Mikroplastikler Bağırsaklardan Diğer Organlara Yolculuk Ediyor
Bu durum her gün oluyor. Suyumuzdan, yiyeceklerimizden ve hatta soluduğumuz havadan, küçük plastik parçacıkları vücudumuzun birçok bölgesine giriyor.
Peki bu parçacıklar içeri girdikten sonra ne olur? Sindirim sistemimize ne yapıyorlar?
Environmental Health Perspectives dergisinde yayınlanan yeni bir makalede, New Mexico Üniversitesi araştırmacıları, bu küçük parçacıkların (mikroplastikler) sindirim yollarımız üzerinde önemli bir etkiye sahip olduğunu ve bağırsaktan böbrek, karaciğer ve beyin dokularına doğru ilerlediğini buldular.
UNM Tıp Fakültesi İç Hastalıkları Bölümü Gastroenteroloji ve Hepatoloji Bölümü’nde doçent ve mukozal immünoloji uzmanı olan Eliseo Castillo, UNM’de mikroplastik araştırmalarına öncülük ediyor.
Castillo, “Geçtiğimiz birkaç on yıl içinde mikroplastikler okyanusta, hayvanlarda ve bitkilerde, musluk suyunda ve şişelenmiş suda bulundu,” diye açıklıyor. “Görünüşe göre her yerdeler.”
Bilim insanları, insanların her hafta ortalama 5 gram mikroplastik parçacık yuttuğunu tahmin ediyor; bu da bir kredi kartının ağırlığına eşit.
Diğer araştırmacılar yutulan mikroplastikleri tanımlamaya ve ölçmeye yardımcı olurken, Castillo ve ekibi mikroplastiklerin vücudun içinde, özellikle gastrointestinal (GI) sisteme ve bağırsak bağışıklık sistemine ne yaptığına odaklanıyor.
Castillo, doktora sonrası araştırmacı Marcus Garcia, PharmD ve diğer UNM araştırmacıları dört haftalık bir süre boyunca fareleri içme sularındaki mikroplastiklere maruz bıraktı. Bu miktar, insanların her hafta yuttuğuna inanılan mikroplastik miktarına eşdeğerdi.
Ekip, mikroplastiklerin bağırsaktan karaciğer, böbrek ve hatta beyin dokularına geçtiğini tespit etti. Çalışma ayrıca mikroplastiklerin etkilenen dokulardaki metabolik yolları değiştirdiğini gösterdi.
Castillo, “Maruz kaldıktan sonra belirli dokularda mikroplastikleri tespit edebildik,” diyor. “Bu bize bağırsak bariyerini aşıp diğer dokulara sızabileceğini gösteriyor.”
Kolonik metabolom yolağı analizi. Kredi: Çevresel Sağlık Perspektifleri (2024). DOI: 10.1289/EHP13435
Castillo, plastik parçacıkların insan vücudunda birikmesinden de endişe duyduğunu söylüyor. “Bu fareler dört hafta boyunca maruz kaldılar” diyor. “Şimdi, doğumdan yaşlılığa kadar maruz kalıyorsak, bunun insanlara nasıl denk geldiğini düşünün.”
Castillo, bu çalışmada kullanılan sağlıklı laboratuvar hayvanlarının kısa süreli mikroplastik maruziyetinden sonra değişiklikler gösterdiğini söylüyor. “Şimdi, birinin altta yatan bir rahatsızlığı olduğunu ve bu değişikliklerin meydana geldiğini düşünün, mikroplastik maruziyeti altta yatan bir rahatsızlığı daha da kötüleştirebilir mi?”
Castillo daha önce mikroplastiklerin, vücudu yabancı parçacıklardan korumak için çalışan bağışıklık hücreleri olan makrofajları da etkilediğini tespit etmişti.
Castillo ve diğer UNM araştırmacıları, 2021 yılında Cell Biology & Toxicology dergisinde yayınlanan bir makalede, makrofajların mikroplastiklerle karşılaştıklarında ve yuttuklarında işlevlerinin değiştiğini ve enflamatuar moleküller saldıklarını buldular.
Castillo, “Hücrelerin metabolizmasını değiştiriyor ve bu da enflamatuar tepkileri değiştirebiliyor” diyor. “Bağırsak iltihabı sırasında -her ikisi de iltihaplı bağırsak hastalığı olan ülseratif kolit ve Crohn hastalığı gibi kronik hastalık durumlarında- bu makrofajlar daha iltihaplı hale gelir ve bağırsakta daha bol miktarda bulunurlar.”
Castillo’nun doktora sonrası araştırmacı Sumira Phatak tarafından yürütülen araştırmasının bir sonraki aşaması, diyetin mikroplastik alımına nasıl dahil olduğunu araştıracak.
“Herkesin beslenme şekli farklıdır” diyor. “Bu yüzden yapacağımız şey, bu laboratuvar hayvanlarına yüksek kolesterol/yüksek yağlı diyet veya yüksek lifli diyet vermek ve mikroplastiklere ya maruz bırakılacaklar ya da bırakılmayacaklar. Amaç, diyetin mikroplastiklerin vücudumuza alımını etkileyip etkilemediğini anlamaya çalışmak.”
Castillo, doktora öğrencilerinden Aaron Romero’nun da bağırsak mikrobiyotasında neden bir değişiklik olduğunu anlamak için çalıştığını söylüyor. “Birçok grup mikroplastiklerin mikrobiyotayı değiştirdiğini gösterdi, ancak mikrobiyotayı nasıl değiştirdiği ele alınmadı.”
Castillo, araştırmasının mikroplastiklerin insan sağlığı üzerindeki potansiyel etkilerini ortaya çıkarmaya yardımcı olacağını ve toplumun plastikleri nasıl ürettiği ve filtrelediği konusunda değişiklikleri teşvik edeceğini umuyor.
“Günün sonunda, yapmaya çalıştığımız araştırma bunun bağırsak sağlığını nasıl etkilediğini bulmayı amaçlıyor” diye belirtiyor. “Araştırmalar bağırsak sağlığının önemini göstermeye devam ediyor. Eğer sağlıklı bir bağırsağınız yoksa, bu beyni, karaciğeri ve diğer pek çok dokuyu etkiler. Dolayısıyla mikroplastiklerin bağırsaklarda bir şeyler yaptığını düşünsek bile, kronik maruziyet sistemik etkilere yol açabilir.”
Kaynak: https://medicalxpress.com
Derleyen: Figen Berber
Beyindeki Mikroplastikler Davranışlarımızı Değiştirme Gücüne Nasıl Sahip Olabilir?