Mangrov Turbası Sayesinde Ayakta Kalmayı Başaran Eşsiz Bir Maya Yerleşimi Keşfedildi
Antik Maya şehirleri genellikle ormanda kaybolmuş taş piramitler olarak hayal edilir. Ancak bu kadim medeniyette yalnızca saraylar değil, aynı zamanda zanaatkârlar, çiftçiler ve işçiler için evler de vardı. Bilim insanları, arkeologların konutlarını bilmedikleri için, sıradan insanların nerede ve nasıl yaşadıklarını uzun süre ortaya çıkaramadılar.
Modern Maya torunları, tıpkı ataları gibi, genellikle ahşap direkler ve sazdan çatılar kullanarak evler inşa ederler. Bu pratik ve ucuzdur. Ancak arkeologlar için bu tür yapılar baş ağrısı yaratır. Ahşap ve saz, tropikal iklimde hızla çürüyen hassas malzemelerdir.
Dr. Heather McKillop ve Dr. E. Corey Sills, Belize’deki Punta Icacos lagününün dibinde, antik Maya ahşap direklerinin keşfedildiği Cho-ok Ayin adlı bir alanda incelemelerde bulundu. Çalışma, Ancient Mesoamerica dergisinde yayınlandı .
Arkeologlar, 56 adet sert ağaçtan sütun ve üç adet palmiye sütunu buldu. Bunlar, bu bölgede mangrov turbasından oluşan deniz tabanından doğrudan çıkıntı yapıyordu.
Ağaç neden çürümedi?
Sorun şu ki, direklerin gömüldüğü mangrov turbası anaerobik bir ortam yaratmıştı. Basitçe söylemek gerekirse, oksijeni kesiyordu ve bu koşullarda, çürüyen bakterilerin hiçbiri hayatta kalamazdı.
“Mangrov turba birikiminin deniz tabanının 10 metre kadar altında gerçekleştiği Belize’nin güney kıyılarında koruma koşulları idealdir.” Heather McKillopdoktor
Peki bu sütunlar nereden kaldı?
Bilim insanları keşfedilen tüm sütunları haritalandırdıklarında, tipik bir Maya evinin planını keşfettiler. Bu tek bir ev değil, bütün bir kompleksti. Bilim insanları, bu yapının “tuz mutfakları” (tuzun buharlaştırılması için özel odalar) içerdiğini varsayıyorlar. Ayrıca, tuzlu suyun zenginleştirilmesi için ön işlemden geçirilmiş olabilecek bir alan da vardı.
Mayalar tuzu nasıl çıkardı?
1 Mayalar ilk başlarda deniz suyu topluyorlardı.
2 Bu su, tuz içeren tortularla dolu özel kaplardan geçirilerek daha da tuzla doyuruluyordu. Bilim insanları, bu işlem için kullanılan kil huniler buldular.
3 Zenginleştirilmiş tuzlu su daha sonra toprak kaplara dökülüp ateşte kaynatılıyordu. Su buharlaşarak dipte saf tuz kalıyordu.
4 Daha sonra ya aynı kaplarda sertleşmeye bırakılırdı ya da özel kalıplara aktarılırdı.
“Tuz ya kaplarda (sepetler, çömlekler) gevşek halde taşınırdı ya da tuz kekleri haline getirilerek kil çömleklerde taşınırdı ya da çömlekler kırılır ve yalnızca tuz kekleri taşınırdı,” diye açıklıyor Dr. Heather McKillop .
Sıradan insanlar mütevazı sazdan evlerde yaşasalar da, Cho-ok Ayin sakinleri ne izole ne de yoksuldu. Arkeologlar, buluntular arasında Belize Nehri Vadisi’nden Belize kırmızı çanak çömlekleri, Guatemala yaylalarından volkanik cam ve kuzey Belize’den ustalıkla işlenmiş çakmaktaşı aletler keşfettiler.
Bütün bunlar, antik çağ insanlarının tuzlarını aktif olarak ticarete döktüklerini, bunu diğer bölgelerden gelen lüks mallar ve kaliteli aletlerle değiştirdiklerini gösteriyor.
Derleyen: Feyza ÇETİNKOL
Kaynak: Mangrov Turbası Sayesinde Ayakta Kalmayı Başaran Eşsiz Bir Maya Yerleşimi Keşfedildi
Çin’de 5000 Yıllık Kafatasından Kaplar ve Kemikten Maskeler Keşfedildi