Kıtlık Steli: 4600 Yıl Önceki Bir Rüyayı ve Yedi Yıllık Kıtlık Dönemini Anlatıyor

Kıtlık Steli: 4600 Yıl Önceki Bir Rüyayı ve Yedi Yıllık Kıtlık Dönemini Anlatıyor

Kıtlık Steli: 4600 Yıl Önceki Bir Rüyayı ve Yedi Yıllık Kıtlık Dönemini Anlatıyor

Mısır bilimci Charles Edwin Wilbour, Mısır’da yıllarca zaman geçirdi ve 1889’da Asvan ve çevresine yaptığı bir ziyarettinde Nil’de bulunan başka bir adaya da yaklaştı: Sehel adası. Ada içinde çok sayıda arkeolojik alan ve Mısır’ın su ve Nil şelalesi tanrıçası Anuket’e ait bir tapınak yer alır. Ancak burası, eski zamanlardan beri ve farklı dönemlerde kullanılan bir granit ocağıydı.

Bu nedenle, taşlar ve kayalar üzerinde, çoğunlukla işçiler tarafından değil, aynı zamanda Nubia’ya doğru yolculuğa başlayan veya yolculuklarını sonlandıran gezginler tarafından bırakılan çok sayıda yazıt vardır. Bazıları tarihi olayları anlatır ve kesinlikle Wilbour, bu gezintisinde aralarında en merak edilenlerden birini keşfedecekti.

Yazıt, yüzeyi dikdörtgen şeklinde kesilerek hazırlanmış büyük bir doğal granit bloğuna yazılmıştır. Yazıtın oluşturulduğu sırada zaten var olan büyük bir çatlak, kayayı iki parçaya böler. Bazı alanlar hasar görmüştür, bu da metnin bazı bölümlerini okunamaz hale getirir.

42 sütun halinde düzenlenmiş hiyerogliflerle yazılmıştır. Üst kısımda üç tanrı temsil edilmektedir; Khnum (bir koç başı ile temsil edilen yaratıcı), Satis (Nil’in taşkınlarının kişileştirildiği bir tanrıça) ve Anuket (su ve şelale tanrıçası). Önlerinde Firavun Djoser onlara adaklar sunmaktadır.

Yazıtın, bugün üzerinde daha fazla fikir birliğine varılan çeviri versiyonu, Paul Barguet’e aittir. 1953’te incelemiş ve tercüme etmiştir. Metin, MÖ 2665-2645 yılları arasında hüküm süren Step piramidinin kurucusu olan Üçüncü Hanedan’dan Firavun Zoser (Djoser)’in saltanatı sırasında meydana gelen yedi yıllık kuraklık ve kıtlık dönemini anlatıyor. Saltanatının 18. yılında başlayan kuraklık, Nil’in tarım alanlarını sulamaması ve dolayısıyla mahsul olmaması nedeniyle başladı.

Firavun daha sonra veziri İmhotep’i, her yıl taşkınlara neden olan Nil tanrısının nerede doğduğunu araştırmakla görevlendirdi. Hermopolis’te yer alan Thoth tapınağındaki kayıtlara başvurduktan sonra bunun, Nil sularının yükselişinin Elephantine adasındaki kutsal bir kaynakta ikamet eden tanrı Khnum’un işi olduğunu öğrenir.

Imhotep, Elephantine’deki Khnum tapınağına gider ve tanrıya dua ederken bir rüya görür. Rüyasında Khnum ona  kendini tanıtır ve ilahi güçlerini anlatır. Daha sonra vezire Nil’in sularını tekrar akıtacağına dair söz verir. Imhotep uyanır ve Khnum’un firavun Djoser’e söylemesini istediği her şeyi yazar.

“Ben büyük tahtım üzerinde yas tutuyordum ve saraydakiler de yas tutuyordu. Nil’in suları yedi yıldır zamanında gelmediği için kalbim büyük bir acı içindeydi. Tahıl kıttı, tohumlar kuruydu, yenebilecek her şey kıttı… Sonra geriye dönüp bakınca hooşnut kaldım ve başrahip İmhotep’e araştırttım. Nil nereden doğar? Ona, beni desteklemek için orada hangi tanrının yattığını sordum. (İmhotep yanıtladı: Suyun ortasında bir şehir var, Nil onu çevreliyor. Adı Elephantine, Khnum oradadır”

The Famine Stela on the Sehel Island near Aswan | Hassan at … | Flickr

Aslına bakarsanız Kıtlık Steli, ne Djoser’in ne de onun ardıllarından herhangi birinin saltanatına ait değildir. Araştırmacılar, MÖ 332 ile 31 yılları arasında Büyük İskender’den sonra Mısır’ın Yunan hükümdarları olan Ptolemaiosların hükümdarlığı döneminde yapıldığına inanıyorlar. Yani yapıt, anlattığı olaylardan 2300 yıldan fazla bir süre sonra dikildi.

Spesifik olarak, Ptolemy V (MÖ 205-180) saltanatına ait olmalı ve yaratıcıları, Elephantine Adası ve çevresindeki bölgeler üzerindeki hakimiyetlerini haklı çıkarmaya çalışan Khnum tapınağının kendi rahipleri olabilir. Bu nedenle, bir süre yazıt, rahiplerin sahtekarlığı olarak kabul edildi.

Bugün bazı Mısır bilimciler, anlatılanların doğru olduğuna inanırken, diğerleri bunların kurgu olduğuna inanıyor. Her durumda, dikilitaş önemlidir, çünkü içinde firavunun Horus adı Netjerikhet(kutsal vücut) ile anılır, bu da araştırmacıların yalnızca Djoser ile yazılı bu adı taşıyan anıtları ilişkilendirmesine olanak tanır.

Derleyen: Feyza ÇETİNKOL

İlk Hamile Mısır Mumyasını İnceleyen Bilim İnsanları Ceninle İlgili Yeni Bir Keşif Yaptı

/Kıtlık Steli: 4600 Yıl Önceki Bir Rüyayı ve Yedi Yıllık Kıtlık Dönemini Anlatıyor/

2 thoughts on “Kıtlık Steli: 4600 Yıl Önceki Bir Rüyayı ve Yedi Yıllık Kıtlık Dönemini Anlatıyor

Bir cevap yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir

Solve : *
9 + 25 =


This site uses Akismet to reduce spam. Learn how your comment data is processed.

Çok Okunan Yazılar