Mayaların Yüzyıllardır Aranan Kutsal Kakao Bahçeleri Beklenmedik Bir Yerde Bulundu
Modern toplumlar için çikolata ne kadar önemliyse, çikolatanın geldiği bitki olan kakaonun antik Mayalar için daha da kutsal olduğuna inanılıyordu. Mayalar kakao çekirdeklerini tanrıların bir hediyesi olarak görmüş ve hatta değeri nedeniyle para birimi olarak kullanmışlardır.
Bu nedenle, kakao çekirdeği üretimi, yalnızca kutsal bahçelerde yetiştirilen kakao ağaçlarıyla kuzey Yucatan’ın Maya liderleri tarafından dikkatle kontrol edildi. Ancak hiçbir modern araştırmacı, şimdiye kadar bu antik kutsal bahçelerin nerede olduğunu tam olarak belirleyemedi.
Emekli profesör Richard Terry ve lisansüstü öğrencileri Bryce Brown ve Christopher Balzotti de dahil olmak üzere Brigham Young Üniversitesi’ndeki araştırmacılar, Maya’nın kakao ağaçlarının ihtiyaç duyduğu mükemmel nem, sakin hava ve gölge karışımını sağlamak için kullandığı yerleri belirlemek için ABD ve Meksika’dan arkeologlarla çalıştı. Yucatan yarımadasının daha kuru iklimi, kakao büyümesi için elverişsiz olsa da, ekip, yarımadada yaygın olan çok çeşitli obrukların tam doğru koşullara sahip mikro iklimlere sahip olduğunu fark etti.
Journal of Archaeological Science Reports’ta yeni yayınlanan bir çalışmada ayrıntılı olarak açıklandığı gibi, ekip bu obruklardan 11’inde toprak analizleri yaptı ve bunlardan dokuzunun toprağında teobromin ve kafeinyani kakaoya özgü birleşik biyobelirteçler bulunduğunu keşfetti. Arkeologlar ayrıca, birkaç obrukta, tören alayları için merdiven rampaları, taş oymalar, sunaklar ve yeşim ve (küçük seramik kakao kapsülleri dahil) seramikler gibi eski tören ritüellerine dair kanıtlar buldular.
Prof. Terry, “Birkaç yıl teobromin aradık ve beklemediğimiz bazı yerlerde kakao bulduk” dedi. “Ayrıca tören eserlerini görünce de şaşırdık. Öğrencilerim bu düdenlerden birine iple indiler ve ‘Vay canına! Burada bir yapı var!’diye seslendiler. Bu, düdenin üçte birini taşla dolduran bir merdivendi.”
Kakao biyobelirteçlerinden özellikle teobromin ve kafein için düden toprağını çıkarmak ve analiz etmek için ekip, yeni bir toprak çıkarma yöntemi geliştirdi. Bu, toprak numunelerinin kurutulmasını ve bir elekten geçirilmesini, sıcak su ile kaplanmasını ve üç ilave aşamadan geçmesini içerip analiz edilmesini içeriyordu. Araştırma ekibi, testlerinin hassasiyetini artırmak için toprak numunelerinin sonuçlarını, biyolojik belirteçlere maruz kalma geçmişi olmayan yedi kontrol numunesiyle karşılaştırdı.
Bulgular, kakao bahçelerinin antik Maya’nın antik ritüellerinde ve ticaret yollarında önemli bir rol oynadığını ve Mezoamerikan ekonomisinin tamamını etkilediğini gösteriyor. Ticaretin ana arteri olan bölgede 110 km’lik bir Maya “karayolu” yüzlerce obruk yakınından geçiyor, bu nedenle liderlerin kakao üretimini de kontrol etmesi muhtemeldir. Arkeolojik bulguların yanı sıra kakao ekiminin kanıtı da Mısır tanrısından Güneş tanrısına ideolojik geçişte kakaonun önemli olduğu fikrini desteklemektedir.
Araştırma ekibi, Meksika yakınlarındaki bir obrukta, bir tütsü kavanozuna ve birkaç seramik model kakao kapsülüne bağlı bir heykelcik kolunu ve bileziğini buldu. Ayrıca orada büyüyen kakao ağaçları kalıntısı buldular, bu da “Dzadz Ion” olarak adlandırılan bu obruğun Geç Postklasik dönemde (yaklaşık MS 1000 ila 1400) kutsal bir kakao korusunun yeri olduğunu oldukça olası kıldı.
Terry, “Artık dini yapılar ile bu çukurlarda yetişen dini ürünler arasında bu bağlantılara sahibiz” dedi. “Kakao çekirdeklerinin para birimi olarak kullanıldığını bilmek, düdenlerin paranın yetiştirilip kontrol edilebileceği bir yer olduğu anlamına gelir. Bu yeni anlayış, ekonomik, politik ve manevi değeri olan oldukça yüklü bir Maya manzarasının zengin bir tarihsel anlatısını oluşturuyor.” dedi.
Derleyen: Feyza ÇETİNKOL
“Tüm Yollar Roma’ya Çıkar” Sözünün Hala Geçerli Olmasının Bir Nedeni Var
Polonyalı Diplomat, Türkiye’de Uzun Süredir Kayıp Bir Antik Kentin Gizemini Çözdü
/Mayaların Yüzyıllardır Aranan Kutsal Kakao Bahçeleri Beklenmedik Bir Yerde Bulundu/