arasındaki sınır olarak da düşünülen ve suyun buz halde var olabileceği, ‘don sınırları’ yakınındaki gezegenler de dahil olmak üzere gelecekte çok daha fazla sayıda genç gezegen sistemine bakabilmesi içindir. Bunu yapmak, gökbilimciler için şaşırtıcı olan diğer sitemlerdeki gaz devlerinin yıldızlarının yakınında nasıl bulunduğu konusuna cevap vermeye yardımcı olabilir. Mawet “Biraz şansımız olsa, bu çok genç cisimleri gözlemleyerek, gezegen oluşturan disk aracılığıyla göç etme sürecinde olan gezegenleri yakalayabiliriz” dedi.
Çeviren: Zeynep Kübra Akpınar
Kaynak: http://www.iflscience.com/space/nasa-debuts-new-planet-imager-to-look-at-worlds-around-other-stars/