Kilopover Reaktörü
İnsanlığın Mars’ta uzun vadeli kolonileşme umudu için dünya dışında elektrik ihtiyacına cevap verecek güç sistemleri geliştirmek zorundayız. NASA, U.S. Department of Energy (DOE), ve Los Alamos National Laboratory (LANL) gibi kurumlar ,kızıl gezegende ve ötesindeki çalışmalarında gerekli olacak küçültülmüş nükleer enerji reaktörü olan kilopover üzerinde çalışma yapmakta zorlanmaktalar.
Kilopover taşınabilir reaktör, kabaca bir kahve kutusu boyutundadır ve uranyum kullanarak 10 yıl boyunca 1 – 10 kw elektrik gücü sağlamaktadır.Dünyada ortalama bir ev için günlük 10 kw elektrik yeterlidir, fakat nihai hedef Mars’ta ve ötesinde insanları korumaksa NASA biraz daha fazlasına ihtiyaç duyacaktır.“Tost makinanız bir kw elektrik kullanır. Ortalama olarak evinizde , herhangi bir zamanda, günde ortalama 5 kw kullanırsınız,” diye bilgi veriyor , LANL şirketinde Kilopover Proje lideri olan Pat McClure Popular Science’de verdiği mülakatta . “NASA ’da çalışanlar onlarca hatta yüzlerce kw elektrik kullanmaktalar , bu çok fazla.”
NASA Kilopovstemier Güç Sistemi
NASA güç ve enerji depolama ana teknoloji uzmanı Lee Mason Reuters ’a ,Mars’ta astronotların ihtiyaç duyduğu her şeyi güçlendirmek için 40 ila 50 kw enerji gerekmekte olduğunu anlattı. NASA daha büyük muadillerinden daha az elektrik üreten daha küçük bir reaktörü neden geliştirmek istediğini insan merak ediyor olabilir .
Geleneksel reaktörlerin enerji sorununu çözeceğinin doğru olmasına rağmen , McClure prototipin daha küçük boyutu olanının çalışmayı kolaylaştıracağına işaret ediyor. Çoklu kilopover reaktörlerin aynı anda kullanılma olanağı vardır ve nükleer bir erimeye karşı kendi kendini kontrol edebilirler.
“Yaptığımız uygulamalar olmasaydı yakıtı eritmek imkansız olmasa bile zor olurdu ,”dedi McClure. “Tasarım fiziği sayesinde , reaktör temelde kendisinden istenildiği kadar ısıyı ortaya çıkaracaktır. Yani eğer soğumayı kaybedersek ve sadece biraz ısı enerjisi yayıyorsak, reaktör buna uymak için güçten düşer.”
Uzay için Hazır
Ay ve Mars görevleri için kullanılan herhangi bir reaktör, oldukça dayanıklı ve kaba şartların üstesinden gelebilecek kapasitede olmalıdır.Mars ’da ,güneşten elde edilen enerji mevsimlere ve aylarca süren toz fırtınalarına göre çeşitlilik göstermektedir.Ay’da soğuk ay gecesi 14 gün boyunca etkilidir. Kilopower reaktörü bu gibi güçlükler düşünülerek tasarlandı
“Biz çok zorlu şartlarla başa çıkabilecek güç kaynağı istiyoruz,” dedi Mason , NASA tarafından duyurulan haberde. “Kilopover suyun olduğu kuzey enlemleri de dahil tüm Mars yüzeyine uyumludur. Ay’da Kilopower sürekli olarak gölgelenen kraterlerde kaynak aramalarına yardımcı olmak için koğuşlandırılabilinir.”
McClure ’e göre mevcut plan, derin uzay araştırma görevlerinde ve diğer gezegenlerdeki araştırma görevlerinde bir kilowatlık modeli kullanmak .Diğer 10 kilowatlık modeli de daha derin uzay araştırmalarında yada Mars yüzeyinde kullanmak .Daha sonra NASA 5 kilowatlık reaktörler gönderecektir.
İnternet sitesi Popular Science’e göre NASA ,Kilopower reaktörlerini kendi uzay pojelerinde kullanıp kullanmayacakları anlamak için ticari guruplarla görüşmeler yapmakta. Herhangi bir şirketin ismi verilmediği halde Elon Musk’a ait SpaceX ve Lockheed Martin hemen akla gelenlerden.
Yine de, Kilopover reaktörünün fırlatılmaya hazır hale gelmesinden önce daha fazla test yapılması gerekiyor. Bu ayın geri kalan süresinde NASA uçtan uca kontroller için Kilopover’ın güç sistemini reaktör çekirdeğine bağlamak istiyor. Bu denemeler Mart ayının sonlarına kadar tam güç testi başlayana kadar devam edecek .Tahminen bu testin 28 saat sürmesi öngörülmekte.*Eğer kilopover fırlatılırsa USA tarafından 1965 de SNAP 10A’ den bu yana gönderilen ikinci nükleer füzyon reaktörü olacak . Umut edelim bu bir önceki model tarafından belirlenen 43 günlük kayıttan daha uzun sürer.
* NASA, Mart ayında gerçekleştirdiği son testlerde de olumlu sonuçlar elde etti ve sonuçları paylaştı.
Makalenin aslı 22 Ocak 2018 tarihinde İngilizce olarak https://www.universal-sci.com sitesinde yayınlanmıştır
Çeviri: İbrahim Özkaraca