Mars’ta Eski Yaşamın Kanıtları mı? Perseverance’ın Heyecan Verici Buluntuları
Mars, kalbimizde çok özel bir yere sahiptir. Bunun başlıca nedeni, Güneş Sistemi’ndeki diğer tüm gezegenler arasında Mars’ın muhtemelen tarih öncesi yaşama dair bazı ipuçları ve hatta belki de kanıtlar bulacağımız yer olmasıdır. NASA Perseverance Rover, Jezero Krateri’nin etrafında dolaşarak buranın bir zamanlar yaşama elverişli olduğuna dair kanıtlar arıyor. Bu amaçla sadece kaya örnekleri değil, hava örnekleri de topluyor ve bilim insanları bunları ellerine almak için sabırsızlanıyor.
Mars Perseverance Rover, NASA’nın Mars 2020 görevinin bir parçasıdır. Araç, 30 Temmuz 2020’de fırlatıldı ve 18 Şubat 2021’de Jezero Krateri’ne başarıyla iniş yaptı. Burası kurumuş bir nehir yatağı olduğu için seçildi ve Mars’ta eski ilkel yaşama dair herhangi bir kanıt varsa, burası olası bir yer. Perseverance, gezegeni incelemek için Ingenuity adlı bir drone da dahil olmak üzere bir dizi araçla donatılmıştır.
Görevin heyecan verici unsurlarından biri de Mars Örnek Dönüş Kampanyası’nın bir parçası olarak kaya örneklerinin toplanmasıdır. Bugüne kadar yirmi dört çekirdek örneği toplanmış ve gelecekteki bir görev tarafından toplanmaya hazır olarak yüzeye bırakılmıştır. Ancak toplananlar sadece kaya örnekleri değil. ‘Headspace’ olarak bilinen kaya örneklerinin etrafındaki boşlukta hava var ve bilim insanlarını heyecanlandıran da bu.
Mars hakkında sadece kayalar değil, atmosfer de sırlar barındırıyor. Karbondioksit açısından zengin bir atmosferdir ancak eser miktarda başka gazların da bulunması beklenmektedir. Sıkışan gazlardan mevcut iklim hakkında bilgi edinilebilir, ancak kayaların analizi yoluyla atmosferin evrimi hakkında bilgi edinmek de mümkündür. Tamamen atmosferden gelen gazla dolu olan özellikle önemli bir tüp vardır.
Numune Mars yüzeyinde potansiyel olarak yıllarca bekletildiğinde, sıkışan gaz numune tüpündeki kaya ile etkileşime girecektir. Bu etkileşim ancak Dünya’ya geri döndüklerinde tüpler açıldığında sona erecektir. Mars yüzeyine yakın su buharı seviyeleri hakkında daha fazla bilgi edinilmesi umuluyor.
İlgilenilen sadece su buharı değil, aynı zamanda eser gaz seviyeleri de ilgi çekicidir. Gaz örneklerini analiz ederek reaktif olmayan gazlar olan neon, argon ve ksenon gibi gazların olup olmadığını anlayabiliriz. Bu gazlar tepkimeye girmedikleri için tüp örneklerinde bulunmaları Mars’ın bir atmosfere sahip olduğunu gösterebilir. Geçmişte çok daha kalın bir atmosfere sahip olduğunu biliyoruz ancak bunun her zaman var olup olmadığını ya da daha sonra mı geliştiğini bilmiyoruz.
Gelecekteki insan keşiflerine yardımcı olacak tozun yaygınlığı da dahil olmak üzere örneklerin analiz edilmesinden elde edilecek birçok fayda vardır. NASA’nın Houston’daki Johnson Uzay Merkezi’nden Justin Simon’ın dediği gibi “Gaz örneklerinin Mars bilimcilerine sunacağı çok şey var, Mars’ı incelemeyenlerin bile ilgisini çekecektir çünkü gezegenin nasıl oluştuğu ve geliştiğine ışık tutacaktır.”
Derleyen: Deniz KAFKAS
Kaynak: Mars’ta Eski Yaşamın Kanıtları mı? Perseverance’ın Heyecan Verici Buluntuları
Satürn’deki Büyük Enerji Dengesizliği Bilim Dünyasını Şaşkına Çevirdi!
Satürn’deki Büyük Enerji Dengesizliği Bilim Dünyasını Şaşkına Çevirdi!