Kör Doğan İnsanların Beyinleri Benzersiz Bir Esnekliğe Sahiptir
Beynimizi %10 oranında kullandığımıza ve sadece bazı zeki insanların beyinlerini daha verimli kullanabildiğine dair yaygın bir efsane vardır.
Bilim insanları bu efsaneyi defalarca çürüttü: beyinde çalışmayan hiçbir bölge yoktur. Ancak farklı insanlarda farklı şekilde çalışırlar. Kör insanlarda görsel korteks üzerinde yapılan gözlemler bunu doğrulamıştır.
Nörobiyologlar, doğuştan kör olan insanlarda görsel korteksin boşta olmadığını, aktif olarak çalıştığını göstermiştir. Normal bir insanda beynin diğer bölgelerinin çözdüğü birçok görevi çözmektedir.
Bilim insanları, kör insanlardaki görsel korteksin nöral modellerinin asla aynı olmadığını, benzersiz olduklarını, ancak zaman içinde değişmediklerini gösterdiler.
Bulgular sadece beynin nasıl çalıştığının daha iyi anlaşılmasını sağlamakla kalmayacak, aynı zamanda rehabilitasyon ve hatta görme restorasyonu için kişiselleştirilmiş stratejilerin tetiklenmesine yardımcı olacaktır.
Bilim insanları, doğuştan kör olan insanların görsel korteksinin çeşitli uyaranlara tepki verdiğini on yıllardır biliyor. Bunlar arasında dokunma, koku alma, sesin uzayda lokalizasyonu, hafıza ve konuşmaya tepki yer alıyor.
Ancak bu farklı görevleri neyin birbirine bağladığı ve görsel korteksin neden insanlarda beynin diğer bölgelerinde olduğu gibi özelleşmediği açık değildi. Yanıtın basit ve beklenmedik olduğu ortaya çıktı.
Makalenin ortak yazarı Ella Stream-Amit, “Görebilen insanlarda görsel korteks nöronlarının bağlantısında bu düzeyde bir çeşitlilik görmüyoruz – görsel korteks ağı genellikle oldukça sabittir ve insanlar arasında kabaca aynıdır” diyor.
Sinirbilimci şunları söylüyor: “Doğuştan kör olan insanlardaki bağlantı örüntüsü kişiden kişiye o kadar çok değişiyor ve parmak izi gibi o kadar kişiselleştirilmiş ve zaman içinde o kadar sabit ki, bağlantı örüntüsünden belirli bir kişiyi tanımlayabilirsiniz.”
Kör bir kişinin görsel korteksindeki bağlantı sisteminin oluşumu, bu korteksin çözmesi gereken doğrudan göreve bağlı değildir: görsel sinyali işlemez, sadece mevcut değildir.
Bu nedenle, serbest kalarak, şu anda çözülmesi gereken herhangi bir işi üstlenir. Ve bu işi yapmak için eğitilmiştir. Ve bu iş “rastgele” olduğu ve farklı insanlar için farklı olduğu için, nöral kalıplar farklı şekilde oluşur. Ancak bir kez oluştuktan sonra görsel korteks yeniden eğitilmez. Kalıpları sabit kalır.
Kör bir kişinin bakışı
Analiz, ventral ve dorsal görsel yolların yanı sıra dorsolateral ve ventrolateral prefrontal korteks de dahil olmak üzere geniş kortikal alanların farklı kör insanlarda farklı V1-FC modellerine sahip olduğunu gösterdi.
Çalışma, iki yıl boyunca periyodik fonksiyonel MRI taramaları yapılan doğuştan kör insanlardan oluşan küçük bir örneklemi içeriyordu. Araştırmacılar beyin boyunca sinirsel bağlantıları analiz etmek için bir nörogörüntüleme tekniği kullandılar.
Makalenin yazarlarından Leni Amaral, “Doğuştan kör olan kişilerde görsel korteks, zaman içinde bağlantı örüntülerinde dikkate değer bir istikrar gösterdi” diyor.
“Çalışmamız, bu örüntülerin, katılımcıların seslerin yerini belirleme, şekilleri tanımlama ya da sadece dinlenme gibi eldeki göreve bağlı olarak önemli ölçüde değişmediğini gösterdi. Ancak bu kalıplar her birey için benzersizdi ve iki yıllık çalışma süresi boyunca sabit kaldı.”
Stream-Amit bunun beynin nasıl geliştiğini gösterdiğini söylüyor. “Eğer bir kişi görme yetisinden yoksun büyümüşse, beynine gelişmesi için olağanüstü bir özgürlük tanınır ve bunu benzersiz bir plastisite geliştirmek için kullanır.”
Araştırmacılar, belirli bir kişinin bireysel görsel korteks bağlantılarını anlamanın, rehabilitasyon ve görme restorasyonu çözümlerini doğru bir şekilde uyarlamak için önemli olduğunu savunuyor: tek bir reçete yoktur, her çözüm görsel korteks bağlantılarının bireysel modeline dayanmalıdır.
Derleyen: Feyza ÇETİNKOL
Kaynak:Kör Doğan İnsanların Beyinleri Benzersiz Bir Esnekliğe Sahiptir
Düz Burunlu Köpek Balığı’nın Tek Başına Üreme Yeteneği Keşfedildi