Maddi Durumu Zayıf Olan İnsanların Ahlaki Yönü Daha Güçlü Çıktı
67 ülkeden 46000 katılımcıyla yapılan yeni bir araştırmaya göre, zengin insanların, pinti olma olasılığı daha yüksektir; daha fakir kökenden gelenlerin ise iyi bir insan olma ihtimali daha yüksektir. Norveç’ten bir ekibin, zenginlik ve ahlak düzeyleri ve ahlaki davranış bilgileri de dahil olmak üzere çeşitli verileri analiz etmesi, böyle bir keşif yapmalarına yardımcı oldu.
Bağlantı nispeten zayıf olsa da, daha fakir insanların hayır kurumlarına ve yardıma bağışta bulunma olasılığının daha yüksek olduğunu söyleyen araştırmacılar için, bu önemli bir keşifti.
Bulgularını, Disney filmlerindeki fakir ve zengin karakterlerle karşılaştırdılar; iyilerin, zengin olanlardan daha fakir olma ihtimalinin, daha yüksek olduğunu gösterirken, evde kötü muamele gören, ancak temiz kalbi ile prensi kazanan Sindirella’yı, hatta yardıma ihtiyacı olduğunda Pamuk Prenses’e bakan yedi cüceyi örnek verdiler.
Bununla birlikte, insanlar yaşlandıkça, her şeyi o kadar basit görmemeye eğilimlidirler; daha gerçekçi bir dünyada, yoksulların yalnızca olabildiğince çok para kazanmayı düşündükleri ve orta sınıf ve üstü insanların daha iyi olduğu söylenir. ‘Bu alandaki araştırmalar birçok yöne gidiyor. Prof. Tobias Otterbring, “Bazı araştırmalar sosyoekonomik statü ile ahlak arasında pozitif bir ilişki gösterirken, diğer çalışmalar negatif bir ilişki gösteriyor” diyor.
Otterbring, katılımcıların 67 farklı ülkeden olduğunu ve önceki araştırmaları göz önünde bulundurduğumuzda çıkan sonuca şaşırdıklarını söylüyor. Araştırmacılar, daha yoksul bir geçmişten gelen düşük sosyoekonomik statünün, daha yüksek ahlaki tutum ve davranışlarla doğrudan bağlantılı olduğunu buldular. ‘Sosyoekonomik durum’ hem sosyal hem de ekonomik eşitsizlikten bahsederken kullanılan bir terimdir.
Anketten elde edilen bulgular, maddi durumu düşük ortamlarda büyüyen bireylerin diğerlerine kıyasla daha güçlü bir ahlaki kimliğe sahip olduğunu göstermektedir. Ekip, hayır kurumlarına para bağışlama olasılıklarının daha yüksek olduğunu ve işbirliğine daha fazla önem verdiklerini keşfetti.
Ülkeleri karşılaştırırken, araştırmacılar, yüksek derecede sosyal eşitsizliğe sahip olanlarda nüfusun, eşitsizlikte küçük farklılıklar olan ülkelere göre daha güçlü bir ahlaki kimliğe sahip olduğunu buldular. ‘Yoksulluk içinde yaşayanlar muhtemelen diğer insanlara daha bağımlıdır. Otterbring, “Belki de sosyal çevrelerine karşı daha duyarlıdırlar” dedi.
‘Fakir bir insan bir başkası için iyi bir şey yaparsa, alıcı bir şeyi geri vermeye daha meyilli olabilir.’ Öte yandan, daha iyi durumda olan insanlar, kendi başlarına idare edebileceklerini ve aynı şekilde diğer insanlara ihtiyaç duymadıklarını düşünebilirler.
Otterbring, “Norveç’te iyi yaşayan bizler için bunu dikkate almak ilginç” dedi ve şöyle ekledi, “belki de bulgularımız yüksek sosyoekonomik statüye sahip kişilere, arkadaş ve aile çevrelerinin dışındaki insanlar hakkında daha fazla düşünmeye ve buna göre hareket etmeye ilham verebilir. ‘
Araştırmacı, verilerde korelasyonlar bulunmasına rağmen özellikle güçlü olmadıklarına dikkat çekiyor. Onlara ‘zayıf ama önemli’ diyor. Otterbring, “Diğer değişkenleri kontrol ederken bile bu ilişkiyi bulduk” dedi. ‘İnsanların ahlakının sadece küçük bir kısmı sosyoekonomik durumlarına göre açıklansa bile, tüm dünya düşünüldüğünde bunun büyük sonuçları olacağını hayal edebiliyoruz.’
Otterbring, rakamların pandemiden etkilenmiş olabileceğini ve bazı bulguları pekiştirmiş olabileceğini belirtiyor. Bu türdeki diğer çalışmalar gibi, bu aynı zamanda katılımcıların kendileri hakkında gerçek dünya davranışını yansıtmayabilir. Bulgular, henüz hakem tarafından gözden geçirilmemiş bir ön baskı olarak sunulmuştur.
Derleyen: Feyza ÇETİNKOL
İlk Neyi Gördünüz? Cevap, En Kötü Bilinçaltı Korkunuzu Ortaya Çıkarıyor
/Maddi Durumu Zayıf Olan İnsanların Ahlaki Yönü Daha Güçlü Çıktı/