Minerallerin ve Yaşamın Karmaşıklığı Aynı Kurallar Tarafından mı Yönetiliyor? Araştırmacıların Ne Keşfettiğini Öğrenin
Araştırmacılar, minerallerin yaşama benzer bir şekilde evrimleştiğini öne süren ve yakın zamanda önerilen “artan işlevsel bilgi yasasını” destekleyen kanıtlar keşfetti.
Geçen yıl bilim insanları, yıldızlar, gezegenler ve teknoloji de dahil olmak üzere karmaşık sistemlerin canlı organizmalara benzer şekilde evrimleştiğini öne süren bu birleştirici yasayı tanıttı. Şimdi ise araştırmacılar bu ilkeyi mineraller bağlamında ortaya koydular. PNAS Nexus dergisinin Temmuz sayısında yayınlanan çalışma, zaman içinde çeşitli sistemlerde gözlemlenen artan karmaşıklığı açıklayan bu “kayıp yasa” için bir kavram kanıtı olarak hizmet ediyor.
Artan işlevsel bilgi yasası, “sistemin birçok farklı konfigürasyonunun bir veya daha fazla işlev için seçilime uğraması durumunda sistemin işlevsel bilgisinin artacağını” belirtir. Eğer doğruysa bu, minerallerin ve diğer karmaşık sistemlerin seçilim baskıları altında daha fazla karmaşıklık ve işlevsel bilgi sergilemesi gerektiği anlamına gelir. Bu çalışmada araştırmacılar, mineral evriminin önerilen dokuz aşaması boyunca mineral karmaşıklığını ölçerek, bir aşamadan diğerine minerallerde gözlemlenen kimyasal formüllerin oranını tahmin ettiler.
Dünya’nın oluşumundan önceki bilinen en eski minerallerden günümüze kadar geçen 4,6 milyar yıl boyuncWong bu ilkeyi, basit iletişim cihazlarından çok işlevli akıllı telefonlara dönüşen telefonların evrimine benzetiyor. Hazen, bu yasanın geliştirilmesinin insanlığın en derin sorularından birinin yanıtlanmasına yardımcı olabileceğine inanıyor: “Neden evrende hiçbir şey yokken bir şeyler var?” Araştırmacılar bu sürecin yasal olması gerektiği inancıyla hareket ediyor.a, mineral türlerinin sayısı 27’den yaklaşık 9.000’e yükseldi. Bu artış her evrim aşamasında gerçekleşmiş ve en eski mineraller bugün görülen çeşitliliğe dönüşmüştür. Çalışmanın başyazarı Robert Hazen, “Her aşama bir öncekinin üzerine inşa ediliyor” dedi. “Bir sonrakine geçmeden önce mineral evriminin bir aşamasına ulaşmanız gerekiyor.”
Bu mineral evrimi, basit tek hücreli organizmaların karmaşık çok hücreli yaşam formlarına dönüşmesiyle başlayan biyolojik evrimle karşılaştırılabilir. Bununla birlikte çalışma, mineral çeşitliliğinin sınırlı kimyasal kombinasyonlarla sınırlı olduğunu ve Dünya’nın minerallerinin bu sınıra yaklaştığını öne sürüyor. Bu durum, canlı organizmaların “sınırsız” evriminden farklı olarak mineral evrimini “sınırlı” hale getiriyor.
Araştırmacılar, dil, müzik ve diğer insan yaratımları da dahil olmak üzere karmaşık sistemlerde ortak temalar arayarak bu yasayı daha fazla araştırmayı planlıyor. Araştırmanın yazarlarından Michael Wong, “Kendi yaşamlarımızda, işlevsellikteki bu artışı deneyimliyoruz” dedi. “Bunu bilimsel olarak bağlamsallaştırmaya çalışıyoruz.”
Derleyen: Deniz KAFKAS
Kaynak: Minerallerin ve Yaşamın Karmaşıklığı Aynı Kurallar Tarafından mı Yönetiliyor? Araştırmacıların Ne Keşfettiğini Öğrenin