Las Vegas’tan Daha Büyük Buzdağı Antarktika Buz Sahanlığından Koptu
380 kilometrekarelik (147 mil kare) bu buz parçası, birkaç hafta önce ilk kez ortaya çıkan bir çatlağın giderek 14 kilometre (8,7 mil) uzunluğunda bir yarığa dönüşmesinin ardından 20 Mayıs sabahı şelfle yollarını ayırdı.
Mevcut Cadılar Bayramı Çatlağı’na dik bir açıyla oluşan bu çatlak, 31 Ekim 2016’da keşfedildiği için uygun bir şekilde adlandırılmıştır. Ne yazık ki yeni buzdağına benzer şekilde ürkütücü bir isim verilmedi.
Yeni yalnız buza resmi olarak “A-83” adı verilecek, ancak kırılmayı izleyen British Antarctic Survey (BAS), sosyal medyayı kullanarak insanlardan resmi olmasa da biraz daha heyecan verici bir takma ad bulmalarını istedi.
Buzlu McBergFace A-83 aynı zamanda son dört yılda Brunt Buz Sahanlığından kopan üçüncü büyük buzdağıdır. İki yıl önce neredeyse Los Angeles büyüklüğünde “daha küçük” bir kırılmanın ardından, geçen yıl Ocak ayında Büyük Londra büyüklüğünde bir buzdağı kopmuştu.
Neyse ki BAS, Chasm-1 olarak bilinen büyük bir çatlağın aniden uykusundan uyanıp genişlemeye başlamasının ardından, bilim insanlarının buz sahanlığını izledikleri, daha önce yakınlarda bulunan Halley Araştırma İstasyonu’nu çoktan taşımıştı.
İklim değişikliği buz sahanlıklarını etkileyebilse de, bilim insanları bu kırılma serisinin bununla bağlantılı olmadığını, ancak yerel çevre üzerinde bir etkisi olabileceğini söylüyor.
BAS buzulbilimcisi (ne iş ama) Dr. Oliver Marsh yaptığı açıklamada, “Bu buzdağı patlaması sekiz yıl önce Cadılar Bayramı Çatlağı’nın ortaya çıkmasından beri bekleniyordu ve buz sahanlığının toplam alanını izleme başladığından beri en küçük boyutuna indiriyor” dedi.
“Tabular halindeki buzdağı patlamaları buz sahanlıklarının doğal davranışının bir parçasıdır, ancak genellikle buz sahanlığı geometrisinde büyük değişikliklere neden olur ve yerel okyanus dolaşımını etkileyebilir.”
Her ne kadar iklim değişikliğinin bir sonucu olduğu düşünülmese de, Swansea Üniversitesi’nden Profesör Adrian Luckman yine de bu kırılma serisini “endişe verici” olarak nitelendirdi.
“Antarktika’nın yüzen buz sahanlıkları buz akışı ile kademeli olarak büyür ve buzdağı patlaması ile dönemsel olarak küçülür. Bu iki süreç arasındaki denge, karadaki buzu tutma kabiliyetlerini etkiliyor,” diye açıkladı Luckman. “Bu nedenle, Antarktika’nın nispeten soğuk olan bu bölgesinde bile son 3-4 yıl içinde üç büyük buzdağı patlaması yaşanmış olması endişe vericidir.”
Bununla birlikte, Brunt Buz Sahanlığı’ndan elde edilen verilerin, bilim insanlarının buzullaşma sürecini daha da ayrıntılı olarak anlamalarına yardımcı olması ve gelecekte buz sahanlıklarının nasıl değişebileceğini tahmin etmeyi kolaylaştırması umuluyor.
Kaynak: https://www.iflscience.com
Derleyen: Figen Berber