Kişiye Özel Yeni Cilt: Bilim İnsanları Biyo-Cildi Nasıl Yetiştiriyor?
Biyomühendislik ürünü deri son derece kullanışlıdır; örneğin yanıkların üzerine aşılanabilir. Ancak bu malzeme şimdiye kadar sadece düz tabakalar şeklinde üretilebilmiştir.
Son zamanlarda bilim insanları, bir giysi olarak vücuda giyilebilecek üç boyutlu formlarda deri yetiştirmek için bir yöntem geliştirdiler.
Düz “biyo-deri” tabakaları, vücudun belirgin özellikleri olmayan nispeten pürüzsüz kısımlarına aşılama yapmak için çok uygun olsa da, kollar gibi daha karmaşık bölgeler için çok daha az uygundur.
Bu gibi durumlarda, doğal kıvrım ve kavislerin taklidini oluşturmak için genellikle birkaç tabakayı birbirine dikmek gerekir ki bu da yoğun emek ve zaman gerektiren bir süreçtir.
Hassan Erbil Abachi liderliğindeki bir ekip daha uygun bir alternatif geliştirmeye karar verdi.
Oluşturdukları sistem, vücudun nakil gerektiren kısmının 3D taramasıyla başlıyor. Elde edilen tarama, parçanın gerçek boyutlu içi boş geçirgen bir modelini 3D olarak basmak için kullanılıyor.
Daha sonra modelin dışına deri fibroblast hücreleri (derinin bağ dokusunu oluşturan), kolajen (deriye yapısını veren) ve keratinosit hücreleri (derinin dış tabakasını oluşturan) ekiliyor. Modelin içi, dışarıdaki hücreleri besleyen bir besleyici ortam ile doldurulur.
Bu hücreler gerçek deriye dönüştükten sonra, deri üç boyutlu bir parça halinde modelden çıkarılır, yapıldığı gerçek vücut parçasının üzerine dikkatlice gerilir ve yerine dikilir.
Bu şekilde deri yetiştirmek yaklaşık üç hafta sürüyor ki bu da geleneksel düz tabakaların yetiştirilmesiyle aynı süreye denk geliyor.
Şimdiye kadar yapılan laboratuvar testlerinde, insan deri hücrelerinden yapılan 3D greftler farelerin arka bacaklarına başarıyla uygulandı.
Ameliyatın kendisi sadece 10 dakika sürdü ve greftler dört hafta sonra çevreleyen fare derisine tamamen entegre oldu. Buna ek olarak, tek parça greftlerin, birbirine dikilmiş birkaç tabakadan yapılmış olmalarına kıyasla mekanik olarak daha güçlü oldukları tespit edildi.
İnsan deneylerinin yapılabilmesi için çok daha fazla araştırmaya ihtiyaç olduğunu söylemeye gerek yok. Bununla birlikte, hastaların eninde sonunda kendi hücrelerinden yetiştirilen bu tür greftleri alabilecekleri umulmaktadır.
Hatta bu teknolojinin şu anda kadavralardan alınan yüz dokusunun kullanıldığı yüz nakillerine daha iyi bir alternatif sunması bile mümkün.
Derleyen: Feyza ÇETİNKOL
Kaynak: Kişiye Özel Yeni Cilt: Bilim İnsanları Biyo-Cildi Nasıl Yetiştiriyor?
Bilimde Dev Adım: NIH, Genç Hücrelerle Beyin Yaşlanmasını Durdurmayı Hedefliyor