Mars’ta Su Altı Volkanları: Yaşamın Kökenine Yeni Bir Bakış Açısı
Yer bilimciler, jeologlar ve astronomlardan oluşan küçük bir uluslararası ekip Mars’ın morfolojisi ve mineralojisi üzerine bir çalışma yürüttü ve gezegenin oluşum yıllarında volkanizma ve kabuk geri dönüşümü yaşamış olabileceğini keşfetti. Nature Astronomy dergisinde yayınlanan araştırmaları için grup, kızıl gezegenin aktif olmayan volkanlara ev sahipliği yaptığı bilinen belirli bir bölgesini analiz etti.
Mars’a gönderilen sondalar, gezegenin volkanik faaliyetlerden ya da kabuk dönüşümünden neredeyse yoksun olduğunu, dolayısıyla jeolojik açıdan durağan olduğunu ortaya koymuştur; ancak gezegenin yüzeyinde kanıtların görülebileceği kadar yakın bir zamanda akan suya sahip olduğu da açıktır. Bu yeni çalışmada, araştırma ekibi Mars’ın ilk yıllarında jeolojik olarak daha aktif olup olmadığını öğrenmek istedi. Çalışmalarını, eski bir Mars kabuğunun kalıntılarına ve birkaç volkanik yapıya sahip olan Eridania bölgesine odakladılar.
Çeşitli Mars sondalarından gelen verileri inceleyerek, daha önce tanımlanmamış 63 volkanik yapı buldular ve bunların hepsi araştırma ekibinin zamanda geriye bakmasına izin verecek kadar eskiydi. Yapıları dört ana kategoriye ayırdılar: volkanik kubbeler, stratovolkanlar, piroklastik kalkanlar ve kaldera kompleksleri.
Araştırmacılar, bölgenin coğrafyasının, gezegenin yaklaşık 3,5 ila 4 milyar yıl önce aktif bir volkanik dönemden geçtiğini ve buna bağlı olarak kabuk döngüsü yaşandığını gösterdiğini tespit etmişlerdir. Araştırmacılar, kabuk geri dönüşümünün büyük olasılıkla dikey tektonikten kaynaklandığını ve önceki araştırmaların Dünya’da yaşanana benzer şekilde levha tektoniğinin öncüleri olma eğiliminde olduğunu öne sürdüklerini belirtiyorlar.
Araştırmacılar şu ana kadar güneş sistemindeki başka hiçbir gezegende levha tektoniği tespit edilmediğine dikkat çekiyorlar. Analizleri ayrıca, su altında meydana gelen bazı volkanik faaliyetlerin kanıtlarını da gösterdi; bu da yaşamın ortaya çıkma olasılığına işaret ediyor, ancak gezegen atmosferini kaybettiğinde söndü.
Derleyen: Deniz KAFKAS
Kaynak: Mars’ta Su Altı Volkanları: Yaşamın Kökenine Yeni Bir Bakış Açısı
Gökbilimciler Birbirlerinin Yörüngesine Giren Jüpiter Büyüklüğünde Cisimleri Keşfetti
Gökbilimciler Birbirlerinin Yörüngesine Giren Jüpiter Büyüklüğünde Cisimleri Keşfetti
Güneş sistemiyle ilgili en temel anlayışımıza göre, gezegenler büyük yıldızımız Güneş’in yörüngesine girerler. Peki, yıldızı olmayan gezegen boyutundaki cisimlere ne olur? Orion Bulutsusu’ndaki Jüpiter kütleli ikili cisimleri (JuMBO) inceleyen bir gökbilimci ekibi, bu olağandışı sistemler hakkında yeni bir anlayış kazanıyor. Bu devasa, serbest yüzen nesneler birbirlerinin yörüngesine çekiliyor.