Meyve Sinekleri Cinsel Seçilimin Yol Açtığı Cinsel Organ Evrimine Işık Tutuyor

Meyve Sinekleri Cinsel Seçilimin Yol Açtığı Cinsel Organ Evrimine Işık Tutuyor

Yeni bir çalışma, meyve sineklerinde erkek dış genital organlarının hızlı evrimini destekleyen genetik mekanizmaların daha iyi anlaşılmasını sağladı.

Dişi seçimi ve her bir cinsiyetin kendine özgü üreme gereksinimleri gibi faktörler tarafından yönlendirilen bu evrimsel olgu, çok çeşitli türlerde ikincil cinsel özellikler üzerindeki etkisi nedeniyle biyologları uzun zamandır büyülemiştir.



Erkek cinsel organının şekillenmesinde rol oynayan önemli bir genin tanımlanması, genetik ve cinsel seçilim arasındaki karmaşık ilişkiyi araştırmak için yeni yollar açarak önemli bir atılımı temsil ediyor.

Araştırmacılar, meyve sineklerinin ötesinde, bu araştırmanın sonuçlarının geniş kapsamlı olduğunu ve çeşitli hayvan türlerinde gözlemlenen daha geniş evrimsel modellere ilişkin değerli bilgiler sunduğunu iddia ediyor.

Geliştirilmiş değişiklikler

Araştırmacılar, meyve sineklerinin Drosophila melanogaster alt grubunda erkek cinsel organının evrimini araştırırken, Drosophila simulans ve Drosophila mauritiana’nın arka loblarını inceledi.

Çiftleşme sırasında dişi sinekleri kavramak için çok önemli olan bu loblar, 240.000 yıldan daha kısa bir sürede hızlı şekil ve boyut değişikliklerine uğramıştır. Özellikle, Drosophila simulans, Drosophila mauritiana’dan önemli ölçüde daha büyük loblara sahiptir.

Çalışma, Drosophila mauritiana’da genital lob boyutunun baskılanmasının arkasındaki itici güç olarak Sox21b geninin yüksek seviyelerini tespit etti ve Drosophila simulans’a göre daha küçük loblarına katkıda bulundu.

Bulgular, cinsel seçilimin genom dinamikleri üzerindeki, özellikle de genital organların boyut ve morfolojisini şekillendirmedeki etkisine dair daha derin bir anlayış sunuyor.

Ekibe göre araştırma, evrimsel baskıların üreme özelliklerini yöneten genetik yolları nasıl etkilediğini aydınlatıyor ve cinsel seçilime yanıt olarak hızlı morfolojik değişikliklerin altında yatan mekanizmalara ışık tutuyor.

İlerleyen araştırmalar

Evrimsel biyoloji alanında, cinsel seçilimin çeşitli türler arasında genital organların morfolojik evrimi üzerindeki etkisi iyi belgelenmiştir. Bununla birlikte, bu tür değişikliklere yol açan belirli genlerin tanımlandığı durumlar nadirdir.

Ekip, bu meyve sineklerinin genomunu manipüle ederek, Sox21b genindeki değişikliklerin cinsel organlarının arka loblarının şeklini ve boyutunu doğrudan etkilediğini gösterdi. İlginç bir şekilde, bu genetik modifikasyonlar sinekler arasındaki çiftleşme süresini de etkiledi.

Araştırmacılar, türler arasında genital yapıların boyutu ve şeklindeki farklılıklardan sorumlu genleri belirleyerek, doğada gözlemlenen doğal çeşitliliği taklit etmek için Drosophila erkek genital organlarını manipüle edebilirler.

Profesör Alistair McGregor, “Artık bu varyasyonun dişi seçiminin hedefi olup olmadığını, artan çiftleşme süresinin önerdiği gibi erkeklere çiftleşmeyi güvence altına almak için farklı yetenekler verip vermediğini veya bunun erkeklerin ve dişilerin çatışan çıkarlarından kaynaklanıp kaynaklanmadığını belirlemek için daha ayrıntılı davranış deneyleri yapabiliriz.” diyor.

Drosophila simulans ve Drosophila mauritiana birbirleriyle çiftleşme potansiyeline sahip olsalar da, bu tür olaylar son derece nadirdir. Özellikle, D mauritiana dişileri, D simulans muadillerine göre önemli ölçüde daha yüksek seçicilik sergiler.

Sonuç olarak, her türe özgü farklı genital boyut özellikleri, kendi popülasyonları içinde daha verimli çiftleşme sağlamak için bir mekanizma olarak hizmet edebilir. Bu olgu, iki tür arasında süregelen ayrışmayı potansiyel olarak güçlendirmektedir.

Oxford Brookes Üniversitesi Biyolojik ve Tıbbi Bilimler Bölümü’nden Dr. Daniela Santos Nunes yaptığı açıklamada, “Bu, erkek genital evriminin cinsel seçilim nedeniyle binlerce yıl boyunca nasıl yönlendirildiğinin genetik temelinin bir kısmını ortaya koyuyor” dedi.

Derleyen: Feyza ÇETİNKOL

Kaynak: Meyve Sinekleri Cinsel Seçilimin Yol Açtığı Cinsel Organ Evrimine Işık Tutuyor

İnsanüstü Bir Genetik Mutasyon İnsan Evrimini Yeniden mi Yönlendirdi?