En yeni halkalı gezegen Mars olabilir. Peşinden gelen halkalı gezegenler ise (Güneş sistemimizde sadece dört gezegende bulunur): Jüpiter, Satürn, Uranüs ve Neptün. Gelecekte , başka bir tane bulabiliriz.
Phobos uydusunun, zaman içinde toz ve kayaların bir ışık halkası şeklinde parçalara ayrılmasıyla,bir gün Mars’a katılması bekleniyor.Fakat yeni bir araştırma, Mars’ın uydularının her ikisinin de Kızıl Gezegenin gelecekteki halkalarına zaten bir iz(yol) bırakarak katkıda bulunabileceğini gösteriyor.
Hindistan’ın Fiziksel Araştırma Laboratuar’ından bir ekip, Mars’ın iki uydusundan meteorlar vasıtasıyla püskürtülmesi beklenen toz miktarını modelledi.
Mars’ın pütürlü,patates biçimindeki uyduları Phobos ve Deimos çiftinin nereden geldiği hala gizemli bir şey, fakat bilim insanları, yoğunluk ve yansıtırlık özelliklerine bağlı olarak, yakalanmış asteroitlerden meydana gelmiş olabileceklerini düşünüyor.
Kökenleri ne olursa olsun, ikisinin daha büyük ve en içteki kaderi kelimenin tam anlamıyla değiştirilemez olabilir. On milyonlarca yılda, Mars’ın yerçekiminin gelgitsel çekişi Phobos’u moloz haline getirebilir.
Şu anda, uydunun yörüngesinin her yüzyılda 2 metre (6.5 feet) azalmasıyla, uydu muhtemel bir sonla karşılaşacak. Phobos yeterince sağlamsa, 22 kilometrelik(14 mil) geniş gövdesi tozlu Mars yüzeyine oldukça muhteşem bir son gösteriyle çarpacak; eğer yeterince sağlam değilse, Phobos’un kaya parçaları ve tozları uydunun kırılmasıyla gezegenin etrafındaki uzun bir yörünge içinde asılı kalacak ve sonunda bir halka oluşacak.
Şu anda böyle bir özelliği olmamasına karşın, Mars’ın yörüngesinde olan tozdan haklı bir paya sahiptir.
Mars yüzeyinin yukarısında 150 ila 300 kilometre(93 ila 190 mil) arasında dalgalanan dağınık parçacık bulutunun delilleri, Mars Atmosphere and Volatile Evolution (MAVEN) uydusu tarafından 2015’te toplandı. Bunun sonucunda ekip ne kadarının uydulardan gelmiş olabileceğini merak etti.
Ekip, MAVEN tarafından yapılan ölçümleri, Mars ve iki ana uydusuna çarpan meteorların frekansını hesaplayan modellerle karşılaştırdı.
Hafif toz parçacıklarının, güneş rüzgarlarıyla havaya uçacağını savunurken, yeterince büyük olanların ise Phobos ve Deimos’u izleyen bir yörüngeye düşeceğini ileri sürdüler.
Daha sonra Mars’ın üstündeki parçacıkların yüzde 0.6’sının iki uydudan döküldüğü sonucuna vardılar.
Zamanla bu büyük parçacıkların, yörüngelerinden düşmesi bekleniyor.Phobos, meteor çarpmalarının aşındırmasıyla yavaşça kilo kaybediyorsa, ve eğer sonunda parçalanırsa arkasında biraz daha incecik bir halka bırakacaktır.
Fakat MAVEN’in ardındaki ekip hala ikna olmadı. New Scientist’e göre MAVEN araştırmacısı Laila Andersson, Phobos ve Deimos’un çevresindeki yada yörüngesindeki toz artışı ile ilgili herhangi bir kanıt olmadığını iddia etti.
Anderssen New Scientist’te Rebecca Boyle’e verdiği demeçte, “Biz uyduların çevresinde kayda değer materyallerin olduğuna dair hala iyi bir kanıt göremedik. Bu nedenle uzun vadeli bir girişim olduğunu düşünüyorum.Fakat asla, asla dememeli” dedi.
Bu,uyduları takip eden bir toz izinin(yolunun) olması ihtimalini göz ardı ettirmezken,deneysel kanıtlar, Mars üstündeki parçacıkların süper ince örtüsünün tam olarak doğasını incelememizi ve kökenini çözmemizi sağlayacak gelecek misyonlar için beklemek zorunda olduğumuzu gösteriyor.
Komşu kırmızı gezegenimizi araştırırken, Mars’ın daha az cazip olan uydularını görmezlikten gelmek çoğu kez kolaydır ancak çiftten daha büyük olanını incelemek için yaklaşık 20 ya da daha çok milyon yıla sahibiz.En iyisi acele etmek!
Bu araştırma Icarus’da yayınlandı.
Çeviri: Zeynep Kübra Akpınar