Mars’ta Yaşam Bulmak İnsanlık İçin “Şimdiye Kadarki En Kötü Haber” Olabilir
Fermi Paradoksu’nu duymuş olabilirsiniz, ama duymadıysanız, işte özeti: Evrende uzaylı yaşamının var olma olasılığı bu kadar yüksekken neden kimse iletişime geçmedi?
Eğer dışarıda, evrenin bu kadar uzun sürmesi nedeniyle muhtemelen bizden çok daha ileri aşamalarda olan pek çok başka uygarlık varsa (evren alınmasın ama sadede gelsin), neden bizim yaptığımızı yapmıyorlar, sondalar göndermiyorlar ve umutsuzca başka yaşam belirtileri arıyorlar?
Fikirlerden biri Büyük Filtre. Hipoteze göre uzaylı medeniyetler güneş sistemlerini terk edip galaksilerini kolonileştirmeye başlayabilecekleri noktaya gelmeden önce, bunu yapmalarını engelleyecek bir şey olur, yoksa kendi Samanyolu’muzda bunun kanıtlarını görürdük. Bunun çok hücreli yaşamdan alet kullanabilen hayvanlara ya da şu anda bulunduğumuz noktadan galaksiyi keşfetmeye doğru bir adım olup olmadığını bilmiyoruz.
Bunu bu kadar ilginç kılan şey, “büyük filtreyi” geçip geçmediğimizi ya da bunun geleceğimizde olup olmayacağını bilemeyecek olmamız. Çoğu tek hücreli yaşamı geçememiş ve biz bu filtreyi geçmiş olabilir miyiz? Ya da henüz gelmemiş bir noktada, diğer uzaylı uygarlıklar gibi biz de Dünya’yı terk edemeden, belki de savaş yoluyla ya da kaçamadan kaynaklarımızı tüketerek kendimizi yok etmek üzere miyiz?
Biraz rahatsız edici bir şekilde, bazı filozoflar ve bilim insanları bunun, örneğin Mars’ta yaşam bulmamız halinde, Büyük Filtre’ye göre nerede olduğumuza dair ideal olmayan bazı sonuçları olacağı anlamına geldiğini öne sürdüler. Oxford Üniversitesi felsefe profesörü Nick Bostrom, dünya dışı yaşam arayışından bir şey çıkmamasını umduğunu söylüyor. Bostrom, 2008 yılında MIT Technology Review’da yayınlanan bir makalesinde, çok basit yaşam formları bulursak, filtrenin yaşamın bu noktasından bir süre sonra gerçekleştiği sonucuna varabileceğimizi savundu. Çok hücreli yaşam bulursak, bu Büyük Süzgeç’in gerçekleşebileceği noktayı daraltacaktır.
Bostrom, filtrenin gerçekleştiği noktayı daraltmak için Dünya’daki yaşama bakarak hangi adımların olası olmadığını görmemiz gerektiğine inanıyor. “Kriterlerden biri, geçişin yalnızca bir kez gerçekleşmiş olması gerektiğidir” diye yazmıştır. “Uçuş, görme, fotosentez ve uzuvların hepsi Dünya’da birkaç kez evrimleşmiştir ve bu nedenle elenmiştir.”
Ayrıca, önkoşullar yerine getirildikten sonra bile ortaya çıkması uzun zaman alan evrimsel özelliklerin, bu evrimsel adımın, örneğin yaşamın ilk ortaya çıkışının olası olmadığını göstereceğini savundu. Hayvanlardan insanlara geçişin jeolojik açıdan nispeten kısa bir zaman diliminde gerçekleşmiş olması, bunun Büyük Filtre olayı için zayıf bir aday olduğunu göstermektedir.
Eğer Mars’ta omurgalılara dair kanıtlar bulursak (çok düşük bir ihtimal, ama hayal edebiliriz!) bunun korkunç bir haber olacağına inanıyor, çünkü Büyük Süzgeç’in büyük kısmının hala geleceğimizde olduğunu ve galakside seyahat edebilecek kadar teknolojik olarak olgunlaşmadan önce soyumuzun tükenme olasılığıyla yüzleşmek zorunda kalacağımızı gösteriyor.
“Böyle bir keşif yıkıcı bir darbe olur. Şimdiye kadar bir gazete kapağına basılmış en kötü haber olurdu,” diye yazdı Bostrom. “İşte bu yüzden uzay sondalarımızın Mars’ta, Jüpiter’in uydusu Europa’da ve gökbilimcilerimizin baktığı diğer her yerde ölü kayalar ve cansız kumlar keşfedeceğini umuyorum. Bu, insanlık için büyük bir gelecek umudunu canlı tutacaktır.”
Bu nedenle, Fermi Paradoksu’na yönelik, eğer bu tür şeylerden hoşlanıyorsanız bakmaya değer başka pek çok olası çözüm olsa da, Bostrom haklıysa, gelişmiş uygarlıkların kanıtlarını bulmak iyi bir haberdir, ancak kendi Güneş Sistemimizde bağımsız olarak evrimleşen yaşamın yanlış aşamalarını bulmak alabileceğimiz en kötü haber olacaktır.
Kaynak: https://www.iflscience.com
Derleyen: Figen Berber
Uzayda Medeniyetin Hızla Yayılma Teorisi: Fermi Paradoksu Açıklanıyor