Mars’ın Yüzeyinde Şaşırtıcı Keşif: Bu Delik Nereye Gidiyor?
Mars’ın Yüzeyinde Bir Delik Var ve Bilim İnsanlarının İçinde Ne Olduğuna Dair Hiçbir Fikri Yok
Mars’a gelen insan ziyaretçilerin radyasyondan, sıcaklık dalgalanmalarından ve gezegenin başına bela olan toz fırtınalarından korunmak için bir yere ihtiyaçları vardır. Eğer gezegen Dünya ya da Ay’a benziyorsa, sığınaklara ev sahipliği yapabilecek büyük yeraltı lav tüplerine sahip olabilir. Lav tüplerinin tavan penceresi adı verilen çökmüş bölümleri, bu yeraltı sığınaklarına erişim sağlayabilir.
Mars’taki bu delik daha büyük bir yeraltı mağarasına mı açılıyor?
Bu görüntü, NASA’nın Mars Keşif Yörünge Aracı (MRO) üzerindeki Yüksek Çözünürlüklü Görüntüleme Bilim Deneyi (HiRISE) kamerası tarafından çekildi.
Çukur sadece birkaç metre genişliğinde ve Mars’ın Arsia Mons bölgesinde yer alıyor. Arsia Mons, Tharsis Montes grubundaki üç sönmüş volkandan biridir.
Tharsis Bulge’nin Tharsis Bölgesi, binlerce kilometre genişliğinde geniş bir volkanik düzlük olup, Mars’ın geri kalanına kıyasla yüksektir ve gezegenin ortalama yüksekliğinin yaklaşık 10 km (33.000 ft) üzerindedir. Bölgenin geçmişte volkanik olarak aktif olduğu açıktır ve çukur gibi özellikler eski volkanik faaliyetlerin doğrudan bir sonucudur.
Arsia Mons bölgesindeki bazı çukurlar, çökmüş çatı pencereleri veya yeraltı lav tüplerine açılan açıklıklar olabilir. Ancak bu konuda çok fazla belirsizlik vardır. Bunlardan birinin görüntüsü, sadece silindirik bir çukur olduğunu gösterebilecek aydınlatılmış bir yan duvar göstermektedir.
Öne çıkan görseldeki delik, bir mağara ya da lav tüpü girişi değil, sadece bir çukur ya da kuyu olabilir. Hawaii volkanlarında bulunurlar ve burada çukur kraterler olarak adlandırılırlar. Uzun mağaralara veya lav tüplerine bağlanmazlar. Yeraltının çok daha derinlerinde meydana gelen bir çökmenin sonucudurlar.
Hawaii’de çukur kraterler 6 ila 186 metre (20 ila 610 fit) derinliğinde ve 8 ila 1140 metre (26 ila 3.740 fit) genişliğindedir. Öndeki resimdeki Arsia Mons çukuru sadece yaklaşık 178 metre (584 fit) derinliğindedir.
Ay’daki lav çukurlarını ve tüplerini Mars’takilerden çok daha iyi anlıyoruz. Bazılarının yaklaşık 17 C’de (63 F) termal olarak kararlı olduğunu biliyoruz. Ayrıca, kaya kaplı zeminlerin ilgi çekici bakış açılarıyla daha iyi görüntülerine sahibiz.
Ay’daki bu mağaraların ve lav tüplerinin nasıl keşfedileceği üzerine, bunları keşfedebilecek robotlar için kavramsal tasarımlar da dahil olmak üzere pek çok düşünce yürütülüyor. Belki de Ay’da astronotlar bu tüplerin içindeki şişirilebilir habitatlarda barınabilir ve burada sıcaklık değişimlerinden, radyasyondan ve mikrometeoritlerden korunabilirler.
Ama Mars başka bir soru. Mars’ta lav tüplerinin bulunmaması için hiçbir sebep yok. Aslında, Mars’ın yerçekimi Dünya’nınkinden çok daha zayıftır ve bu da çok daha büyük tüplere izin vermelidir.
Mars’ın görüntüleri, çökmüş tüpler olan rilleri göstermektedir. Bu tüplerin hepsinin rilleri oluşturmak için çökmemiş olması muhtemel görünüyor.
Mars yanardağı Pavonis Mons’daki bir çukur özellikle ilgi çekicidir. Çukurun altında bir tür boşluk var, ancak çukurun doğasını tespit etmek zor. Bir lav tüpü mü? Eğer öyleyse, Dünya’daki çoğu tüpü gölgede bırakır.
Mars lav tüpleri hala bir gizemdir. Bilim insanları, bol miktarda bulunduklarını gösteren çok sayıda morfolojik kanıt buldular. Ancak bilimde, öyle olmaları muhtemel görünse bile orada olduklarını varsayamazsınız. Olmamaları için net bir neden yok. Bir gün astronotlar için barınak sağlayabilirler mi? Olabilir. Ancak önce onları keşfetmek için robotik bir göreve ihtiyacımız var.
Derleyen: Deniz KAFKAS
Kaynak: Mars’ın Yüzeyinde Şaşırtıcı Keşif: Bu Delik Nereye Gidiyor?
Ölüm Yıldızı Kara Delikler Devasa Işınları Hızla Yeni Hedeflere Yönlendirebilir
Ölüm Yıldızı Kara Delikler Devasa Işınları Hızla Yeni Hedeflere Yönlendirebilir