NASA Voyager 1’in İletişim Arızası Vakasını Çözerken İpucu Buldu
Aykırı bir sinyal, yer kontrolünü rahatsız edici sorunu çözmeye yaklaştırdı.
NASA mühendisleri, halen Güneş Sistemi’nin dışında bulunan Voyager 1 uzay aracının Dünya’ya kullanılabilir veri gönderememesine neden olan iletişim sorununu çözmeye bir adım daha yaklaştı.
Voyager 1, 2012 yılında Güneş Sistemi’ni terk ederek yıldızlararası uzaya çıkan ilk insan yapımı nesne olmuştu. Bu başarıyı takip eden 11 yıl boyunca uzay aracı düzenli olarak yer kontrolüne veri gönderdi. Bu veriler, uzayın Güneş’in etkisi dışında nasıl çalıştığını detaylandıran verilerdi. Ancak Kasım 2023’te Voyager 1’in yer operatörleriyle iletişimi anlamsız hale geldi.
Açık olmak gerekirse, uzay aracı kardeşini 2018’de Güneş Sistemi’nin dışına kadar takip eden Voyager 2 hala çalışır durumda ve Dünya ile iletişim halinde.
Voyager 1’in mühendislik ekibi daha önce Space.com’a yaptığı açıklamada, “Etkili bir şekilde, uzay aracı ile Dünya arasındaki çağrı hala bağlıydı, ancak Voyager’ın ‘sesi’ monoton bir çevir sesi ile değiştirildi” dedi.
Sorunun kaynağı Voyager 1’in üç yerleşik bilgisayarından biri gibi görünüyor: Uçuş Veri Alt Sistemi (FDS). NASA bu bilgisayarın, uzay aracının telemetri modülasyon birimi tarafından Dünya’ya gönderilmeden önce bilim ve mühendislik verilerinin paketlenmesinden sorumlu olduğunu söylüyor.
Yer kontrolü ve Voyager 1 arasındaki iletişim sorunlarını çözmeye yönelik olumlu adım, Voyager görev ekibinin 3 Mart’ta FDS’nin bir bölümünde bilgisayarın bozuk veri akışının geri kalanından farklı bir aktivite tespit etmesiyle geldi.
Voyager 1’in Dünya’ya gönderdiği mesajlar, ikili kod adı verilen bir bilgisayar dili olan 1’ler ve 0’lar biçiminde gelir – ancak geçen yılın sonundan beri bu kod hiçbir anlam taşımıyordu. Yeni tespit edilen sinyal bile Voyager 1’in FDS tasarlandığı gibi çalıştığında kullanması gereken doğru formatta olmadığından, operasyon ekibi başlangıçta bundan ne anlam çıkaracağından tam olarak emin değildi.
Ancak bu durum, Voyager 1 ve yıldızlararası kardeşi Voyager 2’nin yanı sıra eve daha yakın diğer NASA uzay araçlarıyla iletişim kuran radyo antenlerini çalıştırmakla görevli NASA’nın Derin Uzay Ağı’ndaki bir mühendisin koda bir göz atmasıyla değişti. İsmi açıklanmayan mühendis, aykırı sinyalin kodunu çözmeyi başardı ve FDS’nin tüm belleğinin bir okumasını içerdiğini keşfetti.
FDS belleğinde, uzay aracının durumu değiştiğinde ya da komut verildiğinde değişebilen performans talimatları ve kod değerleri kodlanmıştır. Dünya’ya geri gönderilecek bilim ve mühendislik verileri de hafızada kilitli tutuluyor.
Ekip şimdi, görev kontrolünden gelen bir komut ya da “dürtme” nedeniyle ortaya çıkan bu yeni sinyali, Voyager 1 ikili saçmalıklar saçmaya başlamadan hemen önce Dünya’ya gönderilen verilerle karşılaştıracak. Voyager 1’in normal verileri ile bu dürtme sonucu oluşan sinyal arasındaki tutarsızlıkların bulunması, mürettebatın sorunun kaynağını bulmasına yardımcı olacaktır. Dürtmenin amacı, FDS’nin yazılım paketinde farklı diziler kullanmayı denemesini sağlamak ve iletişim sorununun bozuk ya da hasarlı bir bölümün etrafından dolaşarak çözülüp çözülemeyeceğini belirlemekti.
Voyager 1 şu anda Dünya’dan yaklaşık 15 milyar mil (24 milyar kilometre) uzakta, bu da iletişim sorunlarını çözmenin zahmetli bir süreç olabileceği anlamına geliyor. Voyager 1’den bir radyo sinyali almak 22,5 saat sürüyor, ardından Derin Uzay Ağı’nın antenleri aracılığıyla bir yanıt almak için 22,5 saat daha gerekiyor.
Bu da NASA’nın dürtme sonuçlarının 3 Mart’ta alındığı ve 7 Mart’ta mühendislerin bu sinyali çözmek için çalışmaya başladığı anlamına geliyor. Üç gün sonra sinyalin bir FDS bellek okuması içerdiğini belirlediler.
NASA bilim insanları ve mühendisleri, insanlığın Güneş Sistemi’nin ötesine ulaşmasını sağlayan öncü uzay göreviyle iletişimi yeniden kurmak için bu okumayı analiz etmeye devam edecekler.
Derleyen: Deniz KAFKAS
Kaynak: NASA Voyager 1’in İletişim Arızası Vakasını Çözerken İpucu Buldu
Ay’ın Öğrendiklerimizi Yansıtan Yeni Bir Zaman Çizelgesi Var
Ay’ın Öğrendiklerimizi Yansıtan Yeni Bir Zaman Çizelgesi Var