Leonardo da Vinci’nin Yaşayan Soyundan Genetik İpuçları
Bilim adamları, Leonardo da Vinci’nin erkek torunlarında genetik sürekliliği doğruladılar. Eski kalıntıları karşılaştırmak ve muhtemelen DNA’sını geri kazanmak için çalışmalar devam ediyor.
Beş yüz yıldan fazla bir süredir Leonardo da Vinci, eşsiz yaratıcılığı ve deneysel ruhuyla ünlü, parlak bir sanatçı, bilim adamı ve mucit olarak hayranlık uyandırmaktadır. Bugün, Leonardo DNA Projesi olarak bilinen uluslararası bir girişim, Rönesans ustasının biyolojik mirasını ortaya çıkarmaya her zamankinden daha yakın.
Angelo Pontecorboli Editore tarafından yayınlanan Genìa Da Vinci. Genealogy and Genetics for Leonardo’s DNA (Leonardo Da Vinci Miras Derneği) adlı son kitaplarında, Vinci’deki Leonardo Da Vinci Miras Derneği’nden araştırmacılar Alessandro Vezzosi ve Agnese Sabato, otuz yıllık soy araştırmasının sonuçlarını paylaşıyor. Vinci Belediyesi’nin desteğiyle hazırlanan kitap, 1331 yılına kadar uzanan, 21 nesil ve 400’den fazla kişiyi kapsayan kapsamlı bir aile ağacını izliyor. Bu soy ağacı çerçevesi, şimdiye kadar girişimde bulunulan en iddialı tarihsel-genetik projelerden biri olan Leonardo’nun genetik profilinin yeniden oluşturulması için temel oluşturuyor.
Erkek soyundan gelen torunları doğrulama
Tarihi kayıtları ve arşiv materyallerini ayrıntılı bir şekilde inceleyerek — şu anda kitapta derlenen — Vezzosi ve Sabato, Leonardo ile bağlantılı aile dallarını yeniden oluşturmayı başardılar. Araştırmaları, Leonardo’nun babası ve üvey kardeşi Domenico Benedetto ile soy ağacında bağlantılı 15 doğrudan erkek soyundan gelen torunu tespit etti.
Leonardo DNA Projesi Logosu
2016 yılında başlatılan Leonardo DNA Projesi, Rockefeller Üniversitesi (New York), J. Craig Venter Enstitüsü (Kaliforniya), Floransa Üniversitesi Biyoloji Bölümü ve diğer kurumların katılımıyla, Achelis ve Bodman Vakfı (New York), Richard Lounsbery Vakfı (Washington, D.C.) ve diğer kamu ve özel sektör ortaklarının desteğiyle yürütülmektedir. Kaynak: Leonardo DNA Projesi
Bu keşif, Leonardo DNA Projesi’nin antropolojik ve moleküler çalışmalarının koordinatörü ve Floransa Üniversitesi Biyoloji Bölümü Direktörü David Caramelli’nin, adli antropolog Elena Pilli ile birlikte bu torunlardan altısının DNA testlerini yapmasını sağladı. Bulguları, genetik tanımlama için yaygın olarak kullanılan bir belirteç olan Y kromozomunun belirli bölümlerinin bu erkekler arasında ortak olduğunu gösterdi ve Da Vinci erkek soyunun en az 15 nesil boyunca devam ettiğini doğruladı.
Araştırmacılar ayrıca, şu anda Floransa Üniversitesi ile ortaklaşa kazı çalışmaları yürütülen Vinci’deki Santa Croce Kilisesi’nde bir Da Vinci aile mezarının varlığını doğruladılar. Bu mezarın, Leonardo’nun dedesi Antonio, amcası Francesco ve Antonio, Pandolfo ve Giovanni dahil olmak üzere birkaç üvey kardeşinin kalıntılarını barındırdığına inanılıyor.
Antik kalıntılarla potansiyel karşılaştırma
Kazı sırasında, Floransa Üniversitesi antropologları Alessandro Riga ve Luca Bachechi, bazıları radyokarbon analizi kullanılarak tarihlendirilmiş kemik parçaları buldular. Leonardo’nun akrabalarının yaşıyla tutarlı olan kalıntılardan biri, paleogenomik teste tabi tutuldu. Caramelli ve moleküler antropolog Martina Lari’nin ön sonuçları, bu kişinin erkek olduğunu gösteriyor.
Üniversite Müzesi Sistemi Başkanı da olan Caramelli, “Çıkarılan DNA’nın yeterince korunmuş olup olmadığını belirlemek için daha ayrıntılı analizler yapılması gerekiyor” diyor. “Sonuçlara göre, mevcut torunlarla karşılaştırmak için Y kromozomu fragmanlarının analizine devam edebiliriz.”
Yaşayan torunların Y kromozomu, Vinci kilise mezarlarında bulunan eski kalıntılarda da bulunursa, babalık kayıtlarının doğruluğunu, ölüm kayıtları aracılığıyla oluşturulan soyun tarihsel olarak yeniden yapılandırılmasını destekleyecek ve Leonardo’ya atfedilen biyolojik materyallerin yanı sıra orijinal el yazmaları veya diğer eserlerinde bıraktığı izlerin daha derinlemesine incelenmesine olanak tanıyarak, potansiyel olarak DNA’sının yeniden yapılandırılmasına yol açacaktır.
Uluslararası işbirliği ve hedefler
2016 yılında başlatılan ve New York’taki Rockefeller Üniversitesi tarafından koordine edilen Leonardo da Vinci DNA Projesi, Achelis ve Bodman Vakfı (New York), Richard Lounsbery Vakfı (Washington, D.C.) ve diğer kamu ve özel ortakların desteğiyle, Kaliforniya’daki J. Craig Venter Enstitüsü, Floransa Üniversitesi ve diğer kurumların katılımıyla yürütülmektedir.
Ekibin bilimsel başlangıç noktası, basit ama çok önemli bir hipotezdi: babadan oğula değişmeden geçen Y kromozomunu izlemek.
Leonardo Da Vinci Miras Derneği’nden uzmanlar Alessandro Vezzosi ve Agnese Sabato, yeni kitapları “Genìa Da Vinci. Leonardo’nun DNA’sı için Şecere ve Genetik”te, 30 yıllık şecere araştırmalarının sonuçlarını sunuyor ve bu araştırmaların çığır açıcı bulgularla sonuçlandığını belirtiyorlar. Kaynak: Leonardo Da Vinci Miras Derneği
Vezzosi, “Da Vinci ailesinin soyunu günümüze kadar yeniden inşa ederken, Leonardo ile bağlantılı yerleri de koruyup değer vermekteki amacımız, onun DNA’sı üzerinde bilimsel araştırmalar yapılmasını sağlamaktır” diyor. “Leonardo’nun DNA’sını geri kazanarak, onun olağanüstü görme keskinliğinin, yaratıcılığının ve hatta sağlığının bazı yönlerinin ve ölüm nedenlerinin biyolojik köklerini anlamayı umuyoruz.”
Rockefeller Üniversitesi’nden ve projenin direktörü Jesse H. Ausubel, “Bir sayfadaki küçük bir parmak izi bile dizileme için hücreler içerebilir” diyor. “21. yüzyıl biyolojisi, bilinemez ile bilinmeyen arasındaki sınırı kaydırıyor. Yakında, bir zamanlar sonsuza kadar kaybolduğu düşünülen Leonardo ve diğer tarihi şahsiyetler hakkında bilgi edinebiliriz.”
Soy ağacından tarihi gerçekler
Kitabın kapsamı genetik biliminin ötesine uzanıyor. 21 bölümden oluşan kitap, Leonardo’nun hayatı ve eserleri üzerinde etkisi olan ortamı aydınlatmak için soy ağacı, tarih ve coğrafyayı inceliyor.
Eski tapu kayıtlarını analiz eden yazarlar, Vinci köyünde ve kalesinde Da Vinci ailesine ait yedi evin yanı sıra, Leonardo’nun amcası Francesco’dan miras kalan ve üvey kardeşleriyle uzun süren bir anlaşmazlık konusu olan iki mülkü tespit etti.
Yazarlar, Leonardo’nun hayatındaki iki önemli kişiye özel olarak odaklanıyor: Babasının babası Antonio — sadece bir çiftçi değil, Katalan İspanya ile Fas arasında seyahat eden bir tüccar — ve Leonardo’nun annesi Caterina. Mevcut araştırmalar, kaynaklar ve arşivler dikkatle incelenerek, Caterina’nın daha net ve romantikleştirilmemiş bir portresi ortaya çıkıyor. Onun, zengin bankacı Vanni di Niccolò di ser Vanni’nin hizmetinde bir köle olduğu iddiası giderek daha inandırıcı hale geliyor. 1449’dan itibaren bir dizi vasiyetname ve bağış kaydı, Vanni ile vasiyetinin icracısı olan genç noter ser Piero, yani Leonardo’nun babası arasındaki ilişkiyi belgeliyor.
Alessandro Vezzosi ve Agnese Sabato tarafından yazılan “Genìa Da Vinci” kitabı, Richard Lounsbery Vakfı’nın desteği ve Vinci Belediyesi’nin himayesinde, “Leonardo DNA Projesi” kapsamında Angelo Pontecorboli Yayıncılık tarafından yayınlanmıştır. Kaynak: Angelo Pontecorboli Yayıncılık
Leonardo’nun “Tek Boynuzlu Ejderhası” mı?
En ilgi çekici açıklamalar arasında: Yazarlar, nadir görülen bir ifade gücüne sahip gizemli bir karakalem çizimin Leonardo’ya ait olabileceğini öne süren bir çalışmayı ilk kez yayınlıyorlar. Bu çizim, şu anda Belediye’ye ait olan Vinci’deki eski bir binanın (eski Bracci evi) şömine rafında keşfedildi.
Bu fantastik yaratık, zamanla aşınmış olsa da, birkaç çarpıcı ikonografik öğeye sahiptir: Kafasında spiral bir boynuz, uzun burun ve kavisli gaga, kanca dişler, alevli dil, pençeli uzuvlar, sivri kulaklar, sırt ve boyunda belirgin pullar ve parmak uzantıları olan yelpazeye benzer zar kanatlar — Leonardo’nun daha sonraki kuş ve yarasa uçuşu çalışmalarına öncülük eden — ve yılan gibi bir kuyruk.
Bu özellikleri nedeniyle Vezzosi ve Sabato, esere “Tek Boynuzlu Ejderha” adını vermişlerdir. Özellikle dikkat çekici olan, 1470’lere tarihlenen Windsor RL 12370 sayfasındaki bir detay ile yapılan karşılaştırmadır.
Atıf hipotezi şu anda Leonardian Müzesi ve Kütüphanesi Direktörü Roberta Barsanti ve Vinci Belediye Başkanı Daniele Vanni tarafından desteklenmektedir. Belediye, Floransa Metropol Şehri ile Pistoia ve Prato illerinin Arkeoloji, Güzel Sanatlar ve Peyzaj Müfettişliği’nin gözetiminde büyük çizimin (yaklaşık 80×70 cm) bilimsel analizini ve restorasyonunu planlamıştır.
Leonardo: Epigenetik Öncü mü?
Kitap, Leonardo’nun bugün “epigenetik” olarak adlandırdığımız kavramları sezgisel olarak anlamış olabileceğini öne sürüyor. Kalıtım üzerine yazılarında, beslenme, kan ve ebeveyn davranışlarının çocukları üzerindeki etkisini ele alıyor — bu gözlemler bugün de geçerliliğini koruyor.
Agnese Sabato, “Leonardo, insan yaşamının kökenlerini sadece biyolojik olarak sorgulamadı: nesil üzerine yaptığı çalışmalarda, gebe kalma, doğa, duygu ve kaderin iç içe geçtiği karmaşık bir eylem haline gelir — bu da genetik-epigenetik tartışmasının merkezinde yer alan temaları önceden tahmin eder,” diye açıklıyor.
Genetik bir portreye doğru
Son bölüm, bazı günümüz torunları ile Leonardo’nun ünlü otoportresi arasındaki düşündürücü benzerlikleri araştırıyor ve bir yansıma olarak sunuyor. Bununla birlikte, projenin bilimsel hedefleri hâlâ ön planda. Yeterli miktarda DNA fragmanı dizilebilirse, araştırmacılar Leonardo’nun genetik mirası, fiziksel özellikleri ve hatta belki de hayatını ve çalışmalarını şekillendiren zayıf yönleri hakkında yeni bilgiler ortaya çıkarabilirler.
Ausubel, “Bu sadece dünyanın en ünlü tablosunun yaratıcısıyla ilgili değil,” diyerek sözlerini bitiriyor. “Tarihsel bilgi ve kültürel mirasın sınırlarını yeniden tanımlamak için bir meydan okuma.”
Leonardo’nun genetik profilini yeniden oluşturmak, hem bilim hem de tarihsel kimliğin değerinin anlaşılması açısından uluslararası öneme sahip bir dönüm noktasıdır.
Bir zamanlar Leonardo adında çok özel bir gayri meşru çocuğu ağırlayan küçük Toskana kasabası Vinci için, yüzyıllar boyunca yankılanan “genetik sesi” artık derin bir gurur ve yenilenen bir hayranlık kaynağıdır.
Ve bir şey giderek daha net hale geliyor: Leonardo Da Vinci hakkındaki bilgilerimiz henüz tam olmaktan uzak.
Kaynak: https://scitechdaily.com
Leonardo da Vinci’nin Çizdiği Gizemli Tüneller 500 Yıl Sonra Keşfedildi