Koyun Yetiştiriciliğinde Uzmanlaşma, Adriyatik’teki Neolitik Toplulukların Akdeniz’e Yayılmasını Sağladı
Hırvatistan’ın Dalmaçya bölgesindeki erken Neolitik toplulukların koyun yetiştiriciliğinde uzmanlaşması, bu toplulukların hızla genişlemesi ve tarımın Orta ve Batı Akdeniz’e yayılmasıyla ilişkili olabilir. UAB ve CNRS tarafından yürütülen ve aynı zamanda tarih öncesi sürülerin incelenmesinde metodolojik bir yeniliği temsil eden bir çalışma bunu öne sürmektedir. Araştırma kısa süre önce Scientific Reports’ta yayımlandı.
Orta ve Batı Akdeniz’de tarımın yayılması hızla gerçekleşti. Adriyatik’ten gelen ilk köylüler, yaklaşık 8.000 yıl önce Akdeniz’in batısına, İber Yarımadası’na yayıldı. Bu toplumları incelemek, nasıl örgütlendikleri ve genişledikleri hakkında fikir vermektedir. Tahıl tarımı ile koyun ve keçi yetiştiriciliğine dayalı bir ekonomileri olduğu bilinmektedir ancak bu agropastoral (Karma tarım sistemidir ve otlatma, tarımsal ve endüstriyel bitkiler yetiştirme esasına dayanmaktadır.) sistemin nasıl işlediğine dair çok az bilgi vardır.
Bu çalışma, Doğu Adriyatik bölgesindeki, özellikle de Dalmaçya’daki Tinj-Podlivade ve Crno Vrilo yerleşimlerindeki pastoral uygulamaları ve hayvansal ürünlerin kullanımını araştırmıştır. Çalışma, UAB Prehistorya Bölümü ve CNRS Paris Doğa Tarihi Müzesinde araştırmacı olan Alejandro Sierra liderliğindeki bir araştırma ekibi tarafından yürütülmüştür.
Araştırmacılar, her iki yerleşimde de erken çiftçilerin, daha önce düşünüldüğü gibi koyun ve keçi değil, koyun yetiştiriciliğinde uzmanlaştığını, erken pastoral uygulamalar ve bu geviş getiren hayvanlardan elde edilen süt ve et gibi ürünlerin kullanıldığını göstermektedir. Her iki alandaki doğumların çoğu, muhtemelen yıllık tarımsal takvimi düzenleme çabasıyla, kış başlarında yoğunlaşmıştır.
Sonuçlar, her iki yerleşimde de ortak bir hayvan ekonomisi olduğunu ve bunun da bu erken tarım toplumlarının Akdeniz boyunca uyguladığı hareketlilikle ilişkili olabileceğini düşündürmektedir.
Farklı adalarda bulunan arkeolojik kayıtlara göre, Orta ve Batı Akdeniz’deki hızlı yayılma muhtemelen deniz yoluyla gerçekleşmiştir. Alejandro Sierra, “Koyun uzmanlaşması, nüfus gruplarının hem hareket hem de yerleşim için birçok avantajı olan bir türe odaklanarak başarı şanslarını arttırmak için navigasyona uyarlanmış bir planlama yaptıkları öngörülü bir hareketlilik stratejisiyle ilgili olabilir.” diyor.
Araştırma ilk kez zooarkeoloji, paleoproteomik ve kararlı izotopları bir araya getirerek sürülerin ana bileşimini ve yönetimlerini ortaya koydu. Sierra, “Bu sadece tarihi bir bulgu değil, aynı zamanda metodolojik bir yenilik” diyor.
UAB araştırmacısı, “Sonuçlarımızın, bu iki Dalmaçya yerleşmesine mi özgü olduğunu yoksa bölge genelinde Erken Neolitik hayvan yönetiminin tutarlı bir modelini mi temsil ettiğini değerlendirmek için Adriyatik çevresindeki diğer yerleşmeleri de aynı yöntemlerle incelemek önemli olacaktır.” diyor.
Kaynak: https://phys.org
Derleyen : Simge Kara
Çin’de Bir Koyun Sürüsü 10 Gündür Ürkütücü Şekilde Daireler Çiziyor