Koronavirüsü Hakkında Bilmeniz Gereken Her Şey

Yeni tanımlanan  koronavirüs Çin’de yayılıyor ve virüs birkaç ülkeye daha ulaştı. Onaylanan vakaların ve ölümlerin sayısı artmaya devam ettikçe, sağlık görevlileri virüs hakkında daha fazla bilgi edinmek ve yayılmasını engellemek için  tüm cephelerde çalışıyorlar. İşte 2019-nCoV olarak adlandırılan virüs hakkında bilmeniz gerekenler.

Koronavirüs nedir?

Koronavirüsler, Hastalık Kontrol ve Önleme Merkezlerine (CDC) göre, soğuk algınlığı gibi solunum yolu hastalıklarına neden olabilecek geniş bir virüs ailesidir. Çoğu insan hayatının bir noktasında koronavirüslerle enfekte olur, ancak semptomlar genellikle hafif ila orta derecelidir. Bazı durumlarda, virüsler pnömoni ve bronşit gibi alt solunum yolu hastalıklarına neden olabilir.

Bu virüsler dünya çapında hayvanlar arasında yaygındır, ancak sadece bir avuç insanı etkilediği bilinmektedir. Nadiren, koronavirüsler gelişebilir ve hayvanlardan insanlara yayılabilir. Orta Doğu Solunum Yolu Sendromu Koronavirüs (MERS-CoV) ve Şiddetli Akut Solunum Yolu Sendromu Koronavirüs (SARS-Cov) olarak bilinen koronavirüslerde olan şey budur. Bu virüslerin her ikisinin de daha ciddi semptomlara neden olduğu biliniyor.

Yeni virüs kaç kişiye bulaştı?

Washington Post’a göre, 24 Ocak’tan itibaren Çin’de 2019-nCoV virüsüne bağlı 830’dan fazla onaylanmış vaka ve 26 ölüm var.

Virüs nereye kadar yayıldı?

Pnömoni benzeri virüsün ilk vakaları 31 Aralık 2019’da Çin’in Wuhan şehrinde bildirildi. O zamandan beri virüs Tayland, Japonya, Kore Cumhuriyeti ve Amerika Birleşik Devletleri dahil olmak üzere çeşitli diğer ülkelere yayıldı.

İlk ABD vakası 21 Ocak’ta Washington eyaletinde Wuhan’a seyahat eden bir adamda doğrulandı. 24 Ocak’ta yetkililer, yakın zamanda Çin şehrine seyahat eden Chicago’dan bir kadında ikinci bir vakayı doğruladı. Yetkililer, her iki vakanın da hastaneye kaldırıldığını ve durumlarının iyi olduğunu söyledi.

Yetkililer, CDC’nin   ABD Hastalık Kontrol ve Korunma Merkezleri 24 Ocak Cuma günü yaptığı açıklamada, CDC’nin 22 eyalette 60’tan fazla kişiyi yeni virüsle olası bir enfeksiyon için araştırdığını söyledi. Bu insanların on birinde virüsün olmadığı belirlendi.

Virüs nereden geldi?

Virüs, Wuhan’da yerel bir deniz ürünleri ve hayvan pazarını ziyaret eden insanlarda ilk kez ortaya çıktığından, yetkililer sadece, bir hayvandan insanlara atladığını söyleyebildi. Bununla birlikte, yeni bir çalışmada, araştırmacılar 2019-nCoV (şimdi virüs olarak adlandırılır) gen dizilimini belirlediler ve daha sonra dünyadaki çeşitli hayvanları enfekte eden 200’den fazla koronavirüsün genetik dizileri ile karşılaştırdılar. Journal of Medical Virology’de ayrıntıları verilen sonuçlar, 2019-nCoV’un muhtemelen yılanlardan kaynaklandığını öne sürdü.

Ne tür bir yılan olduğuna gelince, bilim insanları, salgının ortaya çıktığı Güneydoğu Çin’e özgü iki yılan olduğunu belirtti: çok bantlı krait (Bungarus multicinctus) ve Çin kobrası (Naja atra).

Bununla birlikte, bazı uzmanlar, koronavirüslerin gerçekten de yılanları enfekte edip edemediğinin belirsiz olduğunu söyleyerek çalışmayı eleştirdiler.

Virüs hayvanlardan insanlara nasıl sıçradı?

Bazı virüslerin insanlara bulaşabildiği bilinmektedir ve bu koronavirüs bunlardan biridir. Ama nasıl? Journal of Medical Virology’de yayınlanan ve muhtemelen yılan konağını ortaya çıkaran çalışma, 2019-nCoV’deki viral proteinlerden birinde yapılan bir değişikliğin, virüsün belirli konakçı hücrelerdeki reseptörleri tanımasına ve bağlanmasına izin verdiğini buldu. Bu yetenek hücrelere girmek için kritik bir adımdır ve araştırmacılar bu özel proteindeki değişikliğin virüsün insanlara sıçramasına yardımcı olabileceğini söyledi.

Virüs insanlar arasında yayılabilir mi?

Evet, sınırlı durumlarda, CDC’ye göre, ancak birincil bulaşma şekli hayvandan insana gibi görünüyor. Birinin virüsü nasıl kapacağı konusunda CDC, insan koronavirüsleri, enfekte olmuş bir kişi ile diğerleri arasında çoğunlukla şu yollarla yayılır:

  • Hava (öksürük veya hapşırmadaki viral parçacıklardan),
  • Kişisel teması sınırlayın (dokunma veya el sıkışarak),
  • Üzerinde viral parçacıklar bulunan bir nesne veya yüzey (daha sonra eller yıkanmadan  ağız, burun veya gözlere dokunmak);
  • Ve nadiren fekal kontaminasyondan (dışkıdan kirlenme)

Bu virüsün pandemiye yol açması nasıl olur?

Bu virüsün veya herhangi birinin insanlarda bir pandemiye yol açması için üç şey yapması gerekir: Daha önce Live Science’de bildirilmişti; insanları etkili bir şekilde enfekte eder, insanlarda çoğalır ve daha sonra insanlar arasında kolayca yayılır. Şu anda CDC, bu virüsün insanlar arasında sınırlı bir şekilde geçtiğini söylüyor, ancak hala araştırıyorlar.

Virüs SARS ve MERS ile nasıl karşılaştırılır?

Hem MERS hem de SARS’ın insanlarda ciddi semptomlara neden olduğu bilinmektedir. CDC’ye göre, bazı hastalarda ciddi semptomlara ve ölüme neden olduğu için yeni koronavirüsün ciddiyetle nasıl karşılaştırılacağı açık değildir. Koronavirüslerin üçü de yakın temas yoluyla insanlar arasında bulaşabilir.

NPR’ye göre, enfekte olmuş develere dokunmaktan veya et veya sütlerini tüketmekten geçen MERS, ilk olarak 2012’de Suudi Arabistan’da bildirildi ve çoğunlukla Arap Yarımadası’nda yer aldı. SARS ilk olarak 2002 yılında Güney Çin’de bildirildi (2004’ten beri yeni vaka bildirilmemiştir) ve enfekte olmuş misk kedilerinden;yarasalardan yayıldığı düşünülmektedir. Yeni koronavirüs, muhtemelen Wuhan’da enfekte bir hayvana dokunmaktan veya onu yemekten bulaştı.

SARS salgını sırasında; virüs , enfekte olmuş 10 kişiden 1’ini öldürdü. Enfeksiyondan ölen hastaların çoğu 60 yaşından büyük ve önceden var olan durumları olmasına rağmen, 2019-nCoV ölüm oranı henüz bilinmemektedir. Ancak, daha yakın bir zamanda, Wuhan’da genç ve sağlıklı bir adam öldü ve Washington Post’a göre bu durum,virüsün düşünülenden daha tehlikeli olabileceği endişesini artırdı.

Yeni koronavirüsün belirtileri nelerdir ve nasıl tedavi edilir?

Yeni koronavirüs semptomları ateş, öksürük ve nefes almada zorluk içerir. Lancet dergisinde yayınlanan yeni bir araştırmaya göre, bu belirtiler SARS’ın neden olduğu semptomlara benzemektedir.

SARS’ye benzer bazı semptomları paylaşmasına rağmen, burun akıntısı, hapşırma ve boğaz ağrısı gibi üst solunum yolu semptomlarının yokluğu ve SARS HASTALARININ % 20 ila% 25’ini etkileyen bağırsak semptomları gibi “bazı önemli farklılıklar vardır.” Pekin-Çin Dostluk Hastanesi ve Başkent Tıp Fakültesi’nden baş yazar Bin Cao’nun yaptığı açıklamada, bu bilgiler yer aldı.

“CDC’ye göre, koronavirüs enfeksiyonları için belirli bir tedavi yoktur ve çoğu insan kendi başına iyileşir. Bu nedenle tedavi, semptomları hafifletmek için dinlenme ve ilaç tedavisini içerir. Bir nemlendirici veya sıcak duş, boğaz ağrısını ve öksürüğü gidermeye yardımcı olabilir. Hafif hastaysanız, çok fazla sıvı içip dinlenmelisiniz ancak belirtilerinizden endişe ediyorsanız, bir sağlık uzmanı görmelisiniz.” (Bu, özellikle yeni virüse yönelik olmayan tüm koronavirüsler için tavsiye niteliğindedir).

Yeni koronavirüs için aşı yoktur ancak ABD Ulusal Sağlık Enstitüleri’ndeki araştırmacılar, bir tane geliştirmenin ilk aşamalarında olduklarını doğruladılar. Ek olarak, NBC News’e göre, ilaç şirketi Regeneron, bu virüs için bir tedavi geliştirmenin erken aşamalarında olduğunu açıkladı.

Koronavirüsün yayılmasını durdurmak için neler yapılıyor?

New York Times’a göre, Çin hükümeti Wuhan’a ve yakınlardaki diğer 12 şehre gidip gelen seyahatlerin çoğunu durdurdu. Times gazetesi, bu “kilitlenmenin” yaklaşık 35 milyon insanı etkilediğini bildirdi.

ABD’deki büyük havaalanları, gelen yolcuların enfekte olmadığından emin olmak için taramalar yapıyor. Ancak ABD’li yetkililer 24 Ocak Cuma günü yaptığı açıklamada, şu anda bu taramanın etkinliğini yeniden değerlendirdiklerini söyledi.

CDC ayrıca Wuhan’a gereksiz seyahatlerden kaçınılmasını önermektedir.

Önümüzdeki günlerde ne bekliyoruz?

MERS ve SARS ile olanlara bakıldığında, CDC’ye göre, virüsün insanlar arasında yakın temastan bir miktar yayılmasının devam etmesi muhtemeldir. Muhtemelen ABD’de bazıları da dahil olmak üzere daha fazla vaka önümüzdeki günlerde tespit edilecektir.

İnsanlar kendilerini ve başkalarını nasıl koruyabilir?

Wuhan’a seyahat ediyorsanız, CDC’ye göre, hasta insanlarla temastan kaçınmalı, ölü veya canlı hayvanlardan, hayvan pazarlarından veya pişmemiş et gibi, hayvanlardan gelen ürünlerden kaçınmalısınız. Sık sık ellerinizi en az 20 saniye sabun ve suyla yıkamalısınız. Virüs bulaşmışsa, kendinizi evde izole etmek, kendinizi evdeki diğer insanlardan ayırmak, bir yüz maskesi takmak, öksürüklerinizi ve hapşırıklarınızı örtmek ve ellerinizi yıkamak gibi başkalarına bulaşmasını önlemek için adımlar atabilirsiniz.

Wuhan’a seyahat eden ve sonraki iki hafta içinde ateş, öksürük veya nefes almakta zorluk çeken insanlar hemen tıbbi yardım almalı ve sağlık görevlilerini son seyahatleri hakkında bilgilendirmelidir.

Kaynak: https://www.livescience.com/new-china-coronavirus-faq.html?fbclid=IwAR29GntJPX4YarbOmv8sjPm4MxmS8YI9rjS0TWk2OFoOh29PRQsDKfG2YKw

Çeviri: Simge Kara

213 Paylaşımlar

Bir cevap yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir

Solve : *
27 + 10 =


This site uses Akismet to reduce spam. Learn how your comment data is processed.